II FZ 157/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Andrzej Jagiełło (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. z siedzibą w W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 grudnia 2016 r. sygn. akt I SA/Op 344/16 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania aktu w sprawie ze skargi P. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 21 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności postanawia: oddalić zażalenie

II FZ 157/17 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 12 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, sygn. akt I SA/Op 344/16, odmówił P. sp. z o.o. w W. (skarżąca spółka), wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 21 czerwca 2016 roku w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności. Skarżąca spółka w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z 21 czerwca 2016 r. w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Uzasadniając wniosek wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i wykonanie przez organ egzekucyjny postanowienia o zajęciu wierzytelności wpłynie znacząco na jej byt, który zostanie całkowicie zaburzony, a w rezultacie skarżąca znajdzie się na drodze do ogłoszenia upadłości. Sąd odmawiając wstrzymania wykonania postanowienia uznał, że skarżąca nie wykazała, że spełnione zostały przesłanki wstrzymania wykonania aktu wymienione w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2016 roku, poz. 718) - dalej p.p.s.a. Sąd podniósł, że argumentacja spółki mająca przemawiać za uwzględnieniem wniosku, a sprowadzająca się do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonego postanowienia wpłynie znacząco na byt spółki, który zostanie całkowicie zaburzony, w rezultacie znajdzie się ona na drodze do ogłoszenia upadłości, nie została przez skarżącą poparta stosowną dokumentacją dotyczącą jej kondycji finansowej. Sąd argumentował, że z przekazanych w toku tego postępowania dokumentów wynikało, że przychody z prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej w 2015 r. wyniosły 3.576.124,12 zł, przy kosztach ich uzyskania w wysokości 6.761.451,82 zł. Z kolei dane z przedłożonego rachunku zysku i strat za okres 01.01.2016 r. – 31.08.2016 r. informują, że skarżąca w okresie tym osiągnęła m.in. przychody ze sprzedaży produktów w wysokości 1.710.346,57 zł oraz przychody operacyjne w wysokości 21.392,36 zł, ponosząc koszty działalności operacyjnej w wysokości 2.685.454,80 zł i koszty pozostałe w kwocie 24.602,24 zł. Przedłożone natomiast za miesiące styczeń, luty, lipiec i sierpień 2016 r. deklaracje VAT-7 wskazywały, że w tym okresie uzyskała ona obrót w wysokości 2.342.759 zł, przy kosztach zakupu towarów i usług w kwocie 2.574.527 zł. W ocenie Sądu, kondycja finansowa spółki pozwala na zaspokojenie wierzytelności wierzyciela podatkowego z jej majątku. Spór zainicjowany przez skarżącą dotyczy postanowienia w sprawie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności w kwocie 87.695,49 zł. Zdaniem Sądu, zestawienie tej kwoty z wartością osiąganych przez skarżącą obrotów nie potwierdza podnoszonych we wniosku twierdzeń, by wykonanie zaskarżonego postanowienia groziło całkowitym zaburzeniem bytu Spółki, czy spowodowało niebezpieczeństwo jej likwidacji. Ponadto, zdaniem Sądu, skarżąca prowadzi działalność znacznych rozmiarów, w ramach której osiąga pokaźne obroty. Wprawdzie skarżąca ponosi przy tym koszty przekraczające wysokość przychodu, czego wynikiem jest zanotowana w 2015r. strata w wysokości 3.185.327,70 zł, jednakże nie jest to okoliczność przesądzająca automatycznie za spełnieniem przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W ocenie Sądu, strata podatkowa jest nadwyżką kosztów nad przychodami w danym roku podatkowym i nie skutkuje utratą płynności finansowej ani też nie oznacza braku środków finansowych.. Sąd uznał więc, że nie znalazł podstaw do przyjęcia, że spełnienie obowiązku określonego zaskarżonym postanowieniem zagrozi bytowi Spółki i doprowadzi do jej upadłości. Na inne okoliczności, powodujące trudne do odwrócenia skutki, strona skarżąca nie wskazała. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca zaskarżyła je w całości. Zarzuciła mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że w przypadku skarżącej nie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu zażalenia argumentowano, że nie jest prawidłowe stanowisko Sądu, że wykonanie zaskarżonego postanowienia nie spowoduje u skarżącej realnego niebezpieczeństwa szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Spółka nie zgodziła się też z twierdzeniem Sądu, że strata podatkowa nie jest okolicznością przesądzającą o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania aktu wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponownie podniosła, że nie posiada ani majątku własnego, ani środków finansowych na pokrycie wierzytelności podatkowej, a ponadto, że utraciła już płynność finansową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. Wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że sąd administracyjny rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest uprawniony do samodzielnego szukania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek podmiotu skarżącego, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to strona skarżąca w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę kasacyjną bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania aktu przez sąd, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10 CBOSA). Należy zatem uznać, że skarżąca w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania postanowienia, we wniosku kierowanym do sądu powinna przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem aktu. Powinna wykazać, że wykonanie postanowienia może doprowadzić do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem aktu przed zakończeniem postępowania jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia aktu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2014 roku, I FSK 1778/14, CBOSA). W świetle powyższych uwag należało uznać, że skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia poprzez ogólnikowe stwierdzenie, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i że wykonanie postanowienia wpłynie znacząco na byt spółki, który zostanie całkowicie zaburzony i doprowadzi do ogłoszenia upadłości, nie wykazała w sposób pozwalający na uwzględnienie wniosku, istnienia okoliczności wskazujących na to, że wykonanie postanowienia wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zatem i bez naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. w zaskarżonym postanowieniu uznał, że wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd prawidłowo też wbrew stanowisku skarżącej ocenił, że strata podatkowa nie jest okolicznością przesądzającą o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania aktu wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Oczywistym jest, że wykazanie straty przez podmiot gospodarczy nie jest stanem pożądanym ani pozytywnym, jednak nie może za każdym razem oznaczać, że zapłata należności będzie powodować powstanie po stronie podmiotu wnoszącego skargę oraz skargę kasacyjną znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.