II FZ 425/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "A" S. S Sp.j. w likwidacji w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1537/16 w zakresie odrzucenia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sadowego z dnia 23 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1537/16 w sprawie ze skargi "A" S. S Sp.j. w likwidacji w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki postanawia oddalić zażalenie.

1. Zaskarżonym postanowieniem z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1537/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił sprzeciw "A" S. S Sp.j. w likwidacji w R od zarządzenia referendarza sądowego z 23 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1537/16 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi Spółki na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z 20 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. 2. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że odpis zarządzenia referendarza wraz z pouczeniem o sprzeciwie, po dwukrotnym awizowaniu (30 stycznia 2017 r. i 7 lutego 2017 r.) został odebrany w placówce pocztowej 14 lutego 2017 r. Jednakże doręczenie zostało dokonane w trybie fikcji prawnej doręczenia już 13 lutego 2017 r., co oznacza, że siedmiodniowy termin do wniesienia sprzeciwu upływał 20 lutego 2017 r. (poniedziałek). W piśmie z 20 lutego 2017 r. nadanym 22 lutego 2017 r. Spółka wniosła sprzeciw od powyższego zarządzenia, co było powodem odrzucenia sprzeciwu jako spóźnionego. 3. W zażaleniu na to postanowienie likwidator Spółki wniósł o jego uchylenie i uwzględnienie sprzeciwu, bowiem został on złożony w terminie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, strona albo adwokat, radca prawny, doradca podatkowy lub rzecznik patentowy mogą wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zarządzenia lub postanowienia. Sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga uzasadnienia. W świetle art. 259 § 2 p.p.s.a. sprzeciw wniesiony po terminie oraz sprzeciw, którego braki formalne nie zostały uzupełnione, a także sprzeciw wniesiony przez adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego, niezawierający uzasadnienia, sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Skarżąca, choć twierdzi, że sprzeciw został wniesiony w terminie, nie neguje skutku doręczenia w trybie fikcji doręczenia przewidzianej w art. 73 p.p.s.a. Stosownie do art. 73 § 1 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65- 72 p.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na ich podstawie – wbrew faktom – uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". W literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest bowiem czynnością organizacyjno-techniczną, nie mającą znaczenia dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie – upływ ostatniego dnia okresu. Skoro więc odpis zarządzenia referendarza wraz z pouczeniem o sprzeciwie, po dwukrotnym awizowaniu (30 stycznia 2017 r. i 7 lutego 2017 r.), został doręczony z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu z art. 73 § 1 p.p.s.a., a zatem 13 lutego 2017 r., to siedmiodniowy termin do wniesienia sprzeciwu upływał 20 lutego 2017 r. (poniedziałek). Spółka nadała zaś sprzeciw dopiero 22 lutego 2017 r. Niewątpliwie więc złożenie sprzeciwu nastąpiło z uchybieniem terminu do jego wniesienia określonego w art. 259 § 1 p.p.s.a. Postanowienie Sądu pierwszej instancji odrzucające sprzeciw w oparciu o art. 259 § 2 p.p.s.a. zostało więc wydane zgodnie z prawem. 5. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.