II FZ 142/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. N.-M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 października 2017 r., sygn. akt I SA/Gl 156/17 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi B. N.-M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 22 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji określającej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości w 2012 r. postanawia oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 23 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę B. N.-M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 22 listopada 2016 r., z uwagi na nieuiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że przesyłka polecona zawierająca wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi adresowana do skarżącej, była dwukrotnie awizowana, po czym została zwrócona przez pocztę z adnotacją o jej niepodjęciu w terminie przez adresata. Wobec tego została uznana za doręczoną skarżącej w trybie określonym w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "p.p.s.a."). 2. W dniu 8 listopada 2017 r. skarżąca wniosła zażalenie na ww. postanowienie i jednocześnie uiściła wpis w kwocie 100 zł tytułem "opłata od zażalenia". W uzasadnieniu wskazała, że o postanowieniu z 23 października 2017 r. dowiedziała się w sposób przypadkowy, dzwoniąc do Sądu w dniu 3 listopada 2017 r. Podniosła, że w skrzynce pocztowej nie miała żadnego awiza pocztowego. Zaakcentowała, że z uwagi na fakt, iż od kilku lat istnieje problem z doręczaniem jej przesyłek, złożyła w ubiegłym roku dyspozycję informowania jej drogą mailową o ewentualnych przesyłkach poleconych, jednakże nie otrzymała żadnej informacji o przedmiotowej przesyłce, jak również o dwóch innych przesyłkach urzędowych. Wskazała, że przesyłki od Sądu, które rzekomo nie odebrała wcześniej, nie miały możliwości do niej dotrzeć i nawet nie była ich świadoma, a składane wielokrotnie do operatora pocztowego zażalenia i reklamacje dawały rezultat na krótki czas. Końcowo podniosła, że powyższa sytuacja nie wynika z jej winy, dlatego wnosi o pozytywne rozpatrzenie zażalenia. Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżąca załączyła reklamację skierowaną do operatora pocztowego drogą e-mailową w dniu 3 listopada 2017 r. oraz informację zwrotną z 6 listopada 2017 r., że zostanie ona rozpatrzona niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu miesiąca. 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, że zarządzeniem z 7 września 2017 r. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wezwał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z 8 lutego 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżąca nie odebrała przesyłki zawierającej to wezwanie i w przewidzianym prawem terminie nie uiściła wpisu sądowego od skargi. Wobec tego WSA odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 220 § 3 p.p.s.a., "skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd". Dyspozycja tego przepisu (tj. odrzucenie skargi) znajdzie zastosowanie w danej sprawie jeśli: 1) strona wnosząca skargę została skutecznie wezwana do uiszczenia należnego wpisu oraz 2) strona ta nie zastosowała się do wspomnianego wezwania, tzn. nie uiściła w terminie wpisu sądowego we wskazanej w wezwaniu wysokości. W zażaleniu skarżąca kwestionuje skuteczność domniemania doręczenia jej przesyłki zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, twierdząc że w skrzynce pocztowej nie miała żadnego awiza pocztowego. Zaakcentowała, że z uwagi na fakt, iż od kilku lat istnieje problem z doręczaniem jej przesyłek, złożyła w ubiegłym roku dyspozycję informowania jej drogą mailową o ewentualnych przesyłkach poleconych, jednakże nie otrzymała żadnej informacji o przedmiotowej przesyłce, jak również o dwóch innych przesyłkach urzędowych. Skarżąca wskazała, że przesyłki od Sądu, które rzekomo nie odebrała wcześniej, nie miały możliwości do niej dotrzeć i nawet nie była ich świadoma, a składane wielokrotnie do operatora pocztowego zażalenia i reklamacje dawały rezultat na krótki czas. Końcowo podniosła, że powyższa sytuacja nie wynika z jej winy, dlatego wnosi o pozytywne rozpatrzenie zażalenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko skarżącej, w świetle akt sprawy, nie jest uzasadnione. Z art. 73 § 1 p.p.s.a. wynika, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie stosownego zawiadomienia. Zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie takie (czyli tzw. awizo) umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Z art. 73 § 3 p.p.s.a. wynika, że jeżeli adresat nie podejmie pisma w terminie siedmiu dni od pozostawienia zawiadomienia, pozostawia się powtórne zawiadomienia o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Z kolei w art. 73 § 4 p.p.s.a. ustawodawca określił, że doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 73 § 1. Z koperty zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz adnotacji na druku zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 71 akt sądowych) wynika, że: 1) przesyłka została 12 września 2017 r. wysłana na adres skarżącej wskazany w skardze, bowiem pełnomocnictwo ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi zostało wypowiedziane 2) w związku z niezastaniem adresata pozostawiono 15 września 2017 r. awizo o możliwości odebrania przesyłki w placówce pocztowej, 3) w dniu 25 września 2017 r. dokonano powtórnego awizowania przesyłki, 4) w związku z niepodjęciem przesyłki z placówki pocztowej, przesyłkę tę w dniu 3 października 2017 r. zwrócono do WSA, gdzie wpłynęła w dniu 6 października 2017 r. Wszystkie wspomniane zdarzenia zostały opatrzone stosownymi adnotacjami, pieczęciami i podpisami przez pracowników Poczty Polskiej S.A. Naczelny Sąd Administracyjny nie znajduje podstaw do podważenia wiarygodności tych informacji, a zatem zasadne było przyjęcie w niniejszej sprawie domniemania, że zawiadomienie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi należało uznać za doręczone skarżącej w dniu 29 września 2017 r. Domniemania tego nie podważa skutecznie gołosłowne twierdzenie skarżącej, że w jej skrzynce pocztowej nie pozostawiono żadnego awiza o możliwości odebrania wspomnianej przesyłki w placówce pocztowej. Skarżąca – poza załączeniem reklamacji skierowanej do operatora pocztowego drogą e-mailową w dniu 3 listopada 2017 r. oraz informację zwrotną z 6 listopada 2017 r., że zostanie ona rozpatrzona niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu miesiąca – nie przedstawiła żadnych dowodów, które uwiarygodniałyby jej twierdzenie o braku pozostawienia awiza. Takimi dowodami mogłyby być oświadczenia sąsiadów skarżącej o ewentualnych nieprawidłowościach przy doręczaniu wcześniejszych przesyłek przez Pocztę Polską S.A., ewentualne oświadczenia listonoszy w tym zakresie, czy zawiadomienia do właściwych instytucji o niszczeniu skrzynek pocztowych w budynku zamieszkałym przez skarżącą lub o kradzieżach przesyłek znajdujących się tych skrzynkach. W tej sytuacji nie ma podstaw do przyjęcia, że skutecznie podważono domniemanie z art. 73 § 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że WSA prawidłowo stwierdził, iż skarżąca w ustawowym terminie nie uiściła wpisu sądowego od skargi, mimo prawidłowego wezwania, trafnie uznanego za skutecznie doręczone. W takiej sytuacji skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. Ze wskazanych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.