II FZ 1560/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Tomasz Zborzyński po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 lipca 2014 r. sygn. akt III Sa/Po 146/14 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M.B., P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 3 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia oddalić zażalenie.

Wnioskiem z 23 maja 2014 r., złożonym w sprawie ze skargi M.B. i P.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 3 grudnia 2013 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2009 r., skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika oraz zwolnienie od opłaty od zażalenia. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, ze stosunku pracy mąż uzyskuje dochód w wysokości 1.680 zł brutto miesięcznie. Skarżący muszą "obsługiwać" znaczne kwoty kredytowe i leasingowe przy braku dochodów, które wcześniej przynosiła stacja kontroli pojazdów. Do swojego majątku skarżąca zaliczyła nieruchomość rolną o pow. 57,2452 ha. Wyjaśniła również, że w budynkach związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, działalność taka nie jest prowadzona. Cześć tych budynków jest dzierżawiona i z uzyskiwanego z tego tytułu dochodu spłacane są zobowiązania zaciągnięte w związku z wcześniejszym funkcjonowaniem stacji kontroli pojazdów. Postanowieniem z 27 czerwca 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy. Na skutek sprzeciwu wniesionego od powyższego postanowienia sprawa została poddana pod rozpoznanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który zaskarżonym postanowieniem odmówił stronie przyznania prawa pomocy. Sąd pierwszej instancji wskazał, że sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa wnioskodawcy nie uzasadnia oceny, że poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie spowoduje zachwianie sytuacji materialnej i bytowej w taki sposób, iż skarżąca nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Mąż skarżącej uzyskuje bowiem stały dochód ze stosunku pracy, z najmu oraz z działalności rolniczej. Skarżąca wraz z mężem są również właścicielami licznych nieruchomości. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że jej "sytuacja finansowa znacznie odbiega od przedstawionej przez Sąd", a "wszelkie ustalenia nie odzwierciedlają stanu faktycznego". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym osobie fizycznej, jest wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienie z dnia 4 stycznia 2011 roku w sprawie o sygn. akt II FZ 681/10), z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. wynika, iż ciężar dowodu spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 §1 P.p.s.a, wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Warunkiem przyznania omawianego uprawnienia procesowego jest przedstawienie przez wnioskodawcę w sposób nie budzący wątpliwości swej sytuacji rodzinnej i majątkowej, na podstawie której Sąd będzie mógł dokonać oceny zaistnienia w konkretnej sprawie przesłanek przyznania prawa pomocy. Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przyznanie uprawnienia procesowego we wnioskowanym zakresie mogło nastąpić jedynie w sytuacji zaistnienia przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt 1) P.p.s.a. Dokonana przez WSA w Poznaniu analiza sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy wykazała w sposób jednoznaczny, że opłacenie przez skarżącą kosztów postępowania w niniejszej sprawie nie spowoduje negatywnych skutków w odniesieniu do sytuacji bytowej strony. Skarżąca dysponuje znacznym majątkiem, w tym nieruchomościami, które – jakkolwiek obciążone są kredytami i ratami leasingowymi – to jednak generują również przychody. Co więcej, skoro skarżąca jest w stanie wygospodarować odpowiednie kwoty pieniężne na obsługę zobowiązań kredytowych o charakterze cywilnoprawnym, nie sposób uznać jednocześnie, że nadmiernym obciążeniem będzie dla niej poniesienie kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Wskazać również należy, że przyznanie uprawnienia procesowego we wnioskowanym zakresie mogło nastąpić jedynie na podstawie klarownie przedstawionego przez stronę stanu faktycznego sprawy wpadkowej, w zakres którego wchodzi sytuacja majątkowo-rodzinna wnioskodawcy ujmowana w jej całokształcie. Nienadesłanie przez skarżącą wszystkich wskazanych w wezwaniu dokumentów uzasadniało ocenę Sądu pierwszej instancji, że nie wykazano w sprawie, iż strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a.