II FZ 434/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Andrzej Jagiełło (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D.A. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Łd 1343/15 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi D.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 września 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie

II FZ 434/17 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 1343/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, działając na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 t.j.) - dalej p.p.s.a., odmówił D.A. (skarżąca) przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 16 września 2016 r., w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 24 września 2015 r., w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010r. Ze stanu sprawy przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że wyrokiem z 16 września 2016 r. Sąd ten oddalił skargę D.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 24 września 2015 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok. W dniu 21 października 2016 roku, w związku z wezwaniem do uiszczenia opłaty za odpis wyroku z uzasadnieniem skarżąca ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 14 grudnia 2016 r. skarżąca wniosła skargę kasacyjną od wskazanego wyroku sądu pierwszej instancji. Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Wskazane rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 lutego 2017 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 13 lutego 2017 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Wskazane zarządzenie skarżąca odebrała w dniu 7 marca 2017 r. W dniu 15 marca 2017 r. (data nadania) skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, załączając do niego potwierdzenie wpłaty wpisu. W treści wniosku wskazała, że powodem uchybienia terminu był jej zły stan zdrowia, spowodowany m.in. koniecznością sporządzenia zażalenia na postanowienie o umorzeniu dochodzenia w innym postępowaniu, co uniemożliwiło jej wpłatę wymaganego wpisu w zakreślonym przez sąd terminie. Do wniosku załączyła zwolnienie lekarskie, wskazujące na niezdolność do pracy w okresie od 16 lutego do 15 marca 2017 r. oraz zaświadczenie lekarskie o przewlekłej niezdolności do prawidłowego funkcjonowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmawiając skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej wskazał, że z art. 86 § 1 p.p.s.a. wynika, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Stosownie natomiast do art. 87 § 2 p.p.s.a. to na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd dodał, że skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu podniosła, że uchybienie terminu było następstwem jej złego stanu zdrowia. W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy strona nie wykazała jednak okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd argumentował, że skarżąca załączyła wprawdzie do akt zwolnienie lekarskie obejmujące okres między 16 lutego a 15 marca 2017 r. oraz zaświadczenie o przewlekłej niezdolności do prawidłowego funkcjonowania, jednak w realiach niniejszej sprawy owe dokumenty nie są wystarczające by uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W ocenie Sądu z załączonych zaświadczeń lekarskich nie wynika by stan zdrowia skarżącej nagle pogorszył się w okresie, w którym termin do wpłaty wpisu od zażalenia pozostawał otwarty. Skarżąca odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu 7 marca 2017 r. Wpłaciła ów wpis, składając jednocześnie przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu 15 marca 2017 r., zatem dzień po terminie zakreślonym przez sąd w wezwaniu. Sąd uznał, że skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że jej choroba miała charakter nagły, niemożliwy do wcześniejszego przewidzenia i jednocześnie, że jej stan zdrowia nagle stał się na tyle ciężki, że wyłączał możliwość osobistego uiszczenia wpisu od zażalenia, bądź posłużenia się inną osobą by ten wpis uiścić. W ocenie Sądu przedłożone zaświadczenia lekarskie nie uprawdopodobniają, że w trakcie biegu siedmiodniowego terminu do uiszczenia wpisu, stan zdrowia uniemożliwiał skarżącej dokonanie czynności polegającej na uiszczeniu wpisu, szczególnie w zestawieniu z faktem, iż dzień po upływie terminu skarżąca zdolna była wpłacić wpis i sporządzić wniosek o przywrócenie terminu do jego uiszczenia, a w ostatnim dniu biegu tego terminu sporządziła obszerne pismo procesowe w innym postępowaniu. Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie zaskarżyła je w całości. Zarzuciła mu naruszenie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez wadliwe uznanie, że skarżąca nie udowodniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia opłaty od skargi kasacyjnej, w sytuacji nie wezwania skarżącej do przedstawienia dodatkowych dowodów. Wniosła o uchylenie postanowienia w całości. Ponadto skarżąca wniosła o uwzględnienie przy rozpoznawaniu zażalenia pism kierowanych do Instytutu Fizjologii i Patologii Słuchu, które z uwagi na stan zdrowia skarżącej miały zostać nadesłane w późniejszym terminie. Pisma te jednak do dnia rozpoznania zażalenia nie zostały nadesłane do akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarżąca nie uczyniła zadość przedstawionym wymogom, to jest nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżąca jest doradcą podatkowym, tj. profesjonalistą, od którego wymagać należy znajomości procedur prawnych oraz konsekwencji związanych z ich niedopełnieniem. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że wymogi stawiane takiemu podmiotowi są wyższe niźli standardy, których należy oczekiwać od pozostałych, tj. nieprofesjonalnych podmiotów postępowania. Z przedstawionych przez skarżącą wyjaśnień nie wynika dlaczego nie udało jej się dokonać czynności procesowej w terminie, gdy zarazem w okresie objętym zwolnieniem lekarskim, choć po upływie terminu, uczyniła ustawowemu wymogowi poniesienia wpisu. Z załączonej do wniosku o przywrócenie terminu kopii zwolnienia lekarskiego wynika, że zostało ono wystawione na okres od 16 lutego 2017 r. do 15 marca 2017r. Termin do wniesienia wpisu od skargi kasacyjnej upłynął w dniu 14 marca 2017 r., co nie jest przez skarżącą kwestionowane, zaś wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności oraz samo dokonanie wpłaty wpisu od skargi kasacyjnej nastąpiło w dniu 15 marca 2017 r. Brak stosownego zróżnicowania, na gruncie niniejszej sprawy, uzasadnia przekonanie o nieuprawdopodobnieniu okoliczności wskazujących na brak winy strony. Tym samym w stosunku do przedstawionych w zażaleniu zarzutów naruszenia art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 oraz art. 106 § 3 p.p.s.a., uznać należy, że nie są one uzasadnione. W kwestii braku oceny zwolnienia lekarskiego przez Sąd, stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę zły stan zdrowia skarżącej, jednak słusznie argumentował, iż trudno mówić o chorobie uniemożliwiającej uiszczenie wpisu, gdy zwolnienie lekarskie na które powołała się skarżąca obejmowało okres między 16 lutego 2017 r. do 15 marca 2017r, skarżąca odebrała wezwanie do uiszczenia wpisu w dniu 7 marca 2017r., zaś wpis wpłaciła (jednocześnie zwracając się z wnioskiem o przywrócenie terminu) w dniu 15 marca 2017r., tj. dzień po zakreślonym przez Sąd terminie. Sąd pierwszej instancji tym samym, wbrew zarzutom zażalenia, rozpoznając wniosek, przeprowadził dowód z dokumentu jakim była załączona do wniosku kopia zwolnienia lekarskiego skarżącej. Jednak mimo to Sąd słusznie ocenił, że skarżąca nie przedstawia argumentacji, która uzasadniałaby twierdzenie, iż dokonanie wpisu w terminie było niemożliwe przy użyciu największego wysiłku. Skarżąca we wniosku sama przyznała, że nie była w stanie dochować terminu, bo była zajęta przygotowywaniem pisma w innym postępowaniu. Przeoczenie terminu, które zgodnie z uzasadnieniem skarżącej, było związane ze złym stanem zdrowia, nie jest równoznaczne z niemożnością odnotowania wiążącego stronę terminu, i kolejno dokonania wpisu w terminie. Sąd zauważa obiektywnie ciężką sytuację skarżącej, na którą składa się zły stan jej zdrowia. Jednakże na gruncie niniejszej sprawy trudno uznać te okoliczności za przekonujące do uznania, że strona nie ponosi winny w uchybieniu terminu. Raz jeszcze trzeba podkreślić, że skarżąca jako profesjonalista, mający świadomość rygorów przewidzianych ustawami, takich jak konieczność dokonywania w terminie czynności procesowych, winna była zadbać o to, by terminowi nie uchybić, i to mimo niełatwej sytuacji życiowej. Z przedstawionych przez nią racji nie wynika, że nie mogła temu zadaniu sprostać. Takie samo stanowisko w sprawie w analogicznym stanie faktycznym zajął Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zażalenie skarżącej, wydając postanowienie z dnia 17 lipca 2017r. w sprawie o sygnaturze akt II FZ 324/17 (publ.www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.