II FZ 394/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 6 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 317/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Skarżący Z. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 28 października 2016r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego i odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014r. W skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący zwracając uwagę, iż nie jest w stanie ponieść tak dużego zobowiązania podniósł, że wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie destrukcyjnie na Skarżącego i może doprowadzić w krótkim czasie do zlikwidowania prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Postanowieniem z dnia 20 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący nie wskazał okoliczności, które przez wykonanie zaskarżonej decyzji mogłyby doprowadzić do wyrządzenia mu niepowetowanej szkody, jednocześnie powodując trudne do odwrócenia skutki materialne. Skarżący nie podał danych, które wskazywałyby na jego stan majątkowy i pozwoliłyby Sądowi ocenić zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 30 marca 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Samo powołanie się przez stronę Skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. W tej sytuacji należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został należycie uzasadniony. Słusznie zatem wskazał sąd pierwszej instancji, że skarżący nie wykazał tym samym, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłyby doprowadzić do wyrządzenia mu niepowetowanej szkody, jednocześnie powodując trudne do odwrócenia skutki materialne. Skarżący nie podał danych, które wskazywałyby na jego stan majątkowy i pozwoliłyby ocenić zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z tym, że skarżący nie przedstawił okoliczności, które uzasadniałyby wniosek, rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji