II FZ 206/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Stefan Babiarz, , , po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Po 1040/14 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi K. M. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r., I SA/Po 1040/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił wniosek K. M. (dalej: skarżąca) na postanowienie Ministra Finansów z dnia 10 czerwca 2014 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. 2. Skarżąca złożyła sporządzony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wniosła o ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podała, że prowadzi gospodarstwo rolne i nigdy nie miała do czynienia z kwestiami prawnymi, nie rozumie argumentów prawnych wymaganych przez sąd. W zakresie zwolnienia od kosztów zaznaczyła, że posiada oszczędności w wysokości 50.000 zł, które chce przeznaczyć na zakup gruntów rolnych. Ma również kombajn rolniczy z 1983 r., ciągnik rolniczy z 1994 r. i samochód osobowy marki Mazda z 2009 r. Wskazała, że budynek, w którym mieszka jest w dobrym stanie, nieruchomość rolna i budynki gospodarcze nie są obciążone hipoteką, również maszyny rolnicze nie są obciążone zastawem. Jej mąż uzyskuje dochody z emerytury w wysokości 2.036 zł brutto, skarżąca z tytułu emerytury otrzymuje 293 zł, z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego - 300 zł. Podkreśliła, że polecenie likwidacji stada w 2011 r. doprowadziło ją do strat, które do chwili obecnej są odczuwalne. Strata w sezonie 2012/2013 wyniosła 24.750 zł. Wnioskodawczyni wskazała, że ponosi miesięcznie następujące koszty utrzymania: 400 zł za energię elektryczną, 100 zł za wodę, 40 zł za śmieci, 400 zł na lekarstwa dla dwóch osób, 1.000 zł w okresie grzewczym na węgiel i drewno, 350 zł przeznacza za pomoc przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. 3. Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 stycznia 2014 r. oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie adwokata i zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach rozstrzygnięcia stwierdzono, że skarżąca z posiadanych oszczędności jest w stanie ponieść koszty postępowania sadowego w niniejszej sprawie. 4. Skarżąca złożyła sprzeciw, w którym stwierdziła, że w wyniku działalności państwowych służb weterynaryjnych poniosła straty, jest poszkodowana i chce wyjaśnień zgodnie z prawem, jakie gwarantuje Konstytucja, a zatem uważa, że nie powinna płacić za pomoc prawną. Ponadto podniosła, że odmowa przyznania jej prawa pomocy, czy też niezwolnienie od kosztów sądowych podwyższy jej straty (spowodowane poddaniem ubojowi całego stada). 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając wniosek wskazał, że wpis od skargi wynosi 100 zł, a sama skarżąca posiada 50. 000 zł oszczędności. Poza tym jej mąż uzyskuje regularnie emeryturę. Nie można zatem uwzględnić wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu. 6. W tym postępowaniu rozstrzyga się tylko kwestię przyznania skarżącej prawa pomocy. Argumenty zatem, czy likwidacja stada była niezbędna, czy wypłacone pieniądze powinny być odszkodowaniem, czy nagrodą, czy skarżąca sama chciała odstrzelić stado, czy organ jej to nakazał- są zbędne bowiem nie mogą być w ogóle brane pod uwagę. Teraz bada się, czy sytuacja finansowa skarżącej powoduje, że skarżąca powinna być zwolniona z obowiązku poniesienia wpisu i czy powinna mieć przyznanego adwokata. Jeżeli skarżąca sama nie poniesie tych kosztów, zostaną one rozłożone na ogół podatników. Sąd nie podejmuje dowolnie rozstrzygnięć, opiera się na ustawie i orzeczeniach w podobnych sprawach. Sąd w tym wypadku bierze pod uwagę kilka okoliczności - czy skarżąca ma stałe dochody (ma emeryturę swoją i męża), czy ma jakieś oszczędności (ma), czy ma gdzie mieszkać (ma dom, który nie wymaga remontów). Na tle innych podatników, którzy również wnoszą o przyznanie pomocy prawnej sytuacja skarżącej jest dobra. Sąd nie może przyznawać prawa pomocy każdemu, kto o to wnosi. Może to zrobić dopiero po spełnieniu przesłanek przez wnioskującego. Posiadanie jakichkolwiek oszczędności przez skarżącą uniemożliwia przyznanie jej prawa pomocy. Bez względu na to, czy te oszczędności wynoszą 50.000 zł, czy stopniały do kwoty 2.000 zł – sąd nie może na innych nałożyć obowiązku płacenia za skarżącą bowiem skarżąca ma oszczędności, których teoretycznie może użyć. Nie ma znaczenia, czy skarżąca nie chce ruszać swoich oszczędności bo zamierza przeznaczyć je na odbudowę stada, czy chce za to kupić ziemię, czy jakiś budynek gospodarczy albo maszynę. Posiadanie jakichkolwiek oszczędności, posiadanie stałych i regularnych wpływów (emerytury skarżącej i jej męża) uniemożliwiają w niniejszej sprawie zwolnienie skarżącej od poniesienia wpisu i ustanowienie jej adwokata na koszt Skarbu Państwa, czyli ogółu podatników. 7. Uwzględniając powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.