II FZ 259/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 stycznia 2016 r. sygn. akt I SA/Łd 38/16 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 18 listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 38/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: "WSA") odmówił K. B. (dalej: "Skarżąca") wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (dalej: "Dyrektor IS") z dnia 18 listopada 2015 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. Podstawą prawną wydanego orzeczenia był art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: "p.p.s.a.). Z uzasadnienia postanowienia wynika, że Skarżąca złożył skargę na decyzję Dyrektora IS z 18 listopada 2015 r. w przedmiocie: ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn. W treści skargi zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony podniósł, że skarżący jest uczniem czwartej klasy technikum i przygotowuje się do egzaminu maturalnego. Mieszka wraz ojcem w domu odziedziczonym po zmarłej matce i utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 1000 zł. Dodatkowo pełnomocnik wskazał, że Dyrektor IS utrzymując w mocy decyzję organu I instancji nie uwzględnił zarzutów przedstawionych przez skarżącego, którego zdaniem 6-miesięczny termin do złożenia oświadczenia został zachowany, a decyzja o nałożeniu na niego obowiązku zapłaty podatku jest w całości bezpodstawna i w sposób krzywdzący naraża jego majątek na uszczuplenie. WSA uzasadniając swoje rozstrzygnięcie ocenił, że Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować szkodę, a tym bardziej szkodę znacznych rozmiarów, bądź też inne - trudne do odwrócenia skutki. Uzasadnienie wniosku ogranicza się do twierdzenia, iż skarżący jest uczniem czwartej klasy technikum, mieszka wraz z ojcem w domu odziedziczonym po zmarłej matce i utrzymuje się z renty rodzinnej w wysokości 1000 zł. Z uzasadnienia złożonego wniosku nie wynika jednak jaka jest sytuacja majątkowa skarżącego oraz jego rodziny. W szczególności nie wiadomo, czy skarżący oraz ewentualnie pozostające z nim we gospodarstwie domowym osoby, posiadają inne źródła utrzymania oraz jakie ponoszą stałe wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, czy też np. stanem zdrowia. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez odmowę wytrzymania wykonania zaskarżonej decyzji pomimo istnienia przesłanek wytrzymania jej wykonania, które to naruszenie miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Mając na uwadze powyższą argumentację, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli (1) zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub (2) spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (zob.: B. Dauter w pracy zbiorowej: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 205 oraz powoływane tam postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob.: postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2010 r., II FZ 110/10, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W świetle powyższych uwag stwierdzić należy, że użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia - znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności przedstawić wnioskodawca (zob. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., II FZ 182/10, z dnia 15 września 2010 r., II FZ 417/10, z dnia 29 grudnia 2010 r., II FSK 1836/10, z dnia 18 kwietnia 2012 r., II FSK 528/12, publik.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Samo powołanie się przez Skarżącego na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. To na wnioskodawcy spoczywa – jak trafnie przyjął na gruncie art. 61 § 3 p.p.s.a. WSA - obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku. Obowiązkiem sądu jest wszechstronna i wnikliwa ocena argumentów przedstawionych przez wnioskodawcę, jak również wynikających z akt sprawy. W sytuacji, gdy strona nie wskazuje we wniosku okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie można przenosić całego ciężaru poszukiwania tych okoliczności na sąd. Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawidłowo WSA przyjął, że Skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Również z zażalenia, w ocenie NSA, nie wynika, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki lub znaczną szkodę. Wskazać bowiem należy, że zażalenie Skarżącego sprowadza się do ogólnikowych stwierdzeń dotyczących kwestii wstrzymania wykonania decyzji. Z danych wynikających z akt sprawy a dotyczących postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy i znanych Sądowi z urzędu wynika jedynie, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z ojcem i babką. Miesięczne dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym wynoszą ok. 6700 zł. Natomiast wysokość zobowiązania w niniejszej sprawie wynosi 3075 zł. W powyższym zakresie prawidłowo WSA uznał, że Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.