II FZ 356/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Po 145/12 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 30 listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia oddalić zażalenie.

II FZ 356/12 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Po 145/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek G. P. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 30 listopada 2011 r., nr [...], w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym: W skardze z dnia 29 grudnia 2011 r. G. P. (dalej: "skarżąca") zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie skarżącej, wyrządzenie szkody polega na pozbawieniu jej środków finansowych, które winny być w dyspozycji firmy i tym samym zapewniać możliwość rozliczania się na bieżąco ze Skarbem Państwa, jak i z zatrudnionymi w firmie pracownikami. Zdaniem strony wykonanie spornej decyzji prowadzić może do trudnych do odwrócenia skutków, takich jak utrata ciągłości płatniczej skarżącej, niezaspokojenie zobowiązań powiązanych i współpracujących podmiotów gospodarczych. Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. W piśmie z dnia 8 lutego 2012 r. skarżąca wskazała na przesłanki, które w jej ocenie wpływają na jej aktualną sytuację majątkową oraz na ewentualną możliwość powstania szkody, a wśród nich brak jakichkolwiek zasobów finansowych czy trudną sytuację na rynku transportowym. Do pisma załączono kopie: zestawienia zapisów na koncie "D. L." spółki z o.o., dokonania blokady kwoty na rachunku; wyciągu zgłoszonych wierzytelności wobec kontrahenta, kopię wstępną rachunku zysków i strat w firmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wniosek skarżącej odwołał się do dyspozycji art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270; dalej: "p.p.s.a.") podkreślając jednocześnie, iż instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd stanowi wyjątek od zasady, zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Następnie Sąd dokonał wykładni pojęcia "znaczna szkoda" w kontekście powstania ewentualnych trudnych do odwrócenia skutków stwierdzając, iż w przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała inicjatywy w zakresie uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonalności zaskarżonego aktu. Dodatkowo wskazano również na niekonsekwencję skarżącej, która z jednej strony wskazuje na brak zasobów finansowych, po czym dokumentuje fakt ulokowania wszystkich swoich środków w firmie "D. L." Sp. z o. o. z siedzibą w P. celem zabezpieczenia na minimalnym poziomie zobowiązania wynikającego z konieczności posiadania kart paliwowych. Z uwagi na fakt, iż uzasadnienie przedmiotowego wniosku sprowadzało się głównie do sytuacji finansowej Spółki, a nie do sytuacji majątkowej skarżącej, Sąd pierwszej instancji oddalił przedmiotowy wniosek. Na powyżej powołane rozstrzygnięcie skarżąca wniosła zażalenie, domagając się uchylenia w całości zaskarżonego orzeczenia oraz wstrzymania wykonania spornej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody przez wykonanie zaskarżonej decyzji i wywołanie nieodwracalnych skutków. W uzasadnieniu strona wskazała, iż jest większościowym udziałowcem (posiada 595 na 600 udziałów), a zarazem prezesem w spółce "D. L.", tak więc mimowolnie musi kojarzyć kondycję finansową Spółki z własną sytuacją ekonomiczną. Oświadczyła również, iż nie posiada ani środków finansowych w spółce, ani też środków prywatnych, tak więc wykonanie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w P. doprowadzi zapewne do upadłości oraz likwidacji firmy. Do zażalenia strona załączyła kserokopie zeznań podatkowych za lata 2009-2011 oraz zestawienie zapisów na koncie za rok 2011. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej powoływana jako "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania. Z uwagi na powyższe, na wnioskodawcy ciąży obowiązek choćby uprawdopodobnienia, iż jego wniosek zasługuje na uwzględnienie. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi poprzeć go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, a więc nie wystarczy samo oświadczenie wnioskodawcy. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli uzna, iż strona dostatecznie uprawdopodobniła, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wracając na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż wprawdzie w zażaleniu strona rozwinęła argumentację mającą uprawdopododnić wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz załączyła dokumenty na potwierdzenie własnych twierdzeń, jednak jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, zaskarżona decyzja została wydana w odniesieniu do majątku osobistego podatniczki, a nie względem Spółki i należy w tej sferze upatrywać okoliczności mogących wpłynąć na wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. W tym kontekście ponownie należy podkreślić, iż uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje faktu, iż skarżąca zaangażowała prywatne środki w rozwój i utrzymanie działalności firmy, jednak dobrowolnie podjęła decyzję o blokadzie na rachunku osobistym kwoty 200 000 złotych. Również trudna sytuacja na rynku transportowym nie mieści się w katalogu przesłanek widniejących w § 3 art. 61 p.p.s.a. Sąd pragnie podkreślić, iż z uwagi na wyjątkową rolę omawianej instytucji nie może ona w żadnym przypadku służyć tamowaniu biegu postępowań, ani opóźniać wydania rozstrzygnięć merytorycznych w tych sprawach (por. postanowienie NSA z dnia 2 czerwca 2005 r., II OZ 510/05, www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro strona nie wskazała we wniosku okoliczności uzasadniających ziszczenie się przesłanek z art. 61 § 3 to mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.