II FZ 1486/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Beata Cieloch po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W.R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 2408/13 w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W.R. na postanowienie Ministra Finansów z dnia 5 lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 13 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił W. R. (Skarżący) przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Sąd wskazał przepis art. 245 § 1 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.). W uzasadnieniu wyjaśnił, że Skarżący nie jest pozbawiony źródeł utrzymania, a z działalności gospodarczej w 2011 r. uzyskał przychód w wysokości 328.222,16 zł, natomiast w 2012 r. 330.933,69 zł. Za miarodajną ocenę zdolności płatniczych dla Skarżącego jako przedsiębiorcy Sąd uznał kategorię przychodu, gdyż o potencjalne do gromadzenia środków finansowych osób prowadzących działalność gospodarczą, a tym samym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata). Sąd dokonując zestawienia wysokości wpisów z wysokością zadeklarowanych przychodów z PIT-37 (z praw autorskich i innych praw – ok. 109.000 zł. za 2012 r., 3.209 zł. PIT-36L) stwierdził, że Skarżący ma możliwość wygospodarowania środków na poczet postępowania sądowego. Nadto Skarżący posiada przychody w spółkach komandytowych (V. C. I. T. B. Spółka Komandytowa, V. C. I. M. T. B. Spółka komandytowa, V. M. L. T. B. Spółka Komandytowa), które osiągają łączny przychód przypadający na wspólnika ok. 327.724 zł. Udziały te nie są zatem bezwartościowe, a strona nie jest pozbawiona możliwości gospodarowania nimi, co należy uwzględnić w procesie oceny zdolności strony do uiszczenia wymagalnych kosztów sądowych we wskazanych sprawach. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił wniosek Skarżącego. W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego zmianę. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu i należy wziąć pod uwagę fakt, że Skarżący jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, a dochód osiągany przez niego nie jest wysoki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, np. zwolnienia od kosztów sądowych, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Z treści art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym spoczywa na wnioskującym o jego przyznanie. Rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w świetle przedstawionych przez stronę (zarówno we wniosku, jak i nadesłanych dokumentach) okoliczności należy podzielić stanowisko sądu pierwszej instancji, że Skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Rozpoznając sprawę Sąd miał obowiązek wszechstronnie i wyczerpująco odnieść się do przytoczonych we wniosku okoliczności i do materiału dowodowego zebranego w sprawie. Uzasadnienie Sądu w tym zakresie świadczy o rozpoznaniu przez Sąd wniosku o przyznanie prawa pomocy w sposób rzetelny i nienaruszający zasad postępowania. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że sąd pierwszej instancji przeanalizował sytuację materialną strony. Skarżący nie jest pozbawiony źródeł utrzymania. Z działalności gospodarczej w 2011 r. uzyskał przychód w wysokości 328.222,16 zł, a w 2012 r. 330.933,69 zł. Zestawienia zaś z wysokości zadeklarowanych przychodów z PIT-37 (z praw autorskich i innych praw – ok. 109.000 zł. za 2012 r., 3.209 zł. PIT-36L) oraz fakt, że Skarżący posiada przychody w spółkach komandytowych (V.C. I. T. B. Spółka Komandytowa, V. C. I. M. T. B. Spółka komandytowa, V. M. L. T. B. Spółka Komandytowa), które osiągają łączny przychód przypadający na wspólnika ok. 327.724 zł., świadczy o tym, że Skarżący ma możliwość wygospodarowania środków na poczet postępowania sądowego. Reasumując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący nie wykazał okoliczności niezbędnych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Treść oświadczeń złożonych we wniosku i przedstawionych dokumentów nie daje wystarczających podstaw do uznania, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania, natomiast argumentacja zawarta w zażaleniu nie podważa oceny Sądu wyrażonej w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem i w związku z tym oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.