II FZ 2040/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. K. w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1731/13 w sprawie ze skargi T. K. i K. K. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 62/05 w sprawie ze skargi K. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 13 października 2004 r., nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości za 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 1731/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę T. K. i K. K. o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt I SA/Wr 62/05 w sprawie ze skargi K. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 13 października 2004 r. w przedmiocie zmiany decyzji dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości za 2004 r. Tym samym postanowieniem Sąd pierwszej instancji oddalił wniosek T. K. i K. K. o przyznanie prawa pomocy. Jak wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, skarga o wznowienie postępowania, w części dotyczącej T. K., w myśl art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Natomiast w części dotyczącej K. K. została wniesiona z naruszeniem art. 278 p.p.s.a. i podlegała odrzuceniu bez konieczności rozpatrywania merytorycznej zasadności wskazanych w niej podstaw. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, iż T. K. nigdy nie był adresatem kontrolowanej decyzji podatkowej, ani także wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w tejże sprawie, nie ulegało zatem wątpliwości, że nie posiada on legitymacji procesowej do wniesienia przedmiotowej skargi. W odniesieniu do K. K. Sąd wyjaśnił, że w myśl art. 278 p.p.s.a. po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana, czego skarżąca w niniejszej sprawie nie podnosiła. Sąd wskazał, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o sygn. akt I SA/Wr 62/05 stał się prawomocne od dnia 29 maja 2007 r., a zatem pięcioletni termin na wniesienie skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego ww. postanowieniem upłynął w dniu 29 maja 2012 r., zaś skarga wniesiona po tej dacie, oparta na wszelkich innych podstawach wznowieniowych, za wyjątkiem podstawy pozbawienia możności działania i braku należytej reprezentacji, jako wniesiona po upływie terminu przewidzianego w art. 278 p.p.s.a., jest niedopuszczalna. W zakresie odmowy przyznania prawa pomocy Sąd pierwszej instancji orzekł na podstawie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. 2. W zażaleniu na postanowienie w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy K. K. wniosła o uchylenie ww. postanowienia i "ustanowienie z urzędu doradcy podatkowego z Wałbrzycha w celu sporządzenia skargi kasacyjnej". Nadto, wnosząca zażalenie zaznaczyła, że w sprawie występuje "jedynie w swoim imieniu i nieprawdą jest, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona była przez T. K. i K. K.". 3. Na wstępie należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania przedmiotem badania Naczelnego Sądu Administracyjnego jest zasadność oddalenia przez Sąd pierwszej instancji wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wobec stwierdzenia przez ten Sąd, że wniesiona przez stronę skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego podlegała odrzuceniu. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Stosownie do powołanego przez Sąd pierwszej instancji art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Jak wskazano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 109/12 (orzeczenie dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl), przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 35/09, z dnia 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest więc dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości co do braku szans na jej uwzględnienie. Oznacza to, że w przypadku, gdyby nawet sytuacja materialna strony uzasadniała przyznanie prawa pomocy, to stwierdzenie przez sąd, iż w danej sprawie mamy do czynienia z "oczywistą bezzasadnością" skargi powoduje odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 140/05, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższych rozważań należy podkreślić, że jeden z podmiotów wnoszących skargę o wznowienie postępowania (T. K.) nie posiada legitymacji procesowej, do tego zaś sama skarżąca wskazuje w zażaleniu, że T. K. nie wnosił ww. skargi, co czyni powyższe twierdzenie (za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym: "T. K. nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia przedmiotowej skargi") bezspornym. Tym, co przesądza jednak o oczywistej bezzasadności skargi, jest jej wniesienie po upływie pięcioletniego terminu przewidzianego w art. 278 p.p.s.a., co nie jest kwestionowane przez stronę w zażaleniu. Za Sądem pierwszej instancji powtórzyć można również, że termin pięcioletni nie obowiązuje jedynie wówczas, gdy skarga o wznowienie postępowania opiera się na zarzucie pozbawienia strony możności działania lub braku należytej reprezentacji, czego skarżąca w niniejszej sprawie nie podnosiła. Niedochowanie ustawowego terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania czyni niewątpliwym, że wniosek taki nie może być uwzględniony. W sytuacji odrzucenia skargi Sąd pierwszej instancji był uprawniony do uznania takiej skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., a to z kolei uzasadniało oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy na ówczesnym etapie postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia