II FZ 405/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 19 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Ol 817/14 w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi E.SA w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 2 września 2014 r., SKO [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za lata 2009 – 2013 postanawia: oddalić zażalenie.

1. E.SA z siedzibą w G. (dalej: spółka) wniosła skargę na decyzję wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. z dnia 2 września 2014 r. dotyczącą określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości (obiekty elektroenergetyczne) za lata 2009- 2013 położonej na terenie gminy W. S.w S. (dalej: stowarzyszenie) zgłosiło udział w sprawie. Wskazało, że z jego statutu wynika, iż zostało ono powołane w celu "propagowania oraz wspierania wszelkich inicjatyw ekonomicznych i udzielania pomocy poszczególnym samorządom gmin, powiatom oraz podmiotom gospodarczym służącym rozwojowi Warmii i Mazur". 2. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2015 r., I SA/Ol 817/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania. Sąd wskazał, że zgodnie z uchwałą NSA z dnia 19 maja 2003 r., OPS 1/03, powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość uzyskania przez tę jednostkę ochrony interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji jednostka samorządu terytorialnego nie ma legitymacji procesowej strony w tym postępowaniu. W przypadku, gdy przedmiotem kontroli jest akt wydany w skutek odwołania wniesionego od rozstrzygnięcie organu samorządowego w I instancji, organ ten nie ma możliwości uzyskania statusu uczestnika na prawach strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji sąd uznał, że Wójt Gminy W., który wydał w sprawie decyzję jako organ I instancji, nie jest ani stroną postępowania, ani jego uczestnikiem. Stowarzyszenie natomiast, które we wniosku wskazało na prośbę Wójta Gminy W. o udzielenie mu pomocy poprzez włączenie się do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika, nie może zostać dopuszczone, gdyż sprawa nie dotyczy "innych osób", o których mowa w powołanych przepisach, lecz organu samorządu terytorialnego, który w sprawie działał w I instancji. Powyższemu rozstrzygnięciu stowarzyszenie zarzuciło naruszenie art. 33 § 2 w związku z art. 25 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako: p.p.s.a) poprzez uznanie, że: - postępowanie, w którym stowarzyszenie zgłosiło swój udział nie spełniało definicji postępowania "w sprawach innych osób", o których mowa w art. 33, - sprawa nie dotyczy zakresu statutowej działalności stowarzyszenia, - wzięcie udziału przez stowarzyszenie w postępowaniu nie realizuje celu publicznego. Mając na uwadze powyższe, stowarzyszenie wniosło o dopuszczenie go w charakterze uczestnika postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 3. Zgodnie z art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Z kolei art. 25 § 4 p.p.s.a. przyznaje zdolność sądową organizacjom społecznym, choćby nie posiadały one osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizacji społecznej w charakterze uczestnika postępowania jest możliwe po wykazaniu przesłanki z art. 33 § 2 p.p.s.a. Tym samym należy wykazać, że sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej. Zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2012 r., II OZ 864/12, wymóg art. 33 § 2 p.p.s.a. dotyczący "statutowej działalności" organizacji społecznej, konieczny dla ustalenia, że działalność ta dotyczy interesów prawnych innych osób winien się mieścić w zakresie celów statutowych i powinien być on interpretowany ściśle. To oznacza, że działalności takiej nie można domniemywać z ogólnych sformułowań opisujących cele stowarzyszenia. Nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 33 § 2 p.p.s.a., według której sąd administracyjny byłby zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności (por. post. NSA z dmia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09). Decydujące dla oceny wniosku stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej jest bowiem wykazanie nie tylko tego, że sprawa dotyczy statutowej działalności organizacji społecznej, ale także okoliczności, że za udziałem tym przemawia interes społeczny. We wniosku o dopuszczenie do udziału stowarzyszenie powołało się na bardzo ogólne regulacje statutu. Podniosło, że jego celem jest m.in. "propagowanie oraz wspieranie wszelkich inicjatyw ekonomicznych i udzielanie pomocy poszczególnym samorządom gmin, powiatom oraz podmiotom gospodarczym służącym rozwojowi regionalnemu Warmii i Mazur". Regulacja w statucie stowarzyszenia jest zbyt ogólna, aby mogła uzasadnić wzięcie udziału stowarzyszenia we wszelkiego rodzaju postępowaniach. Musi zaistnieć merytoryczne powiązanie, rozumiane w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym, przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Stosownie do art. 33 § 2 p.p.s.a. zakres statutowej działalności organizacji społecznej musi podlegać odpowiedniej konkretyzacji, umożliwiającej ocenę związku rozpoznawanej sprawy z tą działalnością. Wskazanie, że celem działania organizacji jest "propagowania oraz wspierania wszelkich inicjatyw ekonomicznych i udzielanie pomocy poszczególnym samorządom gmin, powiatom oraz podmiotom gospodarczym służącym rozwojowi regionalnemu Warmii i Mazur" w żadnym razie nie może być potraktowane jako skonkretyzowanie zakresu statutowej działalności. Tym samym postanowienie sądu pierwszej instancji było prawidłowe i nie ma podstaw do jego zmiany. 4. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.