II FZ 303/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. B. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3087/15 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej G. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 3087/15 w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 września 2015 r. nr (...) w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia: oddalić zażalenie.

Przedmiotem zażalenia G. B. jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 3087/15, w którym odrzucono jego skargę kasacyjną od wyroku tego sądu z dnia 9 grudnia 2016 r. oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 4 września 2015 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2009 r. W motywach orzeczenia Sąd wskazał, że odpis powyższego wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono pełnomocnikowi skarżącego 24 stycznia 2017 r. Pismem nadanym w urzędzie pocztowym 23 lutego 2017 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok skarżący przesłał do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Dyrektor przesłał tę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 8 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że na podstawie art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r. poz. 718, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie. Oznacza to więc, że skargi kasacyjne od wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych kierowane są do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem odpowiedniego sądu wojewódzkiego. Skargę kasacyjną wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, a zatem w tym terminie musi być ona złożona osobiście w sądzie, ewentualnie nadana za pośrednictwem stosownego operatora pocztowego na adres właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku w dniu 23 lutego 2017 r., jednak nadał ją do Dyrektora Izby Skarbowej w W. Z uwagi na fakt, iż skarżący skierował środek zaskarżenia do organu administracji publicznej, który następnie przekazał otrzymaną korespondencję w dniu 8 marca 2017 r., to tę datę należało uznać za dzień złożenia skargi kasacyjnej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie. Bez znaczenia dla ustalenia terminowości skargi kasacyjnej pozostaje okoliczność, iż skarżący składając skargę kasacyjną w dniu 23 lutego 2017 r. działał z zachowaniem terminu określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. Wniesienie środka odwoławczego do organu II instancji było działaniem nieprawidłowym. Zdaniem Sądu w przypadku wniesienia skargi kasacyjnej do organu administracji publicznej, termin do jego złożenia jest zachowany tylko wówczas, jeśli przed upływem terminu zostanie ono przesłane do sądu. Ewentualne ryzyko przekroczenia terminu, wynikające z konieczności przeprowadzenia w organie administracji publicznej czynności wynikających z instrukcji kancelaryjnej w zakresie obiegu pism, oraz skutki z tym związane obciążają stronę postępowania. W związku z powyższym, stosownie do art. 178 w zw. z art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną jako wniesioną z uchybieniem terminu, Sąd odrzucił. Skarżący wywiódł od tego postanowienia zażalenie i wniósł o jego uchylenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Kluczowe znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma treść art. 177 § 1 i art. 83 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Natomiast na podstawie art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (...) jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Nie może budzić wątpliwości, że oba te przepisy odczytywane łącznie w sposób wyczerpujący kształtują zasady wnoszenia skargi kasacyjnej od wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych za pośrednictwem placówki pocztowej. Na ich podstawie należy odkodować normę prawną, zgodnie z którą ‒ jeśli wolą strony (reprezentującego ją pełnomocnika) jest skorzystanie z pośrednictwa poczty do wniesienia środka odwoławczego ‒ to: skargę kasacyjną należy, w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, wnieść do sądu, który wydał zaskarżony wyrok (podkr. NSA), czyli oddać (nadać) pismo do tego sądu (podkr. NSA) w placówce pocztowej. Aby można było mówić o tym, że pismo skutecznie zostało oddane na poczcie do konkretnego adresata, adresat ten musi być prawidłowo wskazany przez nadawcę przesyłki na tejże przesyłce. W innym bowiem przypadku pismo owszem, zostanie oddane w placówce pocztowej, ale choć będzie skierowane do sądu (przeznaczone dla sądu), to oddane będzie w tej placówce do innego adresata. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela poglądu przedstawionego w zażaleniu, zgodnie z którym adres na kopercie nie ma żadnego znaczenia dla oceny tego, czy pismo zostało skierowane do właściwego podmiotu, a w konsekwencji ‒ czy zostało oddane w placówce pocztowej z zachowaniem terminu procesowego. Nie sposób przyjąć, że skarga kasacyjna wniesiona jest prawidłowo i w terminie, jeśli w samej skardze widnieje prawidłowy adresat, a na kopercie wskazano adres jakiegokolwiek podmiotu. Taki pogląd nosi cechy wnioskowania ad absurdum i nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. W art. 83 § 3 p.p.s.a. nie wskazano, że pismo należy oddać (zaadresować) do właściwego podmiotu, bowiem jest to oczywiste. To na osobie składającej pismo na poczcie ciąży obowiązek dopilnowania, by przesyłka była należycie opakowana, opłacona i zaadresowana. W analizowanej sprawie pełnomocnik skarżącego nie zawarł z operatorem pocztowym umowy o doręczenie przesyłki zawierającej skargę kasacyjną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, lecz do Dyrektora Izby Skarbowej. Nie oddał on więc pisma w placówce do sądu, lecz do organu podatkowego, czym naruszył normę wynikającą z art. 177 § 1 w zw. z art. 83 § 3 p.p.s.a., narażając się na konsekwencje procesowe. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że datą wniesienia skargi kasacyjnej był w tej sprawie dzień 8 marca 2017 r., tj. dzień, w którym organ podatkowy przekazał środek odwoławczy do tego sądu. Ryzyko opóźnienia obciążało w tej sprawie pełnomocnika skarżącego, który nieprawidłowo zaadresował przesyłkę. Dodać należy ponadto, że opisana powyżej konstrukcja wnoszenia skarg kasacyjnych nie stanowi skomplikowanego i zbyt restrykcyjnego wymogu formalnego, zwłaszcza że na tym etapie postępowania skarżący są zwykle reprezentowani przez profesjonalnych pełnomocników (por. art. 175 § 1 p.p.s.a.). Nie sposób przyjąć, by konieczność prawidłowego zaadresowania przesyłki pocztowej stanowiła nadmierny rygoryzm formalny. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.