II FZ 263/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Winiarski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Po 240/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 15 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 3 lutego 2017. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu. Następnie pismem z dnia 24 lutego 2017r. złożyła wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że realizacja decyzji doprowadzić może do powstania bardzo trudnej sytuacji finansowej po stronie skarżącej, która nie ma dochodów umożliwiających wykonanie decyzji. Ewentualne uwzględnienie skargi skutkować będzie wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji, co konsekwentnie doprowadzi do konieczności zwrotu zapłaconych kwot. Obecnie wykonanie decyzji przez skarżącą może prowadzić do poważanych problemów finansowych po jej stronie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 20 marca 2017r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że strona skarżąca nie wykazała, aby zaistniały ustawowe przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Nie wykazała tym samym, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody, że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Wniosek zawiera bowiem lakoniczne uzasadnienie. W zażaleniu z dnia 3 kwietnia 2017 r. skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Na wstępie podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia – "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" - wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy. Taka konkretyzacja jest obowiązkiem wnioskodawcy. Samo powołanie się przez stronę Skarżącą na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Uzasadnienie takiego wniosku powinno się odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. W sytuacji, gdy chodzi o akt administracyjny rodzący obowiązek zapłaty określonej sumy pieniężnej, a zatem rozporządzenia majątkiem wnioskodawcy, konieczne jest zobrazowanie okoliczności wskazujących na jego trudną sytuację materialną oraz wykazanie, że uszczuplenie tego majątku o kolejne sumy grozi wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem skutków trudnych do odwrócenia. Obowiązkiem sądu jest natomiast wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. W tej sytuacji należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie wniosek Skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został należycie uzasadniony. Słusznie zatem wskazał sąd pierwszej instancji, że skarżąca nie wykazała tym samym, że wykonanie zaskarżonej decyzji rodziłoby skutek w postaci groźby wyrządzenia znacznej szkody, że powstałe skutki byłyby trudne do odwrócenia. Wniosek zawiera bowiem lakoniczne uzasadnienie sprowadzające się do ogólnikowego stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje dla strony poważne problemy finansowe. W związku z tym, że skarżąca nie przedstawiła okoliczności, które uzasadniałyby wniosek, rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe. Mając na uwadze powyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji