II FZ 2116/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "G." sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 listopada 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 1356/13 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "G." sp. z o.o. z siedzibą N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Katowicach z dnia 12 sierpnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za kwiecień 2011 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w sprawie o sygn. akt I SA/Gl 1356/13, odrzucił skargę kasacyjną "G." sp. z o.o. z siedzibą w N. (obecnie "G." sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w N.). Z uzasadnienia postanowienia Sądu pierwszej instancji wynika, że po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy (nie uwzględniającym żądania skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych), zarządzeniem z dnia 30 maja 2014 r. wezwano pełnomocnika spółki do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej przez stronę skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia wniesionego środka odwoławczego. Mimo prawidłowego doręczenia wezwania, należny wpis od skargi kasacyjnej nie został opłacony. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną spółki w oparciu o art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). 2. W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik spółki podniósł zarzut naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Pozostałych Wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 z późn. zm., dalej "Konwencja"), poprzez pozbawienie strony prawa do sprawiedliwego i publicznego rozparzenia sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że z uwagi na bardzo złą sytuację finansową Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia ogłosił upadłość spółki. Równocześnie spółka prowadzi około 310 analogicznych spraw, w których zsumowana wartość wpisów przekracza 300.000 zł. Biorąc pod uwagę stan upadłości oraz kwotę, którą spółka powinna była uiścić we wszystkich sprawach, zarzut naruszenia art. 6 Konwencji należy uznać za zasadny. Dalej pełnomocnik spółki zwrócił uwagę, że skargę kasacyjną wniesiono w sprawie, która dotyczy zastosowanie przepisów prawa podatkowego, które pozostają w sprzeczności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek ich wprowadzenia sytuacja finansowa spółki uległa znacznemu pogorszeniu. Zdaniem spółki, zmiany te miały charakter szykan i były podyktowane bieżącymi względami politycznymi. W konsekwencji tego z jednej strony władza publiczna doprowadza spółki zajmujące się hazardem do upadłości, z drugiej zaś strony odmawia im przyznania prawa pomocy. 3. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem rozstrzygnięcie podjęte przez Sąd pierwszej instancji odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnie orzekającym w pełni podziela stanowisko Sądu kasacyjnego wyrażone na gruncie tożsamych do rozpoznawanej spraw, dotyczących odrzucenia skarg kasacyjnych spółki z uwagi na ich nieopłacenie (zob. postanowienia NSA z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1743-1749/14, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W powołanych orzeczeniach trafnie wskazywano, że zarówno treść podniesionego przez autora zażalenia zarzutu, jak i jego uzasadnienie, prowadzą do wniosku, że spółka dąży w istocie do podważenia skutków prawnych prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach odmawiającego przyznania prawa pomocy. Zaskarżone orzeczenie Sądu pierwszej instancji nie narusza art. 6 Konwencji, ponieważ w ramach obowiązujących norm prawa procesowego spółka miała możliwość realizacji przysługującego jej prawa do sądu. Możliwość ponoszenia przez spółkę kosztów postępowania sądowego została oceniona przez sądy administracyjne obu instancji. Analizowane zażalenie nie może prowadzić do podważenia tej oceny, ponieważ rozpoznawana sprawa nie dotyczy zasadności odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, czego nie dostrzega spółka formułując takie a nie inne argumenty w zażaleniu, ale zasadności zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 220 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w myśl art. 170 p.p.s.a., rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy ma charakter wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Związanie to oznacza, że Sąd musi uwzględnić stan prawny utworzony tym orzeczeniem. Tym samym uznanie zażalenia za zasadne prowadziłoby do wzruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). W świetle przedstawionych uwag przyjąć należało, że wobec odmowy zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej było uzasadnione, zaś okoliczność nieuiszczenia należnej opłaty (niekwestionowana przez stronę) obligowała Sąd do odrzucenia skargi kasacyjnej w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.