II FZ 170/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 1130/17 odrzucające skargę D. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 września 2017 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Po 1130/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę D. K. (dalej jako: "skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 15 września 2017 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału I pełnomocnik skarżącej został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu strony skarżącej przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, a także do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Został on również pouczony, że nieuzupełnienie ww. braków w terminie 7 dni od dnia doręczenia zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem skargi. Odpisy ww. zarządzeń zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 listopada 2017 r. (druk zwrotnego potwierdzenia odbioru - k. 22 akt sądowych), a więc termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upływał z dniem 4 grudnia 2017 r. Wskazywanym na wstępie postanowieniem Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę, ponieważ pełnomocnik skarżącej, pomimo wezwania do nadesłania pełnomocnictwa procesowego, w zakreślonym siedmiodniowym terminie, nie zastosował się do jego treści. Pismem z dnia 30 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017, poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") poprzez odrzucenie wniesionej skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych skargi, w postaci złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu upoważniającego do działania w imieniu strony skarżącej, podczas gdy, doszedłszy do przekonania, iż pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący nie wezwał strony o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, do czego obliguje go przepis art. 49 § 1 P.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto z ostrożności procesowej pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 49 § 1 i art. 37 § 1 P.p.s.a. poprzez odrzucenie wniesionej skargi na skutek uznania, iż w toku postępowania sądowoadministracyjnego strona powinna złożyć pełnomocnictwo lub jego uwierzytelniony odpis upoważniający do działania w imieniu strony skarżącej, w przypadku gdy obowiązek ponownego złożenia pełnomocnictwa do występowania przed sądami administracyjnymi przy wnoszeniu skargi nie powstaje, gdy pełnomocnictwo to zostało już złożone "przedtem" w postępowaniu administracyjnym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. z uwierzytelnionej karty dziennika korespondencji, na okoliczność wezwania strony jedynie do uiszczenia wpisu w sprawie o sygn. akt I SA/Po 1130/17 (data wpływu wezwania do Kancelarii: 27 listopada 2017 r.) i jednocześnie na okoliczność braku wezwania pełnomocnika do przedłożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu upoważniającego do działania w imieniu strony skarżącej. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej kwestionował stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż doręczono mu wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu upoważniającego do działania w imieniu strony skarżącej. Do zażalenia dołączył stosowne pełnomocnictwo. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego należało je oddalić. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono braków formalnych skargi w terminie. Zgodnie zaś z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że w aktach sprawy winien znaleźć się pisemny dokument potwierdzający istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Braki w tym zakresie podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. Przepis art. 49 P.p.s.a. odnoszący się do braków pisma stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§1). Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia (§3). Analizując niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że w aktach sądowych niniejszej sprawy znajduje się wezwanie do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 listopada 2017 r. o usunięcie braków formalnych skargi (k. 20 akt sądowych), a na nim widnieje adnotacja, że wezwanie zostało wysłane 22 listopada 2017 r. Ponadto ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki z dnia 22 listopada 2017 r. wynika, że do pełnomocnika skarżącej zostało wysłało wysłane "wezwanie braki, odpis odpowiedzi na skargę, wezwanie o wpis". Przesyłka, zawierająca ww. dokumenty została skutecznie doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 27 listopada 2017 r. Odnosząc się do załączonej przez pełnomocnika skarżącej uwierzytelnionej karty dziennika korespondencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie zaświadcza ona, iż pełnomocnik skarżącej nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi. Przede wszystkim książka kancelaryjna i sposób dokonywania w niej zapisów nie mogą być uznane za przesądzające dla oceny, czy doszło do doręczenia konkretnego pisma. Wszelkie adnotacje pracowników kancelarii co do zawartości przesyłek muszą być postrzegane jako zapiski prywatne, które nie przewyższają wiarygodnością zapisów i adnotacji o treści przeciwnej, dokonanych w aktach sądowych przez pracowników sądu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt I FZ 222/17). Ponadto, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarte w niej dane nie tylko nie dowodzą temu, że pełnomocnik skarżącej nie otrzymał wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, ale wręcz podważają wiarygodność jego twierdzeń. Wskazać bowiem należy, że pełnomocnik skarżącej kwestionuje doręczenie jednego z trzech wysłanych mu przez Sąd dokumentów, tj. wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Tymczasem z przedłożonej przez pełnomocnika fotokopii dziennika korespondencji kancelarii (potwierdzonej za zgodność z oryginałem) wynika, że otrzymał on jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu. Skoro więc w dzienniku korespondencji nie ma informacji o otrzymaniu przez kancelarię odpisu odpowiedzi na skargę, a pełnomocnik skarżącej doręczenia tego dokumentu nie kwestionował, to nie można uznać, że dane zawarte w dzienniku są zgodne z rzeczywistością. Zważając na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji co do zasadności odrzucenia skargi z uwagi na nieuzupełnienie w terminie braku formalnego skargi. W odniesieniu zaś do drugiego z podniesionych przez pełnomocnika skarżącej zarzutów wskazać należy, że z treści z art. 37 § 1 P.p.s.a. jednoznacznie wynika, iż pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Skoro więc pierwszą czynnością pełnomocnika skarżącej - inicjującą postępowanie przed sądem administracyjnym było wniesienie skargi, to powinien był on wówczas dołączyć upoważnienie do działania w imieniu skarżącej. Z obowiązku tego nie zwalnia pełnomocnika złożenie pełnomocnictwa na etapie postępowania przed organami podatkowymi. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.