II FZ 362/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jan Grzęda, po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 grudnia 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 583/17 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi P. J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 6 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe fundacji postanawia oddalić zażalenie. 1

Postanowieniem z 4 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 583/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpoznaniu wniosku P. J. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 22 czerwca 2017 r. skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez jej podpisanie bądź nadesłanie podpisanego odpisu skargi oraz określenie naruszenia prawa bądź interesu prawnego. Wezwanie zostało dostarczone w dniu 12 lipca 2017 r. pełnomocnikowi pocztowemu skarżącego. Przesyłką nadaną w dniu 19 lipca 2017 r. na adres organu administracji – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu – skarżący przedłożył pismo procesowe stanowiące częściowe uzupełnienie braków formalnych skargi poprzez złożenie jej podpisanych odpisów. Jednocześnie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od wpisu sądowego oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w celu sformułowania zarzutu naruszenia prawa lub interesu prawnego. Organ podatkowy przekazał pismo Sądowi nadając je na poczcie w dniu 25 lipca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 23 października 2017 r. odrzucił skargę z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych w terminie. Pismem z dnia 13 listopada 2017 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, wskazując iż uchybienie terminowi do wykonania wezwania Sądu nastąpiło bez jego winy. Podniósł, że nie jest biegły w procedurze administracyjnej. Ponieważ skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu składał za pośrednictwem organu uznał, że również braki wskazane przez Sąd, należy uzupełnić w tym samym trybie. Zaznaczył nadto, że pouczenie zawarte w wezwaniu Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi zawierało wyłącznie informację o tym, że nadanie listu na poczcie równoznaczne jest z wniesieniem go do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznając ww. wniosek stwierdził m.in., że szeroko pojęta niewiedza, w tym niewiedza w zakresie procedury sądowoadministracyjnej, czy też nieporadność strony nie stanowi okoliczności, która mogłaby uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminowi. Strona działająca w sprawie bez pełnomocnika została odpowiednio pouczona o sposobie i trybie uzupełnienia braków. Sąd zwrócił również uwagę, że w tej samej sprawie skarżący był wzywany przez Sąd do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy (data doręczenia wezwania: 24 sierpnia 2017 r.). Odpowiedź na przedmiotowe wezwanie skarżący skierował bezpośrednio do Sądu, nie zaś za pośrednictwem organu. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że nie został rozpoznany jego wniosek o przyznanie prawa pomocy i ustanowienie pełnomocnika, w związku z czym zostało naruszone jego prawo do sądu. Nie jest biegły w procedurze administracyjnej, stąd wniosek o przyznanie fachowego pełnomocnika. Wskazał, że Sąd nie odniósł się do zarzutu, że z pouczenia zawartego w wezwaniu, nie było mowy o sposobie uzupełnienia braków, tzn. czy powinny zostać nadane bezpośrednio do Sądu. Nie może zatem ponosić negatywnych konsekwencji nieprecyzyjnego pouczenia Sądu. Wskazane w treści zaskarżonego postanowienia Zarządzenie nr 8 Prezesa NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r. nie jest dostępne na stronie www.nsa.gov.pl co utrudnia zweryfikowanie twierdzeń Sądu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie jest zasadne. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – powoływanej dalej jako P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei art. 87 § 1 P.p.s.a stanowi, że w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez jego winy. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego jego wniosek o przyznanie prawa pomocy został rozpoznany. Postanowieniem z 21 września 2017 r. odmówiono mu przyznania prawa pomocy. Jak wynika z treści uzasadnienia, przyczyną odmowy było wybiórcze i niewiarygodne przedstawienie przez skarżącego jego sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że skarżący został prawidłowo pouczony o sposobie uzupełnienia braków formalnych skargi, a zatem brak pomocy profesjonalnego pełnomocnika pozostaje bez wpływu na ocenę, czy uchybienie terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi nastąpiło bez jego winy. Treść wezwania z 23 czerwca 2017 r. jasno i precyzyjnie określała od kogo pismo pochodzi oraz w jakim terminie i w jaki sposób należy uzupełnić braki formalne skargi. Skoro zatem pismo pochodziło z Wydziału I WSA we Wrocławiu, a jednym ze wskazanych sposobów usunięcia braku formalnego było podpisanie skargi w Wydziale Informacji Sądowej tego Sądu, to niezrozumiałym jest uzupełnienie braku formalnego poprzez nadanie podpisanej skargi do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu. Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność, że skarżący, w razie jakichkolwiek wątpliwości w ww. zakresie, mógł skontaktować się z Wydziałem Informacji Sądowej WSA we Wrocławiu, którego numer telefoniczny również został podany w wezwaniu. Stwierdzić należy, że skarżący nie dochował staranności w prowadzeniu własnych spraw. Zgodzić się przy tym należy ze stanowiskiem Sądu I instancji, że przywrócenie terminu nie jest możliwe w sytuacji, gdy strona dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa – co w ocenie orzekającego, miało miejsce w niniejszej sprawie. Niezasadny jest również zarzut braku możliwości zapoznania się przez skarżącego z treścią Zarządzenia nr 8 Prezesa NSA z dnia 25 kwietnia 2006 r. w sprawie ustalenia wzorów formularzy przeznaczonych do rutynowych czynności w sądach administracyjnych. W sytuacji gdy wezwanie z 23 czerwca 2017 r. zostało uznane za wystarczająco jasne i precyzyjne, bez znaczenia pozostaje okoliczność czy Sąd I instancji zastosował druk wezwania przewidziany ww. aktem. Ponieważ skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi, na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.