II FZ 313/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący : sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1567/16 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 13 października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w trybie wznowienia postępowania decyzji dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007 r. postanawia : oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 1567/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił J. L. wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 29 listopada 2013 r. ustalającej wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 r. obliczonego od dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów lub przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pełnomocnik skarżącej wywiódł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji. Do pisma dołączono kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 14 listopada 2016 r., którym organ uzupełnił postanowienie z dnia 30 października 2014 r. - wstrzymujące wykonanie decyzji "poprzez dodanie po przecinku: do czasu zakończenia postępowania podatkowego znak: [...] w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną". Uzasadniając wniosek pełnomocnik skarżącej stwierdził, że konsekwencją wydania przez organ postanowienia z dnia 14 listopada 2016 r. i jego uprawomocnienia się będzie wszczęcie wobec skarżącej postępowania egzekucyjnego, co oznacza dla niej "katastrofalne skutki". Zwrócił również uwagę, że decyzja opiewa na kwotę 358.918 zł, a ściągnięcie tej kwoty lub zajęcie składników majątkowych strony, w szczególności rachunku bankowego strony, grozi w pierwszej kolejności paraliżem przedsiębiorstwa prowadzonego przez stronę, następnie utratą płynności finansowej, a w konsekwencji popadnięciem w ogromne zadłużenie. Ponadto stwierdził, że skutki mogące powstać w przypadku wykonania decyzji ostatecznej, lecz nieprawomocnej, będą niemożliwe do odwrócenia. Na koniec zaznaczył, że nie bez znaczenia jest fakt, iż już w chwili obecnej roszczenie Skarbu Państwa zostało zaspokojone w ½ części przez zajęcie środków z rachunku bankowego. Pełnomocnik skarżącego wskazał, że powtórne rozpoczęcie egzekucji spowoduje dla przedsiębiorstwa strony skarżącej skutki katastrofalne, tym bardziej, że nie dysponuje ona wolnymi środkami pieniężnymi z uwagi na wcześniej dokonane zajęcie. W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie wykazał w treści złożonego wniosku istnienia konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. W treści wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący w sposób ogólnikowy powołał się na trudną sytuację finansową i wskazał, że uiszczenie zaległej należności spowoduje w pierwszej kolejności paraliż przedsiębiorstwa prowadzonego przez stronę skarżącą, następnie utratę płynności finansowej, czego konsekwencją będzie popadnięcie w zadłużenie. Ponadto trudnych do odwrócenia skutków pełnomocnik skarżącego upatruje w powtórnym rozpoczęciu egzekucji. Jednakże strona skarżąca nie poparła swoich obaw faktami oraz dowodami. Od powyższego rozstrzygnięcia wywiedzione zostało zażalenie, w którym wniesiono o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżący nie wykazał w treści złożonego wniosku istnienia konkretnych okoliczności, z których wynikałoby, że wykonanie zaskarżonej decyzji, której wstrzymania wykonania skarżąca się domaga, może spowodować dla niego znaczną szkodę lub trudne do opisania skutki. Naczelny Sąd Administracyjny zważa co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zauważyć należy, że art. 61 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Należy przy tym mieć na uwadze, że skoro ustawa przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z takim wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia tej stronie ochrony tymczasowej od wystąpienia choć jednej z dwóch wskazanych w powołanym przepisie przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Nie wystarczy zatem samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających przyjąć, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Jego twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno, w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 188). W sytuacji gdy chodzi o orzeczenie rodzące obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem podatnika, koniecznym jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia w konkretnej rozpatrywanej sprawie. Podkreślić należy, iż przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. nie przewiduje automatycznego udzielenia ochrony tymczasowej w przypadku, gdy dochodzone są należności pieniężne w określonej wysokości. Wręcz przeciwnie, ustawodawca zdecydował się na uzależnienie udzielenia ochrony tymczasowej od sądowej oceny okoliczności poszczególnych przypadków. Ocena ta wymaga natomiast dla swej miarodajności dysponowania przez sąd nie tylko wiedzą na temat tego, jaka kwota jest dochodzona, ale przede wszystkim konkretnymi i aktualnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy i poparcia ich przez stronę dowodami w postaci dokumentów źródłowych. Dopiero bowiem ich konfrontacja np. z wysokością określonego zaskarżoną decyzją zobowiązania podatkowego może prowadzić do stwierdzenia wystąpienia przesłanki zajścia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarżący zobowiązany był do przedstawienia pełnej sytuacji majątkowo – finansowej. W tym celu powinien przedłożyć aktualne dokumenty, które pozwoliłyby Sądowi I instancji zweryfikować informacje podane przez skarżącego. Tego jednak nie uczyniono. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadna jest argumentacja zaprezentowana przez pełnomocnika, iż Sąd I instancji dysponował aktami administracyjnymi, z których wynika sytuacja majątkowa skarżącego. Należy podkreślić, że postępowanie przed organami podatkowymi zostało zainicjowane wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 29 listopada 2013 r. We wniosku jako podstawę prawną podano art. 240 § 1 pkt 4 i pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., zwana dalej "Ordynacja podatkowa"). W związku z tym organy podatkowe badały zaistnienie przesłanek określonych w tych przepisach. Oznacza to, że z akt administracyjnych nie wynika sytuacja majątkowa skarżącego. Niemniej, nawet jeśliby taki stan majątkowy wynikał z tych akt to po pierwsze nie byłby aktualny (wniosek o wznowienie postępowania jest z 2014 r., a decyzja organu odwoławczego z października 2016 r.), po drugie okoliczność ta i tak nie zwalnia wnioskodawcy z obowiązku przedstawienia sądowi administracyjnemu aktualnych danych dotyczących jego majątku, a także ewentualnego zestawienia przychodów, wydatków oraz zobowiązań itp. Ponadto nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja, zgodnie z którą okoliczność wstrzymania wykonania decyzji przez organ podatkowy niejako ma świadczyć o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonanie decyzji przez sąd administracyjny. Przepis art. 246 § 1 Ordynacji podatkowej uzależnia wstrzymanie wykonanie decyzji od spełnienia przesłanki o zupełnie innym charakterze niż jest to uregulowane w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dlatego też okoliczność zastosowania tej instytucji przez organ podatkowy nie może w żaden sposób wpłynąć na orzeczenie sądu administracyjnego w analizowanym zakresie. Z uwagi na powyższe należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo postanowił o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia 29 listopada 2013 r. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.