II FZ 192/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Gl 75/17 w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 2 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 75/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA") odmówił B. sp. z o.o. w W. (dalej: "Spółka") wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta R. (dalej: organ I instancji") z dnia 2 września 2016 r. Podstawą prawną wydanego orzeczenia był art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Z uzasadnienia postanowienia wynika, że decyzją z dnia 2 grudnia 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia 2 września 2016 r. nr [...], określającą Spółce wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. w kwocie 655.897,00 zł. W skardze na powyższą decyzję Spółka zawarła m.in. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że Spółka uiszczała regularnie zadeklarowany podatek za 2016 r. Zaś w chwili obecnej z uwagi na sytuację finansową nie może ponieść zobowiązania wynikającego z decyzji podatkowej bez uszczerbku dla swojego funkcjonowania. Dodatkowo, powołując się na załączone dokumenty Spółka podniosła, że do chwili obecnej nie został jej zwrócony należny podatek VAT w kwocie 406.813,00 zł, a kwota przeterminowanych należności od kontrahentów przekroczyła 70.000,00 zł. W uzasadnieniu postanowienia WSA stwierdził, że Spółka nie wykazała, iż wykonanie decyzji organu I instancji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na poparcie swojego wniosku Spółka przedłożyła jedynie deklarację VAT-7 za październik 2016 r. oraz listę nierozliczonych należności. Trudno jest zaś na podstawie tych dokumentów ustalić wpływ wykonania decyzji organu I instancji na jej sytuację majątkową. Z przedłożonej deklaracji VAT-7 wynika, że Spółka nie jest zobowiązana do zapłaty konkretnej kwoty, wręcz przeciwnie, kwota 406.813,00 zł stanowiąca nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym, pozostaje do zwrotu. Nie wiadomo także jaki wpływ na sytuację finansową Spółki mają przeterminowane należności od kontrahentów w kwocie 70.000,00 zł. Na kompleksową ocenę aktualnej kondycji finansowej Spółki pozwoliłoby natomiast złożenie takiej dokumentacji jak: bilans, raporty kasowe, czy też wyciągi z rachunków bankowych. Niezałączenie zaś tych dokumentów do wniosku uniemożliwiło WSA zweryfikowanie sytuacji Spółki w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Pismem z dnia 20 marca 2017 r. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W przypadku instytucji wstrzymania wykonania aktu lub czynności, kontrola instancyjna sprawowana przez Naczelny Sąd Administracyjny ma szczególny charakter, gdyż postanowienie zapadające w tym przedmiocie jest rozstrzygnięciem uznaniowym. Przesądza o tym treść art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Poprzez użycie w treści tego przepisu wyrażenia "może", Sądowi została pozostawiona swoboda podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie zastosowania środków ochrony tymczasowej. W konsekwencji, nawet zaistnienie ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności, nie obliguje Sądu do uwzględnienia wniosku. Z drugiej jednak strony należy mieć na uwadze fakt, że wyłączną podstawą podjęcia rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wcześniejsze ustalenie, czy zaistniały okoliczności mieszczące się w hipotezie cytowanej powyżej normy. Instancyjna kontrola orzeczenia dotyczyć może zarówno postanowienia wstrzymującego wykonanie aktu lub czynności, jak również zapadłego w tym przedmiocie postanowienie odmownego (stosownie do art. 194 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). O ile w przypadku postanowień wstrzymujących akt lub czynność, sąd kasacyjny bada, czy orzeczenie sądu oparte było na przesłankach merytorycznych, o tyle kontrola legalności postanowienia odmawiającego wstrzymania ograniczona jest do badania zgodności z prawem samego procesu rozpoznawania wniosku przez Sąd, tj. procedury ustalania stanu faktycznego sprawy wpadkowej oraz formalnej prawidłowości rozstrzygnięcia (m.in. konstrukcji uzasadnienia orzeczenia). Kwestia zaistnienia przesłanek wstrzymania nie ma wpływu na legalność rozstrzygnięcia odmownego; kontrolą Naczelnego Sądu Administracyjnego objęta jest jedynie zgodność z obowiązującym prawem proceduralnej warstwy rozstrzygnięcia. W ramach postępowań wpadkowych, które wszczynane są na wniosek strony, na wnioskodawcy spoczywa obowiązek co najmniej uprawdopodobnienia podstawy faktycznej rozstrzygnięcia incydentalnego. W przypadku wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zasadniczą kwestią jest konkretne określenie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niedopełnienie tego obowiązku przez wnioskodawcę i poprzestanie na samym ogólnym wskazaniu zaistnienia zagrożenia bliżej nieokreśloną szkodą, uniemożliwia Sądowi poczynienie stosownych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Na wnioskodawcy ciąży również obowiązek szczegółowego opisania swojej sytuacji życiowej i majątkowej, która stanowi podstawę oceny zaistnienia zdarzeń uzasadniających uwzględnienie wniosku. W rozpoznawanej sprawie WSA przeanalizował wniosek Spółki i na tej podstawie doszedł do słusznego przekonania, że Spółka nie wskazała we wniosku konkretnych okoliczności, które kwalifikowałyby się pod przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponieważ Spółka nie dopełniła wskazanych powyżej obowiązków w zakresie uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, WSA zobligowany był wniosek oddalić, co też, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa, uczynił. Ponadto należy wskazać, że przedmiotowe zażalenie nie zawiera żadnego argumentu, który wskazywałby na wadliwość skarżonego postanowienia. Spółka w swym zażaleniu nie zarzuciła WSA naruszenia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a., który był podstawą prawna wydania zaskarżonego postanowienia. W konkluzji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.