II FZ 1576/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 września 2014 r. sygn. akt I Sa/Po 545/14 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi P.B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 25 kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu zapłaty zaległości podatkowych postanawia oddalić zażalenie.

Wnioskiem z 18 lipca 2014 r. P.B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 25 kwietnia 2014 r. w przedmiocie odmowy odroczenia zapłaty zaległości w podatku od towarów i usług za październik 2013 r. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, ze stosunku pracy uzyskuje dochód w wysokości 1.680 zł brutto miesięcznie. Skarżący musi "obsługiwać" znaczne kwoty kredytowe i leasingowe przy braku dochodów, które wcześniej przynosiła stacja kontroli pojazdów. Do swojego majątku skarżący zaliczył nieruchomość rolną o pow. 57,2452 ha. Wyjaśnił również, że w budynkach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, działalności takiej nie prowadzi. Cześć tych budynków dzierżawi i z uzyskiwanego z tego tytułu dochodu spłaca zobowiązania zaciągnięte w związku z wcześniejszym funkcjonowaniem stacji kontroli pojazdów. Postanowieniem z 18 sierpnia 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Na skutek sprzeciwu wniesionego od powyższego postanowienia sprawa została poddana pod rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa wnioskodawcy nie uzasadnia oceny, że uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż skarżący nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Skarżący uzyskuje bowiem stały dochód ze stosunku pracy, z najmu oraz z działalności rolniczej. Jest również właścicielem licznych nieruchomości. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący podniósł, że jego "sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd", a "wszelkie ustalenia nie odzwierciedlają stanu faktycznego". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10), z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 §1 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji rodzinnej i majątkowej, na podstawie której Sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przyznanie uprawnienia procesowego we wnioskowanym zakresie mogło nastąpić jedynie w sytuacji zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 2) P.p.s.a. Dokonana przez WSA w Poznaniu analiza sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy wykazała w sposób jednoznaczny, że opłacenie przez skarżącego kosztów postępowania w niniejszej sprawie nie spowoduje negatywnych w skutków w odniesieniu do sytuacji bytowej strony. Skarżący dysponuje znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, które – jakkolwiek obciążone są kredytami i ratami leasingowymi – to jednak generują również przychody. Co więcej, skoro skarżący jest w stanie wygospodarować odpowiednie kwoty pieniężne na obsługę zobowiązań kredytowych o charakterze cywilnoprawnym, nie sposób uznać jednocześnie, że nadmiernym obciążeniem będzie dla niego poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.