II FZ 319/17

Dnia 28 sierpnia 2017 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stefan Babiarz po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 900/16 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 1 lutego 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 2 listopada 2016 r. w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 2 listopada 2016 r. referendarz sądowy przyznał E. sp. z o.o. z siedzibą w W. (zwanej dalej spółką) prawo pomocy w zakresie częściowym – obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 25. 000 zł i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Na to postanowienie pełnomocnik spółki złożył sprzeciw. Postanowieniem z dnia 1 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Odpis postanowienia sądu wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 16 lutego 2017 r. Na to postanowienie pełnomocnik strony, w dniu 22 lutego 2017 r. (data stempla pocztowego), wniósł zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne, wskazując, że zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. poz. 658), wojewódzki sąd administracyjny rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy (§ 1). Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2 zdanie drugie). Tym samym od nowelizacji, która weszła w życie po dniu 15 sierpnia 2015 r. nie przysługują już środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza. WSA orzeka teraz jako sąd II instancji. Na powyższe spółka wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art. 194 § 1 in fine p.p.s.a. - poprzez przyjęcie, że na postanowienie WSA w przedmiocie utrzymania w mocy orzeczenia referendarza nie przysługuje środek zaskarżenia. Spółka podniosła, że mimo braku bezpośredniego wskazania, iż od postanowienia WSA orzekającego wskutek sprzeciwu od orzeczenia referendarza przysługuje zażalenie, należy uznać, iż ten środek zaskarżenia jest dopuszczalny dla zachowania prawidłowego modelu kontroli instancyjnych orzeczeń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw dlatego podlega oddaleniu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie WSA odpowiada prawu. W dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie nowelizacja p.p.s.a., mocą której został zmieniony m. in. art. 260 p.p.s.a. Na podstawie art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, art. 260 p.p.s.a. otrzymał w § 1 następujące brzmienie: "Rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy". W § 2 przyjęto natomiast, że: "W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu". W § 3 podniesiono, że: "Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym". Postępowanie zostaje wszczęte z dniem złożenia skargi. W niniejszej sprawie skargę wniesiono w dniu 10 czerwca 2016 r. (karta nr 7), a więc w dacie obowiązywania zmian wynikających z ustawy zmieniającej. W rezultacie zastosowanie miał art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, z którego wynika obecnie, że sąd I instancji (WSA) rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego stosuje odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skoro więc sąd I instancji, w którym orzeka referendarz, od którego postanowienia wniesiono sprzeciw, rozpoznając ten środek odwoławczy orzeka jako sąd II instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, to od wydanego przez ten sąd postanowienia, na podstawie art. 260 p.p.s.a., nie służy już środek zaskarżenia. Prawo do wniesienia zażalenia na takie rozstrzygnięcie nie wynika w tym przypadku także z przepisu szczególnego. Wobec powyższego, skoro od postanowienia WSA nie przysługiwał środek odwoławczy, zażalenie jako niedopuszczalne podlegało odrzuceniu, co prawidłowo zostało stwierdzone przez sąd I instancji w postanowieniu WSA we Wrocławiu z dnia 6 marca 2017 r., I SA/Wr 900/16. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji