II FZ 175/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A. O., S. R. i M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Po 941/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. O., S. R. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia 1 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od listopada do grudnia 2017 r. oraz za 2018 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Zaskarżonym postanowieniem z 14 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Po 941/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. O., S. R. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z 1 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od 1 listopada 2017 r. do 31 grudnia 2017 r. oraz za 2018 r. 2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że w skardze do WSA Skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Konsekwencje egzekucji kwoty 83.352 zł mogą być trudne do odwrócenia, a nawet zwrot tej kwoty może nie przywrócić stanu sprzed egzekucji. WSA uznał, że Skarżący nie wykazali aby w sprawie ziściły się przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wniosek zawiera bowiem jedynie lakoniczne, ogólnikowe uzasadnienie, że wykonanie decyzji grozi wyrządzeniem znacznej szkody i spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą zaś konkretne okoliczności będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, a nie sama wysokość dolegliwości, na jaką narażona jest strona. Z akt sprawy wynika jedynie, że Skarżący 31 października 2017 r. nabyli nieruchomość o powierzchni 15.7673 ha, która częściowo jest wykorzystywana na uprawę zbóż. WSA nie miał więc podstaw dla uznania, że wykonanie zaskarżonej decyzji groziłoby Skarżącym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 3. W zażaleniu na to postanowienie Skarżący wnieśli o jego uchylenie, uznając, że uiszczenie podatku niesie ze sobą wysokie ryzyko niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zarzucono też Sądowi pierwszej instancji, że nie wziął pod uwagę, że Skarżący są rolnikami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wniesienie skargi do sądu z uwagi na art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może, ale nie musi, na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. W świetle tego przepisu przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja dotycząca którejkolwiek z przesłanek uzasadniających wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej powinna zostać poparta dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej, czego w niniejszej sprawie zabrakło. Zarówno we wniosku, jak i w zażaleniu Skarżący powołali się na te przesłanki, ale nie wykazali, aby okoliczności ich sytuacji spełniały zakres co najmniej jednej z nich. Skarżący wskazali bowiem na typowe, a nie nadzwyczajne, skutki egzekucji świadczenia pieniężnego wiążące się z natury rzeczy z utratą majątku. Ochrona tymczasowa nie służy zaś zabezpieczeniu strony postępowania przed jakimikolwiek skutkami wykonania zaskarżonej decyzji, lecz jedynie przed takimi, których nie można byłoby naprawić w razie ewentualnego uwzględnienia skargi. Skoro sąd jest związany w ocenie wniosku przesłankami zawartymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., to w interesie Strony pozostaje uzasadnienie wniosku przez wykazanie możliwości zajścia tych przesłanek i uprawdopodobnienia okoliczności na taką możliwość wskazujących. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności odzwierciedlających możliwość zajścia zagrożeń, o których mowa w omawianym przepisie, a brak należytego uzasadnienia w tym zakresie uniemożliwia pozytywną dla Skarżących ocenę takiego wniosku. W orzecznictwie wskazuje się, że niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. W przesłance tej chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki egzekucji, które - raz zaistniałe - powodują na tyle istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, że powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Faktu egzekwowania obowiązku pieniężnego nie można zresztą utożsamiać z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Samo bowiem wykonanie świadczenia pieniężnego nie wywoła nieodwracalnych skutków, gdyż ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji spowoduje konieczność zwrotu wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami. W tym miejscu należy też wskazać, że - po pierwsze - zgodnie z art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.) organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może m.in. rozłożyć zapłatę podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę na raty, a to może przyczynić się do zachowania stabilności finansowej. Po drugie zaś - w świetle art. 8-10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej u.p.e.a.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Zasady te dotyczą wszystkich podatników, niezależnie od tego, czy są rolnikami, co podkreślano w zażaleniu. W sprawie tej argumentacja zażalenia odnosi się w główne mierze do merytorycznych aspektów decyzji podatkowej – Skarżący nie zgadzają się bowiem z wymiarem podatku od nieruchomości. Argumenty te zostaną więc ocenione przy rozpoznaniu skargi. W postępowaniu wpadkowym w przedmiocie ochrony tymczasowej ocenia się zaś jedynie przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skoro Skarżący nadal nie wykazali, jaka ich zdaniem konkretna szkoda lub nieodwracalne skutki im grożą, to nie ma podstaw, aby twierdzić, że zachodzi bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji należy więc uznać za prawidłowe. 5. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.