II FZ 354/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grażyna Nasierowska po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. R. i M. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 maja 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 43/20 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi A. R. i M. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 28 października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 12 grudnia 2019 r. A. R. i M. R. (dalej: skarżący) wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku ze skargą na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 28 października 2019 r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Z uwagi na brak odnotowania wpływu środków pieniężnych tytułem wpisu sądowego od skargi, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 22 stycznia 2020 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia brakującego wpisu od skargi w wysokości 100 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia. Korespondencja sądowa zawierająca odpis zarządzenia oraz wezwanie została skarżącym doręczona 29 stycznia 2020 r., toteż termin do uzupełnienia braków fiskalnych skargi upłynął 5 lutego 2020 r. Brakująca opłata nie została uzupełniona w terminie (k. 24). Postanowieniem z 15 maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę inicjującą postępowanie w sprawie, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazując art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. – Dz. U. z 2019 poz. 2325 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.). Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 9 czerwca 2020 r., skarżący zaskarżyli kwestionowane postanowienie sądu pierwszej instancji. W uzasadnieniu środka zaskarżenia pełnomocnik skarżących podniósł, iż skarżący nie zostali wezwani do uiszczenia opłaty od skargi, bowiem w kopercie, w której rzekomo było wezwanie do uzupełnienia braków fiskalnych skargi, znajdowało się jedynie wezwanie do przedłożenia odpisu pełnomocnictwa i wskazania numerów PESEL skarżących oraz odpis odpowiedzi na skargę. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, toteż jako niezasadne należało je oddalić. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (por. § 2). Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmuje żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do uiszczenia stosownego wpisu sądowego w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, przy czym na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy rzeczony brak fiskalny dotyczy skargi, bezskuteczny upływ wyznaczonego stronie terminu powoduje odrzucenie środka zaskarżenia. Odnosząc się do poprawności rozstrzygnięcia w przedmiocie odrzucenia skargi Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, iż zaskarżone postanowienie w pełni odpowiada prawu. Z uwagi na fakt, iż skarżący wystąpili ze skargą na rozstrzygnięcie organu odwoławczego bez uiszczenia należnej opłaty, zasadnie został wezwany do jej uregulowania w trybie art. 220 § 1 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, korespondencja sądowa zawierająca zarządzenie wzywające do uregulowania zaległego wpisu od skargi została skarżącym skutecznie doręczona (k. 16). Zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji sądowej wskazuje w swej treści zawartość koperty - wezwanie do usunięcia braków formalnych, odpis odpowiedzi na skargę oraz odpis zarządzenia o wpisie. W judykaturze tutejszego Sądu jednoznacznie wskazuje się, iż miarodajnym i jedynym słusznym dokumentem, wykazującym m. in. datę odbioru korespondencji sądowej, jak również zawartość koperty, jest zwrotne potwierdzenie odbioru stanowiące dokument urzędowy. Z tej przyczyny należy odmówić wiarygodności i mocy dowodowej jakimkolwiek gołosłownym twierdzeniom i oświadczeniom stron, próbujących wykazywać jakoby zachodziła sprzeczność pomiędzy deklarowaną i rzeczywistą zawartością przesyłki sądowej. Osoba składająca podpis pod zwrotnym potwierdzeniem odbioru określonej treści bierze na siebie ciężar potwierdzenia ich prawdziwości. W sytuacji gdyby rzeczywiście w kopercie brakowało jakiegoś dokumentu, zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego nakazują uznać, iż uzasadnioną byłaby niezwłoczna reakcja po stronie odbiorcy, m. in. przejawiająca się w pilnym kontakcie z adresatem, zwłaszcza, iż w rozpoznawanej sprawie odbiorcą korespondencji sądowej był profesjonalny pełnomocnik, którego działanie winna cechować szczególnie wysoka staranność o interesy klienta. Tymczasem pełnomocnik skarżących, przedkładając do akt sprawy zażalenie wraz z dowodami w postaci kserokopii innych pism sądowych, w żadnej mierze nie przeprowadza mocnego dowodzenia co do błędów w doręczeniu korespondencji w niniejszej sprawie. Dowody powołane w zażaleniu nie mają mocy dowodowej na wykazanie okoliczności podnoszonych w uzasadnieniu. Oczywistym jest fakt, iż dowodowo niemożliwym jest wykazanie w sposób niebudzący wątpliwości, że przesyłka sądowa rzeczywiście zawierała wskazane na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma sądowe. Tak samo niemożliwym jest wykazanie w pełni faktu przeciwnego, jak dowodzą skarżący. Kwestia zawartości koperty i ilości znajdujących się tam pism wynika jednakże z treści dokumentu urzędowego w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru, które jakkolwiek nie daje stuprocentowej pewności w tym zakresie, stwarza domniemanie prawdziwości, toteż winno się zachować daleko idącą ostrożność przy składaniu podpisu pod jego treścią. Przyjęcie za prawdziwe twierdzeń skarżących jakoby dane zawarte na ZPO oraz rzeczywista zawartość koperty były niespójne, w świetle braku jakiejkolwiek reakcji pełnomocnika po zapoznaniu się z ilością przesłanych pism, stanowiłoby zbyt daleko idące rozluźnienie dyscypliny procesowej, która gwarantuje rzetelność prowadzonych postępowań sądowych, zwłaszcza, iż jak wskazano powyżej - profesjonalny pełnomocnik, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez siebie wiedzą z zakresu prawa i znajomością procedury sądowej, toteż w stosunku do tych podmiotów podwyższone zostają standardy rzetelności. Z tego względu pełnomocnicy, zarówno działając samodzielnie, jak również posługując się osobami trzecimi, winni dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz mocodawcy. Jednocześnie należy zauważyć, iż sąd w składzie rozpoznającym niniejsze zażalenie bynajmniej nie przesądza, czy w toku doręczania korespondencji sądowej skarżący dopuścili się zawinionego działania polegającego na wniesieniu nieopłaconego środka zaskarżenia oraz jakie były rzeczywiste przyczyny takiego stanu rzeczy. Powyższe wszak istotne z punktu widzenia hipotezy art. 87 § 2 p.p.s.a. mogło by być przedmiotem oceny w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Należy bowiem zwrócić uwagę, iż mimo braku wykazania przez skarżących uchybień w doręczeniu wezwania do uiszczeniu wpisu sądowego wobec nieskuteczności obalenia domniemania wynikającego z ZPO, ogół argumentów przytoczonych przez stronę mógłby mieć znaczenie w odniesieniu do instytucji przywrócenia terminu, w której panuje złagodzony reżim dowodzenia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.