II FZ 319/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Gd 760/14 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi J. I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 kwietnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 25 listopada 2014 r., I SA/Gd 760/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie J. I. (dalej: skarżący) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 września 2014 r., I SA/Gd 760/14, odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku (dalej: Dyrektor IS) z dnia 8 kwietnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji: 2.1. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie WSA w Gdańsku podał, że skarżący wniósł do tegoż Sądu skargę na ww. decyzję Dyrektora IS. Pismem z dnia 25 czerwca 2014 r. skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 15 września 2014 r. WSA w Gdańsku odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał w żaden sposób swojej sytuacji materialnej pozwalającej na ocenę, czy wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do akt sprawy (k. 58) wynika, że odpis postanowienia z uzasadnieniem oraz pouczeniem o prawie i trybie wniesienia zażalenia doręczono skarżącemu w dniu 30 września 2014 r. 2.2. Pismem z dnia 6 października 2014 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 15 września 2014 r. w sprawie I SA/Gd 760/14. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gdańsku z dnia 14 października 2014 r. wezwano skarżącego do usunięcia braków formalnych zażalenia poprzez podpisanie odpisu zażalenia nadanego w dniu 6 października 2014 r. lub nadesłania odpisu podpisanego zażalenia (celem doręczenia organowi) w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. 2.3. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 7 listopada 2014 r. (potwierdzenie odbioru – k. 68). W zakreślonym terminie tj. w dniu 10 listopada 2014 r. skarżący nadesłał odpis innego pisma, będącego zażaleniem z dnia "30 września 2014 r." na ww. postanowienie Sądu z dnia 15 września 2014 r. 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (Sądu pierwszej instancji): Odrzucając zażalenie skarżącego WSA w Gdańsku stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie został on wezwany do uzupełnienia braku formalnego zażalenia nadesłanego w dniu 6 października 2014 r. poprzez podpisanie odpisu zażalenia lub dołączenie podpisanego odpisu zażalenia. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał odpis innego pisma z dnia 30 września 2014 r., wobec czego nie może ono zostać uznane za odpis złożonego zażalenia w rozumieniu art. 47 p.p.s.a. Przepis ten wyraźnie stanowi, co należy rozumieć przez odpis pisma. Istotą odpisu jest odwzorowanie w dowolnej technice pełnej treści składanego pisma. Bez względu na to, czy jest to egzemplarz pisma zgodny z układem graficznym oryginału (fotokopia, wydruk komputerowy), czy też osobno sporządzony dokument, zawsze niezbędne jest poświadczenie pełnej zgodności jego treści z oryginałem. Osoba poświadczająca przyjmuje wtedy odpowiedzialność za zgodność pisma z oryginałem. Za takim poglądem przemawia art. 47 § 2 p.p.s.a., który mówiąc o przykładowych odpisach (fotokopiach i wydrukach poczty elektronicznej) wymaga ich uwierzytelnienia. Zażalenie zatem nie mogło otrzymać prawidłowego biegu, co skutkowało jego odrzuceniem na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. 4. Stanowisko skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na ww. postanowienie WSA w Gdańsku, skarżący zarzucił mu "sprzeczność", że przedłożone pismo (z dnia 30 września 2014 r.) nie zawiera treści zgodnych z oryginałem przesłanym 6 października 2014 r. Skarżący stwierdził, że treść przesłanego do WSA w Gdańsku pisma nie odbiega zasadniczo od złożonego oryginału. Treści w nim zawarte są tożsame z oryginałem. W konsekwencji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie WSA w Gdańsku odpowiada prawu, bowiem prawidłowo przyjęto w nim, że nieprzedłożenie przez wnoszącego zażalenie odpisu tego środka odwoławczego jest brakiem istotnym, uniemożliwiającym nadanie sprawie prawidłowego biegu (stąd wezwanie skarżącego do usunięcia ww. braku poprzez przedłożenie odpisu podpisanego zażalenia było prawidłowe). Prawidłowo również oceniono, że pismo skarżącego nadane w urzędzie pocztowym dnia 10 listopada 2014 r. (k. 73), że względu na różnice w treści, nie jest w świetle art. 47 p.p.s.a. odpisem wcześniejszego pisma skarżącego nadanego w dniu 6 października 2014 r. 5.2. W myśl art. 47 § 1 p.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika. Artykuł 49 § 1 p.p.s.a stanowi, że w przypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśl art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. w przypadku natomiast zażalenia, jeżeli strona w wyznaczonym terminie nie uzupełni jego braków, sąd wojewódzki odrzuci je na posiedzeniu niejawnym. Brak formalny pisma skierowanego do sądu administracyjnego w postaci braku odpisu środka odwoławczego, tj. w rozpoznawanej sprawie – zażalenia, jest brakiem istotnym, uniemożliwiającym w świetle art. 49 § 1 w związku z art. 47 § 1 p.p.s.a., nadanie prawidłowego biegu takiemu pismu. O ile w postępowaniu cywilnym, w art. 395 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.), istnieje w określonych sytuacjach możliwość rozpoznania zażalenia bez doręczania stronie przeciwnej jego odpisu, to w ustawie o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidziano takiej możliwości. Obowiązek dołączenia odpowiedniej liczby odpisów zażalenia wynika z art. 47 § 1 w związku z art. 194 § 3 p.p.s.a., zaś zgodnie z art. 195 § 1 p.p.s.a. akta sprawy wraz z zażaleniem wojewódzki sąd administracyjny przedstawia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu po doręczeniu zażalenia pozostałym stronom. Problem braku formalnego w postaci nieprzedłożenia odpisów wnoszonych do sądów administracyjnych pism procesowych był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., I OPS 13/13, w której – koncentrując się na braku przedłożenia odpisów skargi w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym – stwierdzono, że (1) niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd; (2) złożenie przez skarżącego wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a, ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wskazana uchwała w swojej sentencji zawiera wykładnię art. 49 § 1 i art. 47 § 1 p.p.s.a., która znajduje zastosowanie także w rozpoznawanej sprawie, w myśl której nieprzedłożenie wymaganych przez art. 47 § 1 p.p.s.a. odpisów wniesionego pisma (m.in. zażalenia) jest brakiem istotnym, tj. takim, który uniemożliwia nadanie danemu pismu dalszego prawidłowego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 12 lutego 2015 r., II FZ 1988/14). 5.3. W konsekwencji wykładni przedstawionej w ww. uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego stosownie do art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny zobowiązany jest odrzucić na posiedzeniu niejawnym zażalenie, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Brakiem istotnym jest m.in. nieprzedłożenie w wyznaczonym terminie w odpowiedzi na wezwanie sądu odpisu zażalenia. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Wbrew bowiem twierdzeniom podniesionym w zażaleniu przedłożone przez skarżącego pismo nadane w dniu 10 listopada 2014 r. ani układem graficznym ani treścią nie jest zgodne z oryginałem, tj. zażaleniem nadanym w dniu 6 października 2014 r. Można zgodzić się ze skarżącym, że oba pisma wyrażają tą samą intencję, czyli chęć zaskarżenia postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 15 września 2014 r., I SA/Gd 760/14, jednakże ich treści nie pokrywają ze sobą, bowiem: (1) pismo nadane w dniu 10 listopada 2014 r. w przeciwieństwie do pisma oryginalnego nie zawiera wniosku o zmianę ww. postanowienia WSA w Gdańsku i wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji (w sytuacji gdy sformułowanie wniosku jest obligatoryjnym elementem zażalenia – art. 194 § 3 p.p.s.a.), (2) uzasadnienie zawarte w piśmie oryginalnym jest bardziej rozbudowane niż uzasadnienie pisma nadanego w dniu 10 listopada 2015 r. W konsekwencji to ostatnie pismo nie może być ocenione jako "odpis" pisma oryginalnego, bowiem odbiega od niego swoją treścią. Tym samym prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący nie wypełnił obowiązku wynikającego z art. 47 § 1 p.p.s.a, bowiem w odpowiedzi na wezwanie nie podpisał odpisu zażalenia, jak i nie nadesłał odpisu podpisanego zażalenia nadanego w dniu 6 października 2014 r. W konsekwencji WSA w Gdańsku prawidłowo zażalenie skarżącego odrzucił na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. 5.4. Uwzględniając powyższą argumentację i oceniając prawidłowość rozważań WSA w Gdańsku, Naczelny Sąd Administracyjny - działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.