II FZ 38/25

Dnia 22 lipca 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 151/25 w przedmiocie odrzucenia skargi na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2024 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 151/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, ze zm., dalej "P.p.s.a."), odrzucił skargę J.G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 20 grudnia 2024 r. w przedmiocie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że mimo skutecznego doręczenia stosownego wezwania Skarżąca nie uzupełniła braku formalnego skargi w postaci wskazanie numeru PESEL. Na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła zażalenie, w którym zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie 49 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przez przyjęcie, że została wezwana do uzupełnienia skargi o podanie PESEL, podczas, gdy nie została wezwana w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a., lecz w miejsce wspomnianego wezwania doręczono odpis odpowiedzi na skargę z 25 lutego 2025 r. złożoną przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku. Skarżąca nie wyklucza, że postanowienie jest następstwem oczywistego błędu obsługi sekretarskiej Sądu, która nie załączyła wezwania do usunięcia braku formalnego (podania PESEL). Zwróciła się o przeprowadzenie w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. dowodu z dokumentów zgormadzonych w aktach postępowania w zakresie dotyczącym treści przesyłki z 6 marca 2025 r., tj. celem ustalenia faktu, że Sąd w przesyłce z 6 marca 2025 r. nie doręczył wezwania, lecz jedynie odpowiedź na skargę. Wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji lub o jego zmianę przez przyjęcie, że w ramach zażalenia uzupełniła skargę przez podanie PESEL. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik Skarżącej podniósł, że nie został wezwana do usunięcia braku skargi w postaci podania numeru PESEL, lecz przesyłką z 6 marca 2025 r. doręczono wyłącznie odpowiedź na skargę. W skrzynce odbiorczej pełnomocnika Skarżącej ujawniono w dniu 6 marca 2025 r., godz. 16:31 informację o następującej treści: Dzień dobry, możesz pobrać urzędowe poświadczenie i oryginał dokumentu w formacie plików XML oraz podgląd dokumentu w formacie HTML Pozdrawiamy Zespół e-Doręczeń. Do wiadomości został dołączony jeden plik pod nazwą: G. J. PPL 2018 (nadpłata) - odp. na skargę.pdf. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie nie jest kwestionowana ani zasadność wystosowania przez Sąd pierwszej instancji wezwania do usunięcia braków formalnych skargi, ani to, że Skarżąca braku tego w wyznaczonym przez Sąd terminie nie usunęła. Zgodnie bowiem z art. 49 § 1 P.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą, brak wskazania numeru PESEL strony skarżącej stanowi brak formalny skargi, bez względu na to, czy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje Sąd. Istotę sporu stanowi zaś to, czy pełnomocnika Skarżącej prawidłowo wezwano do uzupełnienia braku formalnego skargi, tj. czy prawidłowo doręczono stosowne wezwanie. Jak wynika z akt sprawy, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 28 lutego 2025 r. pełnomocnik Skarżącej został wezwany do usunięcia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia tego wezwania braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL Skarżącej, pod rygorem odrzucenia skargi stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Przedmiotowe wezwanie zawarte zostało w piśmie z 3 marca 2025 r., mającego postać dokumentu elektronicznego w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2020 r. poz. 346 ze zm., dalej "ustawa o informatyzacji"). W dalszej części tego pisma zawarto informację o doręczeniu Skarżącej odpisu odpowiedzi na skargę (dokument ten został dołączony do niego jako załączniki w postaci plików zapisanych w formacie "pdf", który jest formatem cyfrowym, elektronicznym, poddającym się zapisowi na informatycznym nośniku danych, i odpowiada definicji dokumentu elektronicznego wyrażonej w art. 3 pkt 2 ww. ustawy - vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2023 r., sygn. akt I FSK 2483/21, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Całość, stosownie do art. 74a § 1 pkt 1 P.p.s.a., została wysłana za pomocą środków komunikacji elektronicznej ePUAP do pełnomocnika Skarżącej- r. pr. T. B. Wydruk ww. dokumentu elektronicznego wysłanego do pełnomocnika Skarżącej znajduje się w aktach sprawy (k. 35). W aktach tych (k. 38) znajduje się również dokument UPD — Urzędowe Poświadczenie Doręczenia nr ePUAP-UPD154085162, potwierdzający, że adresat korespondencji – T. B.