II FZ 408/18

Dnia 28 sierpnia 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia O. R. od postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 348/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi O. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 1 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Zaskarżonym postanowieniem z 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Sz 348/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił zażalenie O. R. na zarządzenie tego sądu z 16 listopada 2017 r. w przedmiocie pozostawienia pisma bez rozpoznania w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie 1 marca 2016 r. w przedmiocie stanowiska wierzyciela w postępowaniu egzekucyjnym. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Sądu z dnia 14 grudnia 2017 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2017 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia pisma skarżącej z dnia 7 maja 2017 r., w kwocie 100 zł – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skarżącej w dniu 3 stycznia 2018 r. Pismem z dnia 4 stycznia 2018 r. (nadanym w urzędzie pocztowym dnia 5 stycznia 2018 r.) skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Sądu z dnia 14 grudnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 marca 2018 r. sygn. akt II FZ 39/18 oddalił zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wysokość wpisu została w zarządzeniu ustalona prawidłowo. Odrzucając zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, ze odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia został doręczony skarżącej w dniu 3 stycznia 2018 r. Siedmiodniowy termin do wykonania wezwania upłynął zatem w dniu 10 stycznia 2018 r. Wpis od zażalenia nie został uiszczony. Skarżąca zaskarżyła powyższe postanowienie zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn, niż w nim podniesione. Odrzucenie zażalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny bez ponowionego wezwania do uiszczenia wpisu po prawomocnym rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny kwestii jego wysokości i zasadności było nieprawidłowe i nastąpiło z naruszeniem art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Ponieważ w sprawie toczyło się wielotorowe postępowanie zażaleniowe, konieczne jest ponowne wezwanie skarżącej do uiszczenia wpisu od zażalenia, tak, aby nie było wątpliwości co do daty początkującej bieg terminu, przewidzianego w art. 220 § 1 p.p.s.a. Brak ponownego wezwania wątpliwość tę pozostawia, gdyż jego liczenie od daty doręczenia skarżącej ostatecznego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanego w sprawie wpisu, nie wynika wprost z żadnego przepisu prawa, a skarżąca nie może być zaskakiwana skutkami procesowymi, które nie są zakomunikowane w sposób jasny i zrozumiały. Taki czytelny komunikat może dopiero zawierać ponowione wezwanie do uiszczenia wpisu; dopiero takiemu wezwaniu można też przypisać skutek, określony w art. 220 § 1 i § 3 p.p.s.a. Odrzucenie zażalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny bez ponownego skierowania do skarżącej wezwania do uiszczenia wpisu w określonym terminie, należy więc uznać za wadliwe. Istnienie obowiązku powtórzenia wezwania do uiszczenia wpisu po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w przypadku rozstrzygnięcia niekorzystnego dla ubiegającego się o to prawo, nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sadowoadministracyjnym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 maja 2010 r., II FSK 1003/10; z dnia 24 marca 2010 r., I OSK 444/10, czy z dnia 18 czerwca 2009 r., I FZ 159/09 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnienie tego obowiązku również odnoszone jest do zapewnienia przez sąd administracyjny przejrzystości postępowania i niezaskakiwania strony skutkami procesowymi zaniechań, które mogą być dla niej nieoczywiste. Nadmienić należy, że zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2018 r. mogło być rozpoznane przez Naczelny Sąd Administracyjny, ze względu na uchylenie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od tego zażalenia, postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II FZ 409/18. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie.