II FZ 385/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Fundacji K[...] z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3042/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi Fundacji K[...] z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 6 marca 2018 r., III SA/Wa 3042/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił Fundacji K[...] z siedzibą w W. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 10 lipca 2017 r. w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2011 r. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że skarżąca wniosła do WSA skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. Następnie w piśmie z 19 grudnia 2017 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie wystawionego wobec niej tytułu egzekucyjnego. W uzasadnieniu wskazała, że jako organizacja charytatywna realizuje swoje cele statutowe z uzyskanych środków i dochodów. Z tego względu wyegzekwowanie od skarżącej należności objętej zaskarżoną decyzją pozbawi ją możliwości realizacji jej celów statutowych, a tym samym pozbawi możliwości niesienia pomocy, jakiej skarżąca udziela innym osobom. W uzupełnieniu powyższego wniosku skarżąca wskazała w piśmie z 31 stycznia 2018 r., że stanowi on w istocie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w trybie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA stwierdził, że przedstawiona przez stronę skarżącą argumentacja nie może doprowadzić do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, albowiem nie uzasadniła ona swojego wniosku oraz nie przedstawiła dowodów na jego poparcie. Skarżąca ograniczyła się w tym zakresie w istocie do samego sformułowania wniosku. Natomiast bez okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz bez przedstawienia stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie, nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego WSA w Warszawie na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. 2. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Fundacja zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1. art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów podnoszonych przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w szczególności dokonanie analizy, iż spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz przekazanie temu Sądowi rozstrzygnięcia o kosztach postępowania zażaleniowego, według norm przepisanych. 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Sąd rozpatrując sprawę ocenia, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, na podstawie konkretnych danych, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W sytuacji, gdy strona nie wykaże we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Analizując niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody. Przede wszystkim skarżąca nie wskazała konkretnych okoliczności, z których wynika, że jej aktualna sytuacja finansowa jest trudna. Skarżąca ograniczyła się w istocie do samego sformułowania wniosku. Natomiast jak słusznie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd administracyjny pierwszej instancji nie wskazała okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz nie przedstawiła stosownych dokumentów, potwierdzających ich istnienie. W związku z tym słusznie Sąd uznał, że nie jest możliwa ocena wniosku pod kątem spełnienia warunków uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Jak już wskazano powyżej, a co znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Nie jest bowiem rolą Sądu poszukiwanie dowodów, które przemawiałyby za zasadnością żądania strony. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że to w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tej wiedzy. Bez wskazania konkretnych i kompletnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację skarżącego nie jest bowiem możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie. W konsekwencji powyższego nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 166 p.p.s.a. Wbrew stanowisku skarżącej, Sąd odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do zarzutów podnoszonych przez nią we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Ponadto należy wskazać, że uzasadnienie Sądu jest logiczne, spójne i zawiera wskazanie podstawy prawnej jak i wyjaśnienie motywów podjętego rozstrzygnięcia. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, bowiem nie przewiduje tego art. 209 w zw. z art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przysługuje tylko w przypadkach wskazanych w art. 203 i art. 204 p.p.s.a., te zaś przepisy nie dotyczą zażaleń.