II FZ 3/25

Dnia 19 lutego 2025 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. S.A. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 września 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 626/24 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. S.A. z siedzibą w G. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 maja 2024 r., nr 0115-KDIT1.4011.112.2024.2.MN w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 19 września 2024 r., sygn. akt I SA/Gd 626/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę E. S.A. z siedzibą w G. (dalej jako "skarżąca", "strona") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 22 maja 2024 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia sąd pierwszej instancji wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 6 sierpnia 2024 r. pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut ...) zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej jako "p.p.s.a."), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Dalej sąd pierwszej instancji podał, że powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi skarżącej drogą elektroniczną 20 sierpnia 2024 r. (urzędowe poświadczenie doręczenia, k. 35 akt sądowych). W zakreślonym terminie brak formalny skargi nie został usunięty. Wobec nieuzupełnienia przez stronę w zakreślonym terminie braku formalnego skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny opisanym na wstępie postanowieniem z 19 września 2024 r. odrzucił skargę spółki. Na powyższe postanowienie skarżąca spółka wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy: 1) art. 12b § 2 w zw. z art. 74a § 12 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie, a w konsekwencji błędne i nieskuteczne doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych poprzez nadesłanie dokumentu określającego umocowanie do udzielenia pełnomocnictwa procesowego, tj. niedoręczenie wezwania w formie dokumentu elektronicznego, a jedynie w formie wiadomości zamieszczonej na platformie EPUAP, bez podpisu elektronicznego upoważnionego pracownika sekretariatu wykonującego zarządzenie; 2) art. 75 § 1 i § 2 p.p.s.a poprzez niezastosowanie i niedoręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych w formie dokumentu elektronicznego; 3) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez błędne zastosowanie i odrzucenie skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych w terminie, podczas gdy bieg terminu do uzupełnienia braków formalnych nie rozpoczął w ogóle biegu z uwagi na wadliwe doręczenie wezwania. W zażaleniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w trybie autokontroli z art. 195 § 2 p.p.s.a. W razie przekazania sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Natomiast zgodnie z art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoba upoważniona do reprezentacji osoby prawnej, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Jeżeli osobę prawną reprezentuje pełnomocnik, to stosownie do art. 37 § 1 p.p.s.a. jest on obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że pełnomocnik spółki, który wnosi do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargę zobowiązany jest dołączyć do niej zarówno dokument pełnomocnictwa, jak i dokument, z którego będzie wynikało umocowanie podmiotu podpisującego pełnomocnictwo do działania w imieniu strony. Przewodniczący wydziału, wobec nieprzedłożenia przez spółkę wraz ze skargą dokumentu wskazującego podmiot uprawniony do udzielania pełnomocnictw w imieniu skarżącej, zarządzeniem z 6 sierpnia 2024 r., wezwał pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej (KRS, statut) zgodnie z art. 29 p.p.s.a., w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie skierowane do strony skarżącej zostało doręczone pełnomocnikowi spółki za pośrednictwem systemu teleinformatycznego – platformy ePUAP, zgodnie z wybraną przez pełnomocnika formą komunikacji z sądem (art. 74a § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Zasady doręczania dokumentów drogą elektroniczną za pośrednictwem platformy ePUAP, określają przepisy ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 307 ze zm.) oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 180 ze zm., dalej jako "rozporządzenie"), wydanego w wykonaniu delegacji zawartej w art. 16 ust. 3 wskazanej ustawy. Przepisy wymienionych aktów prawnych regulują szczegółowe kwestie związane m.in. z wymogami urzędowego poświadczenia odbioru, a także wytworzenia urzędowego poświadczenia doręczenia (UPD). W świetle § 13 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku odebrania dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą podmiotu publicznego poświadczenie przedłożenia jest automatycznie tworzone i udostępniane nadawcy tego dokumentu przez system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń. Zgodnie natomiast z § 14 przywołanego rozporządzenia, urzędowe poświadczenie