II FZ 211/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, , , po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia H. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 1933/16 w zakresie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 15 kwietnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie odmowa wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia postanawia: oddalić zażalenie.

Przedmiotem zażalenia H. S. jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 1933/16, w którym odrzucono zażalenie skarżącego na postanowienie tego sądu z 21 sierpnia 2017 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie tego sądu z 29 czerwca 2017 r. o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 21 sierpnia 2017 r. odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2017 r. odrzucające skargę. Skarżący pismem z 12 września 2016 r. wniósł zażalenie na ww. postanowienie. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z 26 września 2017 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł. Ponadto, pismem z dnia 27 września 2017 r. wezwano Skarżącego do usunięcia - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania - braków formalnych zażalenia poprzez nadesłanie odpisu zażalenia dla strony przeciwnej. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. wezwania wynika, że zostało ono skutecznie doręczone Skarżącemu 16 października 2017 r. Z dokumentów księgowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, że do dnia 8 listopada 2017 r. Skarżący nie uiścił wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł, ani też do dnia wydania niniejszego postanowienia nie uzupełnił braków formalnych zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że Skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych i fiskalnych zażalenia, których skarżący nie uzupełnił. Dlatego też sąd na mocy art. 178 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; dalej: p.p.s.a.) postanowił o odrzuceniu zażalenia. Skarżący wniósł od tego postanowienia zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Na wstępie należy wskazać, że skarżący nie sformułował zarzutów dotyczących meritum postanowienia WSA z 22 listopada 2017 r. Skarżący nie kwestionuje więc, że jego zażalenie powinno było zostać odrzucone, tak jak to uczynił sąd pierwszej instancji, a Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stanowisko sądu pierwszej instancji było w tym zakresie prawidłowe. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżący mimo ciążącego na nim obowiązku nie uiścił należnego wpisu, ani też nie uzupełnił braków formalnych zażalenia. Zgodnie z bezwzględnie obowiązującymi przepisami przytoczonymi przez Sąd pierwszej instancji sąd administracyjny nie może podjąć w sprawie żadnej czynności na skutek pisma (tu zażalenia), które nie zostało należycie opłacone (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Jeśli strona, mimo prawidłowego wezwania, nie uiści wpisu w zakreślonym w wezwaniu terminie, sąd jest zobowiązany takie zażalenie odrzucić (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie ma racji zarzucając sądowi pierwszej instancji, jakoby naruszył przepisy Konstytucji regulujące zasadę jawności postępowania sądowego. W myśl art. 45 ust. 1 i 2 Konstytucji prawo do jawnego rozpatrzenia sprawy gwarantowane jest przede wszystkim przez jawność rozprawy. Jawność w stosunku do innych faz postępowania oznacza głównie możliwość zasięgania informacji o jego przebiegu i o podjętych rozstrzygnięciach. Wskazać należy, że wszystkie kwestie wpadkowe w postępowaniach sądowoadministracyjnych w praktyce rozpoznawane są przez te sądy na posiedzeniach niejawnych, co znajduje umocowanie w przepisach regulujących poszczególne postępowania incydentalne: np. art. 22 § 2 p.p.s.a. (wyłączenie sędziego), art. 61 § 5 p.p.s.a. (wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu), art. 86 § 1 p.p.s.a. (przywrócenie terminu), art. 131 p.p.s.a. (zawieszenie postępowania) itd. Każde orzeczenie wydane na posiedzeniu niejawnym, od którego przysługuje środek zaskarżenia (a więc także orzeczenie o odrzuceniu zażalenia), uzasadniane jest z urzędu i wraz z uzasadnieniem podlega doręczeniu stronie (art. 163 § 2 p.p.s.a.). Dodać należy, że art. 90 § 2 p.p.s.a. przewiduje możliwość skierowania sprawy rozpoznawanej co do zasady na posiedzeniu niejawnym na posiedzenie jawne. Zarzuty skarżącego opierają się na błędnej interpretacji unormowań konstytucyjnych dotyczących prawa do sądu. Wbrew twierdzeniom skarżącego, brak jest podstaw do przyjęcia konieczności bezwarunkowego i nieograniczonego zastosowania wymogu jawności we wszystkich etapach postępowania sądowego. Jawność postępowania doznawać może wyjątków podyktowanych dążeniem do zapewnienia sprawności i szybkości postępowania (zob. wyrok TK z dnia 15 października 2002 r., SK 6/02, OTK ZU nr 5/A/2002, poz. 65; postanowienie TK z 9 września 2015 r., Ts 151/15, OTK ZU B/2016, poz. 297). Tym bardziej chybione jest twierdzenie skarżącego, jakoby sąd rozpoznał sprawę wywołaną jego zażaleniem na posiedzeniu "tajnym". Jak wynika z powyższych argumentów, skarżący ma w postępowaniu niejawnym zagwarantowane prawo do realizacji jego uprawnień procesowych, może wypowiadać się, składać wnioski, ma możliwość zapoznania się z treścią rozstrzygnięcia oraz jego uzasadnieniem, a od wydanego orzeczenia przysługuje mu środek zaskarżenia. Tak ukształtowana procedura w pełni realizuje wymóg jawności postępowania wpadkowego, zgodny ze standardem opisywanym w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 184 p.p.s.a. zażalenie oddalił.