II FZ 420/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. B. w przedmiocie odrzucenia skargi od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Po 1801/15 w sprawie ze skargi P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowych postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 10 maja 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (sygn. akt I SA/Po 1801/15) odrzucił skargę P. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 21 lipca 2015 r. w przedmiocie odroczenia terminu płatności zaległości podatkowych. Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji do rozpoznania wynika, że podatnik, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 września 2015 r., został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w kasie Sądu albo na rachunek bankowy Sądu, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 15 października 2015 r. W otwartym terminie do uiszczenia wpisu skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Starszy referendarz sądowy WSA w Poznaniu zarządzeniem z dnia 16 listopada 2015 r. pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Nie zgadzając się z tym orzeczeniem skarżący wniósł sprzeciw, który postanowieniem Sądu z dnia 11 stycznia 2016 r. został odrzucony, jako wniesiony po terminie. Zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Poznaniu zostało oddalone postanowieniem NSA w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r., o sygn. akt II FZ 74/16. W związku z powyższym zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 11 kwietnia 2016 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 28 września 2015 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Odpis zarządzenia Przewodniczącego Wydziału został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu 18 kwietnia 2016 r. W dniu 21 kwietnia 2016 r. skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, nie dokonując stosownej opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 16 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej: p.p.s.a., odrzucił skargę z uwagi na jej nieopłacenie w terminie. Sąd pierwszej instancji wskazał, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy Sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Odmienne procedowanie mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie - skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie domagając się jego uchylenia i nadania biegu sprawie. Wskazał w nim, że jego dochody są niskie i nie jest on w stanie uiścić kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest oczywiście bezzasadne. Rację ma Sąd pierwszej instancji, który zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę strony z powodu jej nieopłacenia w zakreślonym terminie. Zasadą jest, że Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 p.p.s.a.). W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Z kolei zgodnie z § 3 wskazanego powyżej przepisu, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. W rozpoznawanej sprawie zaktualizował się skutek procesowy, o którym mowa w art. 220 § 3 p.p.s.a. Podatnik został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, przy czym w Zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału wyraźnie zaznaczono, że nieuiszczenie należnej opłaty skutkować będzie odrzuceniem skargi. Termin do uiszczenia wpisu bezskutecznie upłynął, a na jego bieg – jak słusznie podkreślił Wojewódzki Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – nie miało wpływu złożenie przez stronę kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym stanie rzeczy Sąd administracyjny pierwszej instancji zobowiązany był skargę odrzucić, co też uczynił, stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.