II FZ 387/20

Dnia 9 września 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 9 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 8 kwietnia 2020 r., sygn. akt I SA/Po 848/19 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi R.R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia odrzucić zażalenie.

1. Postanowieniem z 8.04.2020 r. o sygn. I SA/Po 848/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę kasacyjną R.R. (dalej: skarżący) w sprawie ze skargi skarżącego na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z 30.08.2019 r., nr [...], wydane w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej . Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 178 w związku z art. 16 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne – podobnie, jak inne cytowane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych – na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed WSA w Poznaniu. 2.1. Postanowieniem z 26.02.2020 r. WSA w Poznaniu odrzucił skargę skarżącego. Pełnomocnik skarżącego, pismem z 17.03.2020 r., uzupełnionym 18.03.2020 r., zaskarżyła powyższe postanowienie. 2.2. Postanowienie WSA w Poznaniu: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została sporządzona i wniesiona przez pełnomocnik skarżącego, która nie była do tego uprawniona, gdyż nie wykazała by spełniała przesłanki z art. 175 p.p.s.a. Skarga kasacyjna sporządzona z uchybieniem art. 175 p.p.s.a. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. W związku z powyższym, WSA w Poznaniu na podstawie art. 178 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. 3. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Skarżący, działając przez ustanowioną przez siebie pełnomocnik, wniósł zażalenie na powyższe postanowienie WSA w Poznaniu i zaskarżył je w całości. W uzasadnieniu wskazał, że od postanowienia Sądu z 26.02.2020 r. przysługuje zażalenie, a nie skarga kasacyjna. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4.1. Zażalenie podlega odrzuceniu. Stosownie do art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Artykuł 175 § 2-3 p.p.s.a. stosuje się odpowiednio. Odesłanie to oznacza, że ograniczenia tego nie stosuje się, gdy skargę o wznowienie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę o wznowienie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 p.p.s.a.). Artykuł 175 § 1 p.p.s.a. przewidujący przymus adwokacko-radcowski nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej RP, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną RP (art. 175 § 2a p.p.s.a.). Ponadto zażalenie na odrzucenie skargi kasacyjnej może być sporządzone przez doradcę podatkowego - w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami oraz rzecznika patentowego - w sprawach własności przemysłowej (art. 175 § 3 p.p.s.a.). Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 194 § 4 p.p.s.a., stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a. (zob. np. postanowienia NSA: z 20.03.2012 r., I OZ 169/12; z 8.12.2004 r., OZ 713/04; z 2.10.2012 r., II OZ 832/12; z30.06.2011 r., II FZ 318/11). Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik skarżącego sporządziła zażalenie na postanowienie WSA w Poznaniu z 8.04.2020 r. odrzucające wniesioną skargę kasacyjną. W aktach sprawy nie widnieje informacja, aby wnosząca zażalenie była adwokatem lub radcą prawnym, ani którymkolwiek z podmiotów wskazanych powyżej, które - z uwagi na swoją specjalistyczną wiedzę prawniczą - mogą sporządzić taki środek odwoławczy osobiście. Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że od postanowienia WSA w Poznaniu z 26.02.2020 r. odrzucającego skargę skarżącego powinno przysługiwać zażalenie, a nie skarga kasacyjna, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podstawą wydanego postanowienia z 26.02.2020 r. był art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 16 § 2 p.p.s.a. dlatego prawidłowym środkiem jego zaskarżenia jest skarga kasacyjna, a nie zażalenie. 4.2. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.