doręczenia jest udostępniane przez system informatyczny podmiotu publicznego w celu umożliwienia podpisania tego poświadczenia przez adresata dokumentu elektronicznego i zawiera: 1) pełną nazwę podmiotu publicznego, który doręcza dokument elektroniczny; 2) pełną nazwę podmiotu, któremu podmiot publiczny doręcza dokument elektroniczny; 3) oznaczenie sprawy; 4) jednoznaczne oznaczenie pisma, którego dotyczy; 5) w przypadku podpisania poświadczenia doręczenia – datę i czas podpisania rozumiane jako data i czas doręczenia dokumentu elektronicznego. Uwzględniając powyższe należy przyjąć, że tak wygenerowane poświadczenie doręczenia stanowi dowód na realną możliwość zapoznania się adresata z treścią pisma. Zgodnie bowiem z § 8 ust. 3 rozporządzenia, doręczenia dokonywane za pomocą e-PUAP uważa się za dokonane przez podmiot publiczny lub do podmiotu publicznego, który utworzył na ePUAP elektroniczną skrzynkę podawczą. Poświadczenie doręczenia jest zatem niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru. Z kolei w myśl § 15 rozporządzenia, adresat dokumentu elektronicznego potwierdza jego odebranie przez podpisanie poświadczenia doręczenia kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem potwierdzonym profilem zaufanym ePUAP, albo przez zapewnienie możliwości potwierdzenia pochodzenia oraz integralności danych zawartych w tym poświadczeniu przy użyciu technologii, o których mowa w art. 20a ust. 2 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne. Przepis § 16 powoływanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 14 września 2011 r. stanowi natomiast, że po opatrzeniu poświadczenia doręczenia podpisem elektronicznym system teleinformatyczny służący do obsługi doręczeń bezpośrednio po zakończeniu procesu weryfikacji podpisu elektronicznego adresata: 1) udostępnia adresatowi do pobrania doręczany dokument elektroniczny wraz z podpisanym przez niego poświadczeniem doręczenia; 2) udostępnia organowi doręczającemu podpisane poświadczenie doręczenia. Podkreślenia również wymaga, że zgodnie z art. 74a § 3 pkt 1 i 2 p.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające: - informację, że adresat może odebrać pismo w formie dokumentu elektronicznego, wraz ze wskazaniem adresu elektronicznego z którego adresat może pobrać dokument i pod którym powinien dokonać potwierdzenia doręczenia dokumentu; - pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma, a w szczególności sposobu identyfikacji adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez sąd do obsługi doręczeń, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę spółki ze względu na nieusunięcie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zgodnie z treścią Urzędowego Poświadczenia Doręczenia znajdującego się w aktach sprawy (k. 35 akt sądowych) odbiór korespondencji zawierającej wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi nastąpił 20 sierpnia 2024 r. Z UPD można również odczytać daty utworzenia zarówno pierwszego, jak i drugiego urzędowego poświadczenia doręczenia - są to kolejno 9 i 17 sierpnia 2024 r. Wskazana jest również data "Terminu doręczenia", która obowiązywałaby w sytuacji braku odbioru korespondencji po upływie 14 dni od pierwszego urzędowego poświadczenia doręczenia. Jednakże w rozpoznawanej sprawie na UPD widnieje dokładna data odbioru korespondencji i jest to 20 sierpnia 2024 r. Od tej daty rozpoczął bieg termin do uzupełnienia braków formalnych skargi, który upływał 27 sierpnia 2024 r. Strona skarżąca we wskazanym terminie nie nadesłała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dokumentu, z którego wynikałoby umocowanie osób, które udzieliły pełnomocnictwa do reprezentacji spółki, co spowodowało ziszczenie się przesłanki do odrzucenia wniesionej przez spółkę skargi. Odnosząc się natomiast to twierdzeń zawartych w zażaleniu, jakoby wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi nie zostało opatrzone podpisem elektronicznym upoważnionego pracownika sekretariatu wykonującego zarządzenie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że na karcie 33 akt sądowych rozpoznawanej sprawy znajduje się wydruk przesłanego do strony za pośrednictwem platformy ePUAP wezwania do usunięcia braków formalnych skargi. Ze wskazanego wydruku wynika, że wezwanie to zostało podpisane podpisem elektronicznym przez pracownika sekretariatu Starszego Sekretarza Sądowego S. G. w dniu 9 sierpnia 2024 r., tj. w dniu sporządzenia wezwania i przesłania go pełnomocnikowi skarżącej spółki za pośrednictwem platformy ePUAP. Należy także wskazać, że na karcie nr 34 akt sądowych znajduje się potwierdzenie zgodności kopii wydruku z dokumentem elektronicznym, dotyczące wezwania do usunięcia braków formalnych skargi skierowanego do strony skarżącej w dniu 9 sierpnia 2024 r., opatrzone pieczątką i podpisem ww. pracownika sekretariatu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.