— poświadczył jej odbiór z datą 6 marca 2025 r. Zauważyć należy, że zasady doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy e-PUAP określają przepisy ustawy o informatyzacji, oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 180, dalej "rozporządzenie"). Według art. 3 pkt 20 ustawy o informatyzacji urzędowe poświadczenie odbioru to dane elektroniczne powiązane z dokumentem elektronicznym doręczonym podmiotowi publicznemu lub przez niego doręczanym w sposób zapewniający rozpoznawalność późniejszych zmian dokonanych w tych danych, określające m.in. pełną nazwę podmiotu publicznego, któremu doręczono dokument elektroniczny lub który doręcza dokument, datę i godzinę podpisania urzędowego poświadczenia odbioru przez adresata z użyciem mechanizmów, o których mowa w art. 20a ust. 1 albo 2 – w odniesieniu do dokumentu doręczanego przez podmiot publiczny. Przez urzędowe poświadczenie odbioru rozumie się zarówno urzędowe poświadczenie przedłożenia (UPP), jak i urzędowe poświadczenie doręczenia (UPD). Tworzenie UPD przebiega następująco. Doręczenie wymaga przyjęcia przesyłki przez adresata dokumentu elektronicznego i dokonania potwierdzenia odbioru przez złożenie podpisu. Podpis elektroniczny, o którym mowa w § 15 rozporządzenia, może być złożony z wykorzystaniem certyfikatu kwalifikowanego lub danych potwierdzonych profilem zaufanym e-PUAP. Po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia oraz udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia (§ 16 rozporządzenia). Pełnomocnik Skarżącej wskazał, że w jego skrzynce odbiorczej ujawniono informację o następującej treści: "Dzień dobry, możesz pobrać urzędowe poświadczenie i oryginał dokumentu w formacie plików XML oraz podgląd dokumentu w formacie HTML Pozdrawiamy Zespół e-Doręczeń", zatem zostały mu udostępnione dokumenty, które należało pobrać. Z akt sprawy nie wynika również, aby po otrzymaniu ww. przesyłki elektronicznej pełnomocnik Skarżącej zgłaszał sądowi jakiekolwiek nieprawidłowości w zakresie jej zawartości (np. podnoszonej w zażaleniu braku treści). Pismo z 3 marca 2025 wraz z załącznikiem zostało opatrzone podpisem elektronicznym osoby wysyłającej i wysłane na adres ePUAP pełnomocnika Skarżącej. Skoro adresat pisma odebrał i odczytał załącznik do pisma, to w dacie tego odbioru musiała być również dostępna i widoczna także treść tego pisma. W świetle powyższego nie zasługują na uwzględnienie twierdzenia pełnomocnika Skarżącej, że w dacie potwierdzenia odbioru korespondencji elektronicznej z Sądu pierwszej instancji (tj. 6 marca 2025 r.) było możliwe jedynie odczytanie załącznika do pisma z 3 marca 2025 r., natomiast treść samej wiadomości nie była widoczna. Gdyby w istocie było tak, jak twierdzi pełnomocnik Skarżącej (będący pełnomocnikiem zawodowym), z pewnością zwróciłoby to jego uwagę i podjąłby stosowne działania w celu wyjaśnienia zaistniałej sytuacji przez kontakt z sądem. Potwierdzałby to również znajdujący się w aktach sprawy wydruk dokumentu elektronicznego wysłanego do pełnomocnika Skarżącej, który stanowi sporządzone wyłącznie dla potrzeb dokumentacyjnych (umieszczenia w aktach sprawy prowadzonych w wersji papierowej — stosownie do § 85i zarządzenia Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, dostępne pod adresem: www.nsa.gov.pl/zarzadzenia-prezesa-nsa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej) odwzorowanie dokumentu elektronicznego. Podsumowując powyższe rozważania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało Skarżącej (jej pełnomocnikowi) doręczone w sposób prawidłowy 6 marca 2025 r., w związku z czym wyznaczony w nim siedmiodniowy termin do dokonania żądanej przez Sąd czynności procesowej upływał 13 marca 2025 r. Termin ten upłynął bezskutecznie. Skarżąca równocześnie z wezwaniem została poinformowana, że niedokonanie ww. czynności skutkować będzie odrzuceniem skargi. W tej sytuacji Sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował w sprawie przepis art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.