II FZ 432/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Andrzej Jagiełło (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. sp. z o.o. z siedzibą w B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 31 maja 2017 r. sygn. akt I SA/Bk 442/17 w zakresie odmowy przywrócenia terminu w sprawie ze skargi R. sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 8 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie

II FZ 432/17 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 442/17, działając na podstawie art. 86 § 1 i 3 w związku z art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 t.j.) - dalej p.p.s.a., odmówił R. sp. z o.o. w B. (spółka) przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 8 lutego 2017r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2014r. Ze stanu przedstawionego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że decyzją z dnia 8 lutego 2017 r. Dyrektor Izby Skarbowej określił skarżącej spółce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r. Powyższa decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu 22 lutego 2017 r. Pismem z dnia 11 kwietnia 2017 roku złożonym za pośrednictwem organu, pełnomocnik skarżącej spółki wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wskazał, że termin na złożenie skargi na ww. decyzję z dnia 8 lutego 2017 r. upływał w dniu 24 marca 2017 r., w którym to dniu skarga była sporządzona i wysłana do organu odwoławczego, jednakże z błędnym wskazaniem adresu tegoż organu. Jako adresata wskazano Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, zamiast Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku ul. Słonimska 1, 15-026 Białystok. Powyższe skutkowało zwróceniem przesłanej skargi pełnomocnikowi w dniu 5 kwietnia 2017 r. Na okoliczność błędnego wskazania adresu organu, pełnomocnik przedłożył kserokopię książki nadawczej, w której jako adresat decyzji figuruje Dyrektor Izby Skarbowej w B., zaś jako adres wskazano adres ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, to jest adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (k. 5 akt). Powyższe okoliczności, w szczególności sporządzenie i wysłanie w terminie skargi należało zdaniem skarżącej uznać, jako podjęcie działań w celu dotrzymania terminu na złożenie skargi. Jednakże jedynie z uwagi na błąd przy adresowaniu przesyłki, skarżąca spółka bez swojej winy nie dochowała terminu na dokonanie czynności procesowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmawiając przywrócenia terminu podniósł, że skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego za pośrednictwem Poczty Polskiej wymaga, aby przesyłka złożona w placówce pocztowej została przekazana właściwemu organowi. Zwrócenie przesyłki do adresata, czyli pełnomocnika spółki spowodowało, że nie powstał skutek prawny złożenia skargi do sądu administracyjnego. Zwrot przesyłki do adresata nastąpił po upływie terminu na wniesienie skargi (5 kwietnia 2017 roku), co jest równoważne z brakiem złożenia skargi w ustawowym terminie. Sąd dodał, że kwestionowana decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej spółki w dniu w dniu 22 lutego 2017 roku. Trzydziestodniowy, wynikający z art. 53 § 1 p.p.s.a. termin do złożenia skargi upłynął z dniem 24 marca 2017 roku. Należało więc przyjąć, iż skarga została skutecznie prawnie złożona dopiero w dniu 11 kwietnia 2017 roku, a więc z uchybieniem ustawowego terminu do jej wniesienia. W ocenie Sądu okoliczności przedstawione we wniosku o przywrócenie terminu wskazują na brak podstaw do jego uwzględnienia wynikających z art. 86 § 1 p.p.s.a., ponieważ pełnomocnik skarżącej spółki nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Sąd argumentował, że jedyną ujawnioną Sądowi przyczyną uchybienia terminowi do złożenia skargi (wskazania błędnego adresu organu, a tym samym zwrotu przesyłki przez operatora pocztowego) jest zachowanie pełnomocnika skarżącego, który nie wykazał się należytą starannością przy dokonywaniu czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Nie oznaczało to w ocenie Sądu, że zaistniała przesłanka przywrócenia terminu jaką jest brak winy po stronie skarżącej we wniesieniu skargi w terminie. W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Nie zgodziła się z twierdzeniem Sądu pierwszej instancji, że w sprawie nie dochowano należytej staranności w adresowaniu przesyłki zawierającej skargę. W jej ocenie uchybienie terminu do wniesienia skargi było skutkiem błędu technicznego niezależnego od spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem złożenia wniosku o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek spółki o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony w terminie i w trybie, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie nie został spełniony jednak ostatni z wymienionych powyżej warunków przywrócenia terminu do wniesienia skargi, to jest skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia skargi, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu. Wbrew stanowisku prezentowanemu w zażaleniu, wskazane przez skarżącą okoliczności, stosownie do których do uchybienia terminu doszło w wyniku błędu technicznego polegającego na wskazaniu błędnego adresu organu do którego adresowana była przesyłka zawierająca skargę, nie oznacza, że do uchybienia terminu doszło w wyniku okoliczności niezawinionych przez skarżącą w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a. Należy wskazać, iż błędne zaadresowanie koperty ze skargą, nawet przy wskazaniu właściwego adresata i mylnie oznaczonej nazwy ulicy, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie i skutkowało zwróceniem przesyłki do nadawcy i spowodowało niezłożenie skargi w terminie, nie może świadczyć o wyłączeniu winy strony skarżącej w niewywiązaniu się z obowiązku zachowania terminu do wniesienia skargi. Doręczona skarżącej decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Białymstoku z dnia 8 lutego 2017r., zawierała jasne w swojej treści i jednoznaczne pouczenie o sposobie i trybie zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego. Nie można zatem uznać, że błędne zaadresowanie skargi nastąpiło bez winy skarżącego, który został prawidłowo pouczony o sposobie i terminie wniesienia skargi. W orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż pojęcie winy strony w uchybieniu terminowi, o którym mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. obejmuje swym zakresem działania bądź zaniechania pełnomocnika przy dokonywaniu poszczególnych czynności, włącznie z czynnościami o charakterze czysto technicznym, do których zalicza się adresowanie korespondencji zawierającej pisma w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Do pism takich należy niewątpliwie skarga na decyzję administracyjną. W sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy zasadnym jest wymaganie od tego pełnomocnika maksimum staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekładać się będzie bowiem na prawo strony do obrony swoich interesów i ochrony jej praw. W sytuacji jak w niniejszej sprawie, pełnomocnik powinien mieć świadomość, że merytoryczne rozpoznanie skargi zależy nie tylko od jej sporządzenia, ale również od prawidłowego zaadresowania koperty zawierającej skargę oraz terminowego nadania tej przesyłki (por. postanowienie NSA z dnia 21 stycznia 2015r., sygn. akt I OZ 1226/14, czy postanowienie NSA z dnia 2 października 2015r., sygn. akt II OSK 148/14, publ. www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Nie ma zatem podstaw do uznania, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca nie ponosi winy w uchybieniu terminu z uwagi na pomyłkowe nadanie przesyłki na niewłaściwy adres, co skutkowało jej zwróceniem do nadawcy. Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.