II FZ 233/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Sędzia NSA Grażyna Nasierowska, , , po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 3085/15 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 września 2015 r. nr [...], [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za I i II kwartał 2010 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z 11 lutego 2016 r. w sprawie sygn. akt III SA/Wa 3085/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił G. B. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie spełnił przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z póżn. zm.) dalej: P.p.s.a., gdyż samo powołanie się na konieczność zbycia udziałów w spółce B. sp. z o.o. bądź możliwość sprzedaży przez organ egzekucyjny jego udziałów nie dowodzi jeszcze zasadności udzielenia ochrony tymczasowej. Samo zajęcie udziałów w spółkach handlowych i wynikające z tego tytułu konsekwencje w sferze majątkowej strony stanowią normalne następstwo wykonania decyzji organu podatkowego w drodze postępowania egzekucyjnego. Zajęcie w trybie egzekucji administracyjnej udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością nie świadczy jeszcze o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia niepowetowanej szkody. Sąd wskazał ponadto, że skarżący nie wskazał na żadne dowody, które obrazowałyby jego sytuację materialną. Samo ogólne stwierdzenie, że znajduje się on w trudnej sytuacji finansowej, nie jest wystarczające w tym względzie. Wobec powyższego Sąd odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.: - art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię (a w konsekwencji wadliwe zastosowanie) polegające na wadliwym przyjęciu, że przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków nie zachodzi w przypadku wykonania decyzji administracyjnej w drodze egzekucji. Ponadto strona skarżącą zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 106 § 3 i 4 oraz art. 135 P.p.s.a. polegające na ich niezastosowaniu, a także art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a., w zw. z art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. polegające na wadliwym zastosowaniu. Wskazując powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał, że sama możliwość egzekucyjnego zajęcia udziałów w spółce z o.o., a następnie egzekucji, rodzi ryzyko trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie przedstawił okoliczności, które miałyby przemawiać za koniecznością wstrzymania wykonania orzeczenia. Zdaniem skarżącego, egzekucja z udziałów w spółce z o.o. stwarza ryzyko powstania niepowetowanej szkody. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zajęcie udziałów w spółkach handlowych w ramach postępowania egzekucyjnego samo w sobie nie spełnia przesłanki wystąpienia groźby niepowetowanej szkody. Należy bowiem zgodzić się z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w postanowieniu z dnia 15 maja 2007 r. I FZ 237/07 (niepubl.), zgodnie z którym zajęcie w trybie egzekucji administracyjnej udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością nie świadczy jeszcze o istnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a rodzaj obowiązku nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny. W myśl art. 96j § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 z późn. zm.) dalej: u.p.e.a. egzekucja należności pieniężnej z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością polega na przesłaniu do spółki zawiadomienia o zajęciu udziału i wezwaniu jej, aby żadnych należności przypadających zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi nie uiszczała zobowiązanemu, lecz należne kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Przy czym w myśl § 3 pkt 2 tego przepisu zawiadamia się zobowiązanego, że nie wolno mu odebrać należności, o których mowa w § 1, ani rozporządzać zajętym udziałem. Podstawowym więc skutkiem dla zobowiązanego jest to, że z chwilą zajęcia udziału nie może go obciążać, ani zbywać zarówno odpłatnie, jak i nieodpłatnie. Nie oznacza to jednak, aby inne uprawnienia wynikające z faktu posiadania przez zobowiązanego udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, o jakich mowa w przepisach kodeksu spółek handlowych dotyczących spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, np. co do prawa kontroli jej działalności, udziału w zgromadzeniu wspólników, prawa głosu, prawa do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały wspólników, czy też prawa do wytoczenia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały wspólników sprzecznej z ustawą, były ograniczone wskutek zajęcia. Sprzedaży zajętego udziału organ egzekucyjny dokonuje dopiero wówczas, gdy egzekucja z należności przysługujących zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału nie prowadzi do pełnego pokrycia dochodzonej należności pod warunkiem, że sąd rejestrowy uwzględniając wniosek organu taką sprzedaż zarządzi, a umowa spółki nie zawiera ograniczeń zbycia udziału albo zawiera ograniczenia zbycia udziału, lecz spółka, w terminach i na zasadach określonych w kodeksie spółek handlowych, nie wystąpi o dokonanie oszacowania wartości zajętego udziału albo wystąpi o takie oszacowanie, ale nie wskaże osoby, która nabędzie udział, albo osoba wskazana przez spółkę nie wpłaci organowi egzekucyjnemu ustalonej ceny. W myśl art. 96k § 2 u.p.e.a. gdy sąd nie zarządzi sprzedaży zajętego udziału, pozostają w mocy dokonane czynności egzekucyjne, czyli zajęcie udziału oraz należności przysługujących z tego tytułu. Oznacza to, że zbycie zajętego udziału dopuszczalne jest dopiero wówczas, gdy taką czynność zarządzi sąd rejestrowy. Zatem egzekucja z udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, będąca na etapie przedstawionym przez skarżącego w rozpoznawanym wniosku, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie wypełnia przesłanki wystąpienia groźby niepowetowanej szkody. Ponadto skarżący nie przedstawił dokumentów, które obrazowałyby jego sytuację materialną. Wskazanie, że istnieje ewentualna konieczność "wymuszonej sprzedaży" posiadanych udziałów w sp. z o.o. nie jest wystarczającą w tym względzie. Dopiero, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, zestawienie wskazanych przez skarżącego zobowiązań pieniężnych z danymi obrazującymi aktualny stan jego majątku i prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, z uwzględnieniem źródeł i wysokości generowanego dochodu, umożliwiłoby dokonanie oceny sytuacji finansowej skarżącego pod kątem przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W zażaleniu strona podniosła zarzut naruszenia art. 106 § 3 i 4 oraz art. 135 P.p.s.a. polegający na niezastosowaniu tych przepisów, a także art. 141 § 4 w zw. z art. 166 P.p.s.a., w zw. z art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a. polegający na wadliwym zastosowaniu tych przepisów. Z przytoczonego zarzutu nie sposób odczytać na czym według skarżącego polegało błędne zastosowanie wskazanych przepisów czy też w jaki sposób powinny być zastosowane. Stwierdzone wady tego zarzutu uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jego merytoryczną ocenę. W świetle poczynionych wyżej ustaleń, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji zasadnie uznał, że strona nie wykazała przesłanek skutkujących uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny uznał postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za nienaruszające prawa i dlatego postanowił oddalić zażalenie skarżącego na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.