II FZ 384/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.G. i R. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 grudnia 2018 r. sygn. akt I SA/Ol 712/18 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi M. G. i R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 9 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie pozostawienia podania bez rozpatrzenia postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę M. G. i R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia w sprawie pozostawienia podania bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 19.11.2018 r. wezwano skarżących do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 100,00 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwania zostały doręczone każdemu ze skarżących w dniu 26.11.2018 r. Termin do uiszczenia wpisu upłynął w dniu 3.12.2018 r. W zakreślonym terminie wpis nie został uiszczony. Wobec tego, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Sąd skargę odrzucił. W zażaleniu na postanowienie skarżący wskazali, że ,,odrzucenie skargi jest dla nich szkodliwe" i wnieśli o ,,rozpoznanie sprawy bez żądania opłaty". W uzupełnieniu zażalenia zarzucili naruszenie art. 220 § 1 i § 3 P.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu nieuiszczenia przez skarżących w sposób solidarny wpisu w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, w sytuacji gdy skarżący są osobami starszymi, nieposiadającymi żadnej wiedzy i doświadczenia w zakresie przebiegu procedury sądowej, w tym konieczności podejmowania konkretnych czynności procesowych oraz skutków procesowych bezskutecznego upływu terminów, a nadto we własnoręcznie sporządzonych pismach kilkukrotnie sygnalizowali Sądowi swoją obecną sytuację tak życiową, jak i finansową, w tym zwłaszcza, że potrzebują pomocy pełnomocnika profesjonalnego oraz nie mają środków, by pokryć koszty wpisu. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. W każdym z pism procesowych pełnomocnik skarżących zawarł wniosek o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego wykonywanego z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 P.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem takim jest między innymi skarga. W myśl art. 220 § 3 P.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Skoro zatem skarżący zostali wezwani do uiszczenia wpisu od skargi i obowiązku tego nie dopełnili, będąc jednocześnie poinformowanymi, jakie skutki wynikają z niedopełnienia tego obowiązku, to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie obowiązany był skargę tę odrzucić. W sprawie nie zachodzi żaden z wyjątków od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania. Sprawa nie należy do kategorii spraw objętych ustawowym zwolnieniem, określonym w art. 239 i następnych P.p.s.a. Kwestia udzielenia skarżącym prawa pomocy była przedmiotem prawomocnego postanowienia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, który przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25.03.2019 r. sygn. akt I SPP/Ol 9/19). Jednocześnie, nie mogła odnieść zamierzonego skutku argumentacja zażalenia odnosząca się do wieku skarżących, nieposiadania fachowej wiedzy oraz ich sytuacji materialnej, która zdaniem skarżących uniemożliwiała uiszczenie przez nich wpisu od skargi. Przedstawione argumenty byłyby adekwatne do sprawy w przedmiocie udzielenia skarżącym prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, a nie w niniejszej sprawie. Argumentacja skarżących jest tym bardziej chybiona w sytuacji gdy skarżącym zostało przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie adwokata, a pomimo tego zarzuty zażalenia i tak sprowadzają się do braku profesjonalnego pełnomocnika, a w konsekwencji nie uiszczenia wpisu od skargi. Wykazywanie okoliczności wskazywanej przez skarżących może mieć znaczenie jako uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, ale nie może stanowić skutecznych zarzutów w niniejszej sprawie, bowiem skarżący nie opłacili wpisu w terminie i tego stanu rzeczy w istocie nie kwestionowali. Przy czym moment ustania przyczyny uchybienia terminowi do uiszczenia wpisu od skargi, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a. - powinien być liczony od dnia doręczenia skarżącym postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego o oddaleniu zażalenia na odrzucenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Z tego względu, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, oddalił je na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a. Odnosząc się do zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należało, iż nie może on być uwzględniony przez Naczelny Sąd Administracyjny, albowiem przepisy art. 203 i art. 204 P.p.s.a., które regulują kwestie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, nie mają zastosowania do postępowania toczącego się na skutek wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.