II FZ 280/16

Dnia 22 czerwca 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf–Kalamala, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia R. K. oraz K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 marca 2016 roku sygn. akt I SA/Wa 525/16 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. K. oraz K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 14 grudnia 2015 roku nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2014 rok p o s t a n a w i a : oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 10 marca 2016 roku, sygn. akt I SA/Wa 525/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi R. K. oraz K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 14 grudnia 2015 roku, nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowego od osób fizycznych za 2014 roku, na podstawie przepisów art. 61 § 3 i § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718, ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został zawarty w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Uzasadnienie wniosku ograniczyło się do wskazania, że wyegzekwowanie zobowiązania podatkowego określonego w zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody Skarżącym lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd pierwszej instancji uzasadniając postanowienie z dnia 10 marca 2016 roku wskazał, że Skarżący nie wykazali istnienia określonych w przepisach przesłanek, warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. WSA podkreśliło, że w przedmiotowej sprawie Skarżący nie wykazali w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w spawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, bak było podstaw do udzielenia ochrony tymczasowej i wydanie orzeczenia zgodnego z żądaniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podkreślić, że przedmiotem niniejszego postępowania o sygn. akt II FZ 178/16, toczącym się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 marca 2015 roku, odmawiający wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia 3 lipca 2006 roku, nr [...]. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek Skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z cytowanego wyżej unormowania wynika jednoznacznie, że udzielenie tymczasowej ochrony sądowej w przewidzianej w tym przepisie formie jest możliwe wyłącznie pod warunkiem wystąpienia przynajmniej jednej z dwóch wymienionych przesłanek, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na względzie tak ukształtowaną instytucję zwrócić uwagę należy, że choć sytuacja materialna podmiotu wnioskującego może być czynnikiem wpływającym na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracji publicznej, to sama zła kondycja finansowa strony nie przesądza jeszcze o konieczności uwzględnienia zgłoszonego żądania. W judykaturze dominuje stanowisko kładące nacisk na obowiązek wykazania przez stronę okoliczności uzasadniających przyznanie tymczasowej ochrony sądowej (zob. postanowienia NSA: z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt II FZ 106/11, z dnia 9 września 2011 r., sygn. akt II FSK 1501/11, z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 219/11 czy z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07 – treść orzeczeń dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Za zasadne uznać należy przyjęcie, że skoro postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Podmiot występujący o wstrzymanie wykonania decyzji, który zaniechał podania okoliczności mających uzasadniać jego żądanie, nie może oczekiwać od sądu, aby ten, wyręczając go, niejako z urzędu poszukiwał usprawiedliwienia dla złożonego wniosku. Brak należytego uzasadnienia żądania o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wyklucza dokonywanie jego merytorycznej oceny (zob. np. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II FZ 585/06, postanowienie NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04 – treść orzeczeń dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie może zatem ulegać wątpliwości, że Skarżący jest zobligowany do wnikliwego przedstawienia argumentów i materiałów pozwalających sądowi na wszechstronną analizę przesłanek skorzystania z art. 61 § 3 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09, publ. POP 2009/2/143). Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy zgłoszony w skardze i rozszerzony w złożony zażaleniu (z dnia 24 kwietnia 2015 roku) wniosek ograniczał się w istocie do stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z uwagi na złą sytuację materialną Skarżącego. Uzasadnienie takie – w świetle poczynionych wyżej uwag – nie może zostać uznane za wystarczające. Prezentowana argumentacja nie prowadzi do wykazania istnienia powołanej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przywołane przez Skarżącego okoliczności nie noszą znamion zdarzeń wyjątkowych, wykraczających poza granice dolegliwych ze swej istoty następstw postępowania podatkowego. Ponadto mając na względzie podstawy wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a., zwrócić uwagę należy, że choć sytuacja materialna podmiotu wnioskującego może być czynnikiem wpływającym na ocenę zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracji publicznej, to sama zła kondycja finansowa strony nie przesądza jeszcze o konieczności uwzględnienia zgłoszonego żądania. Wbrew zatem sugestiom zawartym we wniosku, bardzo trudna sytuacja majątkowa Skarżącego, nie uzasadnia jeszcze wstrzymania wykonania decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł podstaw do uchylenia bądź zmiany kwestionowanego orzeczenia. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.