II FZ 157/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3232/17 w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 26 lipca 2017 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki, W. W. (dalej: "skarżący") wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi przedstawił argumentację co do merytorycznej wadliwości zaskarżonej decyzji, nie zawarł natomiast żadnych argumentów co do zasadności wniosku o jej wstrzymanie. Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3232/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że argumentacja co do wadliwości zaskarżonej decyzji organu administracji nie może być traktowana jako uprawdopodobnienie przesłanek zawartych w dyspozycji art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 14 grudnia 2017 r. skarżący wniósł zażalenie, wnosząc o zmianę postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący podniósł, że na chwilę obecną nie dysponuje kwotą 10.000 zł, a niskie dochody nie pozwalają mu odłożyć środków na jej pokrycie. W ocenie skarżącego wyegzekwowanie przez organ dochodzonej kwoty przed zakończeniem postępowania sądowego wyrządzi mu znaczną szkodę, której skutki będzie bardzo ciężko odwrócić. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jakkolwiek do wypełnienia dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a. wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności, które stanowią podstawę wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności, wnioskodawca winien podjąć starania mające na celu owo uprawdopodobnienie, nie ograniczając się jedynie do ogólnikowego wskazania konsekwencji wynikających z wykonania decyzji. Kwestia stopnia konieczności uprawdopodobnienia swych racji w kontekście instytucji przewidzianej w komentowanym przepisie była wielokrotnie przedmiotem rozważań judykatury, w których wielokrotnie podkreślano, iż podstawą badania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji lub aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek, z wyczerpująco opisanymi przesłankami oraz dowodami pozwalającymi na ich uprawdopodobnienie (postanowienie NSA z dnia 3 lipca 2014 r., II OZ 661/14; postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2009 r. II FZ 39/09, postanowienie NSA z dnia 18 marca 2010 r. II FSK 502/09, wszystkie powołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).). Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania instytucji ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczającym złożenie samego wniosku, z przytoczeniem w jego uzasadnieniu lakonicznych okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – stanowi wyjątek od zasady wykonalności zaskarżonych decyzji. Przyjęcie za wiarygodne ogólnikowych twierdzeń skarżącego oznaczałoby, że każda osoba fizyczna lub prawna mogłaby skutecznie starać się o wstrzymanie zaskarżonego aktu bez względu na faktyczne okoliczności sprawy. Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (decyzji) w całości lub w części na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. winno odnosić się zatem do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie zaskarżonej decyzji jest zasadne, a wywody zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinny zostać połączone z niezbędnym odwołaniem się do dokumentów źródłowych potwierdzających prezentowaną przez stronę w tym zakresie argumentację (postanowienie NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r. II GSK 25 7/09, postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008 r. I FZ 229/08). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że skarżący nie podołał ciążącemu na nim obowiązkowi wykazania zaistnienia przesłanek warunkujących zastosowanie instytucji określonej w art. 61 § 3 p.p.s.a. Jak wynika z uzasadnienia zażalenia, skarżący prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką, z którą wspólnie wynajmuje mieszkanie. Nie wskazano przy tym, jakie koszty z tego tytułu ponosi skarżący, a także jakie zarobki uzyskuje małżonka skarżącego, która jak wynika z twierdzeń skarżącego również uzyskuje określony dochód. Okoliczność wykonywania przez skarżącego pracy zarobkowej w niepełnym wymiarze czasu pracy, za wynagrodzeniem 1.500 zł brutto miesięcznie oraz brak oszczędności, nie przesądza o zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji organu. Sam fakt istnienia obowiązku wykonania aktu administracyjnego nie może stanowić podstawy uzasadniającej pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonalności decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.