II FZ 1597/14

II FZ 1597/14 P O S T A N O W I E N I E Dnia 21 listopada 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jerzy Płusa po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "G." sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1199/14 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "G." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 22 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za miesiące od stycznia do grudnia 2006 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 r. sygn. akt III SA/Wa 1199/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił "G." sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "Spółka") przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji stwierdził, że analiza aktualnej sytuacji finansowej Spółki nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie ma ona dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania - art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z póżn. zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia kondycja finansowa Spółki, co nie pozwala uznać, że nie jest ona w stanie pozyskać środków na opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Biorąc pod uwagę skalę, na jaką prowadzi ona działalność gospodarczą, brak jest podstaw aby przyjąć, że uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie wpłynie w jakikolwiek sposób na jej kondycję finansową. W zażaleniu Spółka zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., poprzez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że Spółka jest w stanie uiścić wpis od skargi. Naruszenie to, zdaniem Spółki, miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do bezpodstawnej odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie Spółki nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 199 P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. Oceniając zasadność przyznania Spółce prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy odnieść sytuację majątkową Spółki do wysokości kosztów, które jest ona zobowiązana ponieść. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w ocenie, którą przedstawił Sąd pierwszej instancji, elementów przemawiających za uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Ocena sytuacji materialnej Spółki była rzetelna i kompleksowa, co daje podstawę do stwierdzenia, że wydane orzeczenie poprzedziła dogłębna analiza dokumentów przedstawionych przez Spółkę. W zaskarżonym postanowieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że Spółka posiada kapitał zakładowy w kwocie 3.000.000 zł, aktywa trwałe o wartości 16.406.899,72 zł, w tym grunty (13.902.984,66 zł), budynki i lokale (70.022,63 zł) oraz środki trwałe w wysokości 2.368.830,42 zł według danych na dzień 31 grudnia 2013 r. W 2010 r. Spółka uzyskała przychód w kwocie 817.879.079 zł, w 2011 r. przychód w kwocie 596.217.102 zł, w 2012 r. 420.979.563 zł, w 2013 r. przychód w kwocie 255.000.315 zł, w pierwszym kwartale 2014 r. przychód w kwocie 34.604.896 zł. W 2013 r. oraz w pierwszym kwartale 2014 r. Spółka kontynuowała prowadzenie działalności gospodarczej. Z deklaracji VAT-7 za miesiące od września 2013 r. do lutego 2014 r. wynika z kolei, że jeszcze w tych miesiącach, mimo akcentowanej niemożności prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie organizowania gier na automatach o niskich wygranych, Spółka dokonywała transakcji handlowych. Końcowy wynik finansowy Spółki za 2013 r., tj. strata wynosiła 20.626.516,86 zł, a w 2014 r. 3.139.391,58 zł. Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę Sądu pierwszej instancji, że w świetle tak znacznych przychodów, jakie uzyskuje Spółka, a także wartości jej majątku trwałego, niedopuszczalne byłoby przyjęcie, że spełnia ona przesłanki przyznania prawa pomocy. Spółka nie wykazała, że zmaga się z groźbą niewypłacalności. Przedłożone oświadczenie świadczy bowiem o prowadzeniu działalności na dużą skalę, z której uzyskiwane są znaczne przychody. Wszystkie podane wartości wielokrotnie przewyższają wartość wpisu. Wykazanie w danym roku podatkowym straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Zatem powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2013 r., sygn. akt II GZ 489/13). O możliwościach płatniczych Spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi ona działalność gospodarczą. Jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OZ 208/08). Bezzasadny jest ponadto podnoszony w zażaleniu przez Spółkę argument o niemożności spieniężenia automatów do gry, bowiem nie stanowią one jedynego majątku Spółki. W rozpoznawanej sprawie trudno przyjąć, uwzględniwszy zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego, że Spółka, która dysponuje środkami trwałymi o tak wysokiej wartości, a ponadto dysponuje znacznymi środkami pieniężnymi na rachunku bieżącym, nie jest w stanie partycypować w kosztach zainicjowanego przez siebie postępowania. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.