II FZ 42/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Bogusław Dauter, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 21 sierpnia 2019 r. sygn. akt III SA/Łd 626/19 odrzucające skargę w sprawie ze skargi R.D na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 8 maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem należności podatkowych w Rejestrze Należności Publicznoprawnych postanawia odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z 21 sierpnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, III SA/Łd 626/19, odrzucił skargę R.D. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 8 maja 2019 r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie 12 września 2019 r. Zarządzeniem z 20 września 2019 r. Zastępca Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Łodzi wezwał R.D. do nadesłania odpisu zażalenia czytelnie podpisanego lub poświadczonego za zgodność z oryginałem – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia (art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.). Wezwanie do usunięcia braków zażalenia doręczono skarżącemu 11 października 2019 r. W odpowiedzi na wezwanie 17 października 2019 r. skarżący poinformował, że nie posiada kserokopii zażalenia. Następnie zarządzaniem z 2 stycznia 2020 r., Przewodniczący Wydziału III zarządził sporządzić kserokopię zażalenia z 12 września 2019 r. i doręczyć ją organowi. Zarządził również przedstawienie akt z ww. zażaleniem Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega odrzuceniu na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. Stosownie do art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie zaś z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2 p.p.s.a. Natomiast w myśl art. 180 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Przepis ten stosuje się odpowiednio do postępowania zażaleniowego. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny postanowił o odrzuceniu zażalenia z uwagi na nieuzupełnienie jego braku formalnego w terminie zakreślonym w zarządzeniu Zastępcy Przewodniczącego Wydziału III z 20 września 2019 r. Co istotne, w niniejszej sprawie sąd pierwszej instancji wzywając skarżącego o nadesłania odpisu zażalenia, nadał temu wezwaniu rygor, tj. zarządził, że w przypadku nieuzupełnienia braku formalnego w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania zażalenie to zostanie odrzucone. Chociaż wystąpił skutek procesowy, o którym mowa w art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., sąd pierwszej instancji zamiast odrzucić zażalenie skarżącego, zarządził o sporządzeniu kserokopii tego zażalenia i przesłaniu jej organowi. Tym samym sąd pierwszej instancji wyręczył skarżącego w wykonaniu wezwania, które sam opatrzył rygorem. Taka sytuacja nie może zostać zaakceptowana przez sąd kasacyjny – po pierwsze z uwagi na brak konsekwencji w działaniu sądu pierwszej instancji, a po drugie z uwagi na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13. Skoro sąd pierwszej instancji nadał wezwaniu o uzupełnienie braku formalnego zażalenia rygor w postaci odrzucenia zażalenia w razie niewykonania tego wezwania w terminie, to powinien był zgodnie z nałożonym rygorem odrzucić zażalenie skarżącego, jako że skarżący wezwania sądu nie wykonał. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można natomiast akceptować sytuacji, w której sąd nadaje rygor określonemu wezwaniu, a następnie w swoim działaniu ten rygor pomija i dodatkowo realizuje treść wezwania za skarżącego (zob. postanowienie NSA z 4 lutego 2020 r., II FZ 14/20). Ponadto w niniejsze sprawie istotne znaczenie ma treść uchwały z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13 W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny uznał bowiem, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. W treści tej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że "nie ma zatem podstaw w przepisach p.p.s.a., do przyjęcia, że sąd administracyjny jest władny wykonać kopie skargi we własnym zakresie. Z brzmienia art. 47 § 1 p.p.s.a. wynika wprost, że obowiązkiem składającego pismo i odpowiednio skargę jest dołączenie odpisów pisma (skargi)". Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że sąd pierwszej instancji nie miał prawa wykonać kopii zażalenia skarżącego i doręczyć ją organowi administracji, skoro wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego zażalenia i nadał temu wezwaniu rygor w postaci odrzucenia zażalenia w razie niewykonania wezwania w terminie. Prawidłowym działaniem, w sytuacji stwierdzenia, że wezwanie sądu nie zostało wykonane przez skarżącego, było odrzucenie zażalenia, a ponieważ sąd pierwszej instancji tego nie uczynił, Naczelny Sąd Administracyjny postąpił zgodnie z postanowieniami art. 178 w zw. z art. 197 §2 p.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie skarżącego, stosownie do treści art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.