II FZ 340/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Anna Dumas po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 1372/17 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 19 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 1372/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 21 czerwca 2017 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2017 r. Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2017 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi w kwocie 486 zł, w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono w dniu 23 października 2017 r. Pismem z dnia 30 października 2017 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. zarządzenie w przedmiocie wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2017 r. sygn. akt II FZ 755/17 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ww. zażalenie. Następnie skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 13 października 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 486 zł, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie doręczono w dniu 25 stycznia 2018 r. Pismem z dnia 1 lutego 2018 r., niesporządzonym na urzędowym formularzu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Jak wynika z notatki urzędowej z dnia 12 lutego 2018 r. (karta 43 akt sądowych), od dnia 25 września 2017 r. do dnia 9 lutego 2018 r. skarżący nie uiścił wpłaty w wysokości 486 zł. W zaskarżonym postanowieniu WSA w Gdańsku podniósł, że niniejszej sprawie skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia należnego wpisu oraz pouczony o skutkach niezastosowania się do tego wezwania. Termin do uiszczenia wpisu upływał z dniem 1 lutego 2017 r. W tak określonym terminie wpis sądowy nie został uiszczony, a tym samym, w ocenie Sądu, ziściła się przesłanka do odrzucenia wniesionej w niniejszej sprawie skargi. Następnie Sąd podkreślił, że w przedmiotowej sprawie wpływu na termin do uiszczenia wpisu nie miał - złożony w terminie do uiszczenia wpisu - wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, bowiem jako niezłożony na urzędowym formularzu, zgodnie z treścią art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – dalej w skrócie "p.p.s.a.") podlega pozostawieniu bez rozpatrzenia, a zatem jest bezskuteczny. W zażaleniu wywiedzionym od ww. postanowienia skarżący wniósł o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż te, które w nim podano. Zgodnie z treścią art. 252 § 2 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast zgodnie z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08 (dostępna, podobnie jak inne orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu, w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl), niezachowanie określonego w art. 252 § 2 p.p.s.a. wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej (por. postanowienie NSA z dnia 22 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1404/14). Jak wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie, dopiero kolejny w tej samej sprawie wniosek o przyznanie prawo pomocy pozostaje bez wpływu na wymóg zastosowania się do odpowiedniego wezwania sądu do uiszczenia wpisu. Przy okazji należy zauważyć, że jakkolwiek strona postępowania swoim zachowaniem może nadużywać prawa do sądu poprzez występowanie o przyznanie prawa pomocy, a to wtedy gdy wyraźnie nie jest ona zainteresowana jego przyznaniem i zmierza jedynie do tego, by przedłużać toczące się postępowanie (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II FZ 635/17), to jednakże taka ocena sytuacji obecnie byłaby przedwczesna. Jakkolwiek NSA znana jest z urzędu sytuacja podatnika i jego zachowanie przed Sądem w innych sprawach, to jednak w niniejszej sprawie mowa jest o pierwszym wniosku, którego złożenie (mimo, że nie nastąpiło na urzędowym formularzu) uniemożliwiało WSA odrzucenie skargi. Tym samym ocenić należy, że WSA przedwcześnie odrzucił skargę podatnika, bowiem w terminie do uiszczenia wpisu strona złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na dzień wydania zaskarżonego orzeczenia wniosek ten nie był jeszcze rozpoznany - okoliczność taka uniemożliwia natomiast odrzucenie skargi ze względu na nieuiszczenie wpisu w terminie. Mając na względzie ogół zaprezentowanej argumentacji, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. ----------------------- 3