II FZ 38/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Jerzy Rypina po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2008 r. sygn. akt I SA/Lu 549/08 w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 20 czerwca 2007 r. nr ... w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu postanawia uchylić postanowienie, o którym mowa w punkcie III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2008 r. i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

Zaskarżonym postanowieniem w przedmiocie kosztów postępowania zawartym w punkcie III wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 grudnia 2008 r. (sygn. akt I SA/Lu 549/08) Sąd ten zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz A. T. kwotę 5617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Orzeczenie to zapadło na skutek skargi A. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 20 czerwca 2007 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że postanowienie o kosztach wydane zostało na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a) i § 18 ust. 1 pkt 1 a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Z przedmiotowym orzeczeniem nie zgodził się pełnomocnik A. T. adw. A. G. i złożył zażalenie wnosząc o jego zmianę poprzez uzupełnienie wyroku w punkcie III i zasądzenie na rzecz skarżącego dodatkowo kwoty 3.600 zł tytułem kosztów wynagrodzenie pełnomocnika poniesionych w związku z celowym dochodzeniem swych praw w czasie powtórnego postępowania przed Sądem wojewódzkim. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa zażaleniowego w kwocie 400 zł. W uzasadnieniu zażalenia jego autor wskazuje, że Sąd w punkcie III wyroku zasądził na rzecz skarżącego od organu administracji kwotę 5.617 zł, co stanowi wnioskowany zwrot kosztów pierwotnego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Nie została jednak zasądzona na rzecz skarżącego wnioskowana kwota 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w powtórnym postępowaniu po uchyleniu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 200 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie była należność pieniężna w wysokości 168.398 zł. Z powyższego względu wynika, iż wynagrodzenie adwokata powinno być ustalone na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 ppkt a w związku z § 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - a więc z uwzględnieniem wartości przedmiotu sprawy w wysokości 3.600 zł. W sprawie będącej przedmiotem skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekał dwukrotnie: raz wyrokiem z dnia 28 listopada 2007 r., w którym oddalił skargę oraz w dniu 3 grudnia 2008 r. po przekazaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania uwzględnił skargę i zasądził od organu administracji koszty postępowania w wysokości 5.617 zł. Należy podkreślić, że na rozprawie w dniu 3 grudnia 2008 r. pełnomocnik złożył składowi orzekającemu spis kosztów poniesionych przez skarżącego. Wynika z niego, że koszty te wynoszą łącznie 9.217 zł. Na kwotę tę składają się koszty w postępowaniu sądowym po uchyleniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny w kwocie 3.600 zł oraz koszty w postępowaniu przy pierwotnym rozpoznaniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w łącznej kwocie 5.617 zł (opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, wpis od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w kwocie 2.000 zł oraz wynagrodzenie adwokata w kwocie 3.600 zł). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów jest błędne bowiem nie uwzględnia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika poniesionych w związku z celowym dochodzeniem praw w czasie powtórnego postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. W tej kwestii Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd wyrażony w doktrynie, zgodnie z którym jeżeli adwokat reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenia (tak B. Dauter w Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008, s. 446). Wobec powyższego zasadne jest zażalenie pełnomocnika strony, który reprezentując skarżącego na każdym etapie postępowania (dwa postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i jedno przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) otrzymał zwrot kosztów postępowania kasacyjnego oraz jedynie zwrot poniesionych kosztów pierwotnego postępowania przed Sądem. Nie została natomiast zasądzona wnioskowana kwota 3.600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania po powtórnym rozpoznaniu przez Sąd wojewódzki. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie musi zostać uchylone, a Sąd pierwszej instancji, badając ponownie sprawę w zakresie kosztów powinien kierować się powyższymi rozważaniami, a określając wysokość kosztów postępowania przysługujących stronie w prawidłowej wysokości może zastosować zasadę ich miarkowania. Mając na względzie powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, działając w oparciu o art. 185 § 1 oraz przy zastosowaniu art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił orzec jak w sentencji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 p.p.s.a o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, natomiast w niniejszej sprawie zostało rozpoznane zażalenie od postanowienia w zakresie kosztów postępowania.