II FZ 20/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 listopada 2017 r., sygn. akt I SA/Sz 328/17 w sprawie ze skargi A.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 18 stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 12 maja 2017 r. I SA/Sz 328/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z 18 stycznia 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych. Pismem nadanym 15 września 2017 r. skarżący, wniósł za pośrednictwem organu odwoławczego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Do wniosku zostały dołączone dwa egzemplarze skargi. W treści wniosku pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że o niedochowaniu terminu do wniesienia skargi dowiedział się w chwili doręczenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2017 r. II FZ 406/17, tj. 8 września 2017 r. W dniu 17 października 2017 r. organ odwoławczy przekazał do WSA w Szczecinie ww. wniosek o przywrócenie z terminu do wniesienia skargi wraz ze skargą. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Sąd administracyjny pierwszej instancji wskazał, że od wynikającej z art. 87 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze. zm., dalej: p.p.s.a.) zasady, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, istnieje wyjątek, który miał miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skarżący dowiedział się bowiem o uchybieniu terminu do wniesienia skargi z postanowienia o jej odrzuceniu. W takiej sytuacji tj. po odrzuceniu skargi przez sąd z uwagi na wniesienie jej po terminie, wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, składa się bezpośrednio do sądu, a nie za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 87 § 3 p.p.s.a.), ponieważ akta sprawy są już w sądzie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 2 marca 2006 r., III SA/Wa 3288/05, oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2011 r. II OZ 1343/10, z dnia 26 kwietnia 2012 r., II GZ 146/12, z dnia 21 kwietnia 2017 r. I OZ 780/17). Siedmiodniowy termin do złożenia tego wniosku w sprawie upłynął bezskutecznie w dniu 15 września 2017 r., a wniosek strona złożyła do sądu dopiero w dniu przekazania wniosku przez organ odwoławczy, tj. 17 października 2017r., a więc z uchybieniem ww. terminu. Powyższe postanowienie skarżący zaskarżył zażaleniem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżone postanowienie, pomimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zaskarżone rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku skarżącego, sąd administracyjny pierwszej instancji wywiódł z wadliwie ustalonych okoliczności procesowych, jakkolwiek samo odrzucenie wniosku strony o przywrócenie terminu odpowiadało prawu. Podkreślić należy, że w art. 87 § 1 p.p.s.a. określono nie tylko długość terminu na dokonanie omawianej czynności procesowej, ale także sprecyzowano, w jaki sposób wyznacza się początek jego biegu. W rozpoznanej sprawie — wbrew stanowisku skarżącego oraz WSA w Szczecinie — przyczyna uchybienia terminu ustała 30 maja 2017 r., a więc w dniu doręczenia postanowienia sądu administracyjnego pierwszej instancji odrzucającego skargę, a nie w dniu doręczenia prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego oddalającego zażalenie na wskazane powyżej orzeczenie WSA. Ustawodawca, posługując się w omawianym przepisie zwrotem "przyczyna uchybienia terminu" powiązał go z konstrukcją zawinienia. Oceniając brak winy w uchybieniu terminu — jako przesłankę zasadności wniosku — sąd bierze pod uwagę okoliczności faktyczne dotyczące strony postępowania; innymi słowy przyczyny uchybienia terminowi związane są ze sferą zachowań jednostki, na której ciążył określony obowiązek procesowy. Stąd też uprawomocnienie się orzeczenia odrzucającego skargę (por. art. 168 § 1 p.p.s.a.) nie mogło mieć żadnego wpływu na moment rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nawet w razie nadania wniosku o przywrócenie terminu w dniu 15 września 2017 r., jego wniesienie nastąpiłoby z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., a który rozpoczął swój bieg 31 maja 2017 r. Sąd administracyjny pierwszej instancji słusznie zatem odrzucił wniosek, jakkolwiek powinien to uczynić z innego powodu, niż wskazany w pisemnych motywach zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.