II FZ 149/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Beata Cieloch (sprawozdawca), , , po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia L. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Gd 1326/16 w zakresie odrzucenia zażalenia na postanowienie tegoż Sądu z 19 czerwca 2017 r. w sprawie ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 3 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego postanawia oddalić zażalenie.

1. Zaskarżonym postanowieniem z 8 sierpnia 2017 r., sygn. akt I SA/Gd 1326/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie L. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 19 czerwca 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z 3 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. 2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że postanowieniem z 19 czerwca 2017 r. WSA utrzymał w mocy zarządzenie referendarza sądowego z 10 kwietnia 2017 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy. Na postanowienie to Skarżąca wniosła zażalenie. Jednakże art. 194 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej p.p.s.a.) nie przewiduje możliwości złożenia zażalenia w takim przypadku. Ustawodawca nie przewidział bowiem środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły po rozpoznaniu sprzeciwu od orzeczenia referendarza sądowego (art. 260 p.p.s.a.). Orzeczenia te stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie. WSA odrzucił więc zażalenie Strony na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., w świetle których sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. 3. W zażaleniu na to postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie. Zdaniem Strony została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Zażalenie podlega oddaleniu. Jak prawidłowo wskazał Sąd pierwszej instancji, w przypadku spraw sądowoadministracyjnych zainicjowanych skargami wniesionymi od 15 sierpnia 2015 r. zastosowanie ma art. 260 p.p.s.a. w nowym brzmieniu. Przepis ten nie przewiduje obecnie prawa strony do wniesienia zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na jego podstawie. Zgodnie z art. 258 § 1 p.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W zakresie powierzonych mu czynności referendarz ma zatem kompetencje sądu. W świetle art. 260 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie zaś z § 2 tego przepisu sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Nie została więc naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania sądowego. Jeśli zaś Strona ma wątpliwości co do charakteru udziału referendarza sądowego w postępowaniu sądowym na tle konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności tego postępowania, warto zapoznać się z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 1 grudnia 2008 r. o sygn. akt P 54/07, w którym kwestia ta – rozpatrywana na gruncie podobnych przepisów postępowania cywilnego - została szczegółowo wyjaśniona. Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że ani w art. 194 § 1 p.p.s.a. ani w żadnym innym przepisie tej ustawy nie przewidziano możliwości wniesienia zażalenia od postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanego na podstawie art. 260 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia nie podważyła zaś ani wskazanych okoliczności, ani prawidłowości zastosowanej podstawy prawnej. 5. Nie znajdując więc podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.