II FZ 364/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1078/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 grudnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1078/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił T. K. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 30 grudnia 2016 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki. Z uzasadnienia orzeczenia Sądu pierwszej instancji wynika, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Sąd wskazał, że wprawdzie wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie ponad 600.000 zł, nałożona na skarżącego nie jest niska, ale zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że egzekucja ze środków pieniężnych samodzielnie nie wywołuje skutków, o których jest mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."). W ocenie Sądu dzieje się tak dlatego, że w razie wygranej przed Sądem skarżący otrzyma zwrot ewentualnie wyegzekwowanych kwot, a ponadto ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) przewiduje ograniczenia w egzekucji, mające na celu zapewnienie zobowiązanemu oraz jego rodzinie minimum środków do zabezpieczenia swojej egzystencji. Dalej Sąd wskazać, że skarżący poza wskazaniem, że w 2015 r. poniósł stratę z prowadzonej działalności gospodarczej, nie przedstawił ani stanu swojego majątku osobistego, ani majątku rodziny czy też pełnej sytuacji finansowej prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, co uniemożliwiło dokonanie oceny faktycznych zagrożeń związanych z ewentualną egzekucją zaskarżonej decyzji. Z tych też powodów Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby groziła mu bądź jego rodzinie znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. 2. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie pełnomocnik skarżącego zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Autor zażalenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji ewentualnie zamianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Sąd rozpatrując sprawę ocenia, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, na podstawie konkretnych danych, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W sytuacji, gdy strona nie wykaże we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Analizując niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie wykazał, iż wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody. Przede wszystkim skarżący nie wskazał konkretnych okoliczności, z których wynika, że jego aktualna sytuacja finansowa jest trudna. Stwierdzenie skarżącego, że wykonanie zaskarżonej decyzji powoduje realne ryzyko konieczności zwolnienia pracowników i likwidacji prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, co stanowi dla skarżącego znaczną szkodę i skutek trudny do odwrócenia, nie jest wystarczające. To na wnioskodawcy spoczywa bowiem obowiązek uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Nie jest rolą Sądu poszukiwanie dowodów, które przemawiałyby za zasadnością żądania strony. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że to w interesie strony skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami. Sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji oraz mieć możliwość zweryfikowania tej wiedzy. Bez wskazania konkretnych i kompletnych danych obrazujących aktualną na dzień złożenia wniosku sytuację skarżącego nie jest bowiem możliwe dokonanie przez Sąd oceny, czy zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji. Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia