II FZ 275/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Wr 2020/14 w przedmiocie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 3 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 grudnia 2014 r., Sąd odrzucił skargę L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 3 czerwca 2014 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2013 r., z powodu nieuiszczenia - pomimo wezwania - wpisu sądowego od skargi. Wezwanie do uiszczenia wpisu doręczono Skarżącemu w trybie zastępczym, przewidzianym w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) – dwukrotnie awizowana przesyłka została pozostawiona w aktach ze skutkiem doręczenia. Pismem z 5 stycznia 2015 r., Skarżący wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, argumentując że nie otrzymał informacji o nadejściu przesyłki zawierającej wezwanie. Wskazał, że mimo iż posiada skrzynkę pocztową, w przeszłości pracownicy Poczty nie pozostawiali zawiadomień lub pozostawiali takie zawiadomienia w drzwiach, w sposób grożący ich utratą. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił Skarżącemu przywrócenia terminu. Według Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił, że nie dokonał czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Zgodnie z adnotacją na zwróconej do Sądu przesyłce, zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, jej doręczenie - w trybie art. 73 P.p.s.a. - było poprawne. Obalenie domniemania doręczenia przesyłki na podstawie ogólnikowego twierdzenia skarżącego o braku awiza w skrzynce pocztowej prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 P.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić to domniemanie poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło. Powyższe rozstrzygnięcie Skarżący zaskarżył zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Uzależnienie skuteczności czynności procesowych dokonywanych przez strony postępowania sądowoadministracyjnego od zachowania terminów procesowych podyktowane jest koniecznością zapewnienia szybkości i sprawności postępowania. Jednakże pozbawienie strony uprawnień procesowych, czy też w ogóle możliwości dochodzenia swych praw przed sądem, w sytuacji gdy naruszenie terminu wynikało z przyczyn niezależnych od strony, kolidowałoby z zasadą demokratycznego państwa prawnego (por. art. 2 Konstytucji RP). Stąd też, wprowadzając powyższy rygor, ustawodawca uwzględnił jednocześnie możliwość wystąpienia sytuacji, w których uchybienie terminowi nastąpi bez winy strony. Uchyleniu negatywnych skutków uchybienia terminowi służy instytucja jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może nastąpić wyłącznie na wniosek strony (por. art. 86. § 1. P.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu spoczywa na stronie (art. 87 § 2 P.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. (art. 87 § 4 P.p.s.a.). Wbrew zarzutom zażalenia, Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia skargi. To na Skarżącym spoczywał obowiązek wykazania, że uchybienie czynności procesowej nastąpiło bez jego winy. Co istotne, okoliczności takie należało powołać we wniosku o przywrócenie terminu. W przypadku postępowań incydentalnych sądy administracyjne nie są uprawnione do prowadzenia postępowania dowodowego w pełnym zakresie. W szczególności, wbrew temu, co sugeruje Skarżący, nie ma podstaw prawnych, by przeprowadzić w toku postępowania sądowoadministracyjnego dowód z przesłuchania strony. Ponieważ we wniosku o przywrócenie terminu Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które pozwalałyby na zastosowanie wnioskowanej instytucji procesowej, zaskarżone postanowienie należało ocenić jako zgodne z prawem. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a.