II FZ 289/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. T. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt I SA/Łd 493/13 w zakresie zawieszenia postępowania w sprawie ze skargi B. T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 11 marca 2013 r. nr ... w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. WSA w Łodzi zawiesił postępowanie przed sądem na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej określenia wysokości zobowiązania podatniczki w podatku VAT za 2008 r., wywodząc, że pomyślne rozstrzygniecie będzie miało niewątpliwie wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, bowiem będzie dotyczyło oceny kosztów uzyskania przychodów wynikających z 58 faktur VAT, tj. dowodów istotnych w rozpoznawanej sprawie. W zażaleniu na powyższe postanowienie podatniczka wniosła o jego uchylenie w całości i podniosła w uzasadnieniu, że rozstrzygnięcie w sprawie podatku VAT za 2008 r. nie stanowi prejudycjalności rozstrzygnięcia w rozpoznawanym stanie faktycznym. Naczelny Sąd Administracyjny zażył co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zależność pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania innego tzw. prejudycjalnego polega na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Warunkiem rozstrzygnięcia tej podstawy, mającej związek z wynikiem innego postępowania administracyjnego (ogólnego lub podatkowego) sądowoadministracyjnego, sądowego (w tym także przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej) lub przed Trybunałem Konstytucyjnym, jest wystąpienie sytuacji, w której to inne postępowanie jest już rozpoczęte. W piśmiennictwie przyjmuje się, że przesłankę zawieszenia należy badać pod kątem celowości, ekonomiki procesowej i sprawiedliwości. Celowość zawieszenie postępowania przez sąd administracyjny na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją lub innym aktem, jak i przesłanek do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego na skutek rozstrzygnięcia wydanego w innym już toczącym się postępowaniu. Kwestią priorytetową jest bowiem konieczność rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Nawet w przypadku złożenia wniosku o zbadanie zgodności przepisu z Konstytucją sąd ma obowiązek ustalić celowość ewentualnego zawieszenia postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., II FZ 569/09, Wspólnota 2010, nr 19, s. 43). Zatem sytuacja z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dotyczy okoliczności, w której występuje zagadnienie prejudycjalne pozostające w bezpośrednim wniosku z rozpoznawaną sprawą, a sąd nie jest władny samodzielnie tego zagadnienia rozstrzygnąć (por. postanowienie NSA z 16 września 2012 r., sygn. akt II FZ 822/12). Dla wojewódzkiego sądu administracyjnego kwestią wstępną będzie wyłącznie takie zagadnienie, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do sformułowania wypowiedzi o tym, czy zakwestionowany w skardze akt zgodny jest z prawem materialnym, albo czy przed wydaniem tego aktu nie doszło do takich uchybień formalnych, które mogłyby mieć wpływ na jego treść (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2004 r., sygn. akt I FSK 845/05, Lex nr 212145). Z punktu widzenia rozpoznawanej skargi w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych należy stwierdzić, że postępowanie i rozstrzygnięcie dotyczące podatku VAT za 2008 r. nie miało bezpośredniego wpływu na możliwość dokonania przez sąd pierwszej instancji kontroli legalności decyzji wymiarowej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. Zakładając nawet, że ustalenia dotyczące podatku VAT co do stanu faktycznego mogły w określonym zakresie dotyczyć również takich jej elementów, które można by uważać jako stanowiące wspólną podstawę faktyczną, mogącą służyć do określenia skarżącej obu podatków, to jednak należy podkreślić, że podatek VAT i podatek dochodowy od osób fizycznych to dwa różne rodzaje podatków, uregulowane w odrębnych aktach prawnych. W zakresie obu tych podatków prowadzone są odrębne postępowania, których celem jest ustalenie zaistnienia przesłanek określonych w przepisach prawa materialnego, istotnych z punktu widzenia ich konstrukcji oraz zasad powstania obowiązku podatkowego w każdym z nich. Z tego też względu rozstrzygnięcie Sądu w oparciu o przepisy materialne dotyczące każdego z tych podatków podlegają niezależnie od siebie, stanowią przedmiot odrębnego postępowania przed sądem, którego celem jest ocena zgodności z prawem. Z tego też względu zgodzić należy się z zarzutami sformułowanymi przez skarżącą w zażaleniu, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. może mieć miejsce w sytuacji prejudycjalności rozstrzygnięcia, która w rozpatrywanym stanie faktycznym nie zaistniała. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 oraz art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.