II FZ 14/09

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 27 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 listopada 2008 r. sygn. akt I SA/Gl 356/08 w zakresie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 marca 2008 r. nr (...) w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki postanawia oddalić zażalenie.

II FZ 14/09 Uzasadnienie Zaskarżonym postanowieniem z dnia 17 listopada 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w sprawie o sygnaturze akt I SA/GL 356/08 odmówił przyznania prawa pomocy G.K. w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 7 marca 2008 roku w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe spółki. W dniu 2 lipca 2008 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wpłynął urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, który skarżący G.K. złożył w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 159 zł. Skarżący oświadczył, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z zawartego w urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżącego wynikało, iż wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada jakichkolwiek zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Dysponuje jedynie akcjami "B" S.A. o wartości nominalnej 5000 zł. Miesięczny dochód gospodarstwa domowego, w którym poza wnioskującym o przyznanie prawa pomocy pozostaje jego żona obejmuje kwotę 4300 zł brutto, w tym miesięczne wynagrodzenie otrzymywane przez skarżącego w wysokości 2300 zł brutto. Ustalono także, że majątek nieruchomy żony wnioskodawcy stanowi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o powierzchni ok. 30 m 2. Sąd wezwał skarżącego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej u.p.p.s.a. aby złożył dodatkowe oświadczenia i dokumenty o sytuacji majątkowej oraz stanie rodzinnym. Skarżący jednak, jak wskazał Sąd, zaniechał uzupełniania w ten sposób, danych zawartych w urzędowym wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tej sytuacji Sąd ocenę zasadności wniosku przeprowadził w oparciu o dane ujawnione w urzędowym formularzu. Wynikało z nich, iż miesięczny budżet dwuosobowego gospodarstwa domowego prowadzonego przez skarżącego i jego małżonkę stanowi kwota 4300 zł brutto. W zestawieniu z kwotą należnego w niniejszej sprawie wpisu od skargi (159 zł) wykluczało to, jak wskazał Sąd, uznanie za uzasadnione stwierdzenie, iż poniesienie opłaty sądowej we wskazanej wysokości skutkowałoby uszczerbkiem dla utrzymania koniecznego dla uzyskujących stałe dochody bezdzietnych małżonków. W zażaleniu na powyższe postanowienie G.K. domagał się zmiany tego rozstrzygnięcia i przyznania mu prawa pomocy argumentując, iż poniesienie przez niego kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego, spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu skarżącego oraz jego rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, dalej u.p.p.s.a.), osobie fizycznej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wykazanie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, z punktu widzenia treści art. 246 § 1 u.p.p.s.a. należy do obowiązku podmiotu ubiegającego się o przyznanie tego prawa. Strona ma zatem obowiązek wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania lub ich części albo że nie ma adekwatnych środków na poniesienie tych kosztów. Sąd natomiast rozpoznając wniosek zobowiązany jest wskazać z jakich względów uznał, że żądanie strony zasługuje bądź nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy z jednej strony uwzględnić wysokość kosztów postępowania, jakie strona musi ponieść, a z drugiej jej sytuację finansową, na którą składają się przede wszystkim uzyskiwane przez stronę dochody. Informacje niezbędne dla oceny zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy strona postępowania ma obowiązek przedstawić w urzędowym formularzu wniosku, wykazując tym samym, że spełnia przesłanki przyznania jej prawa pomocy wynikające z art. 246 u.p.p.s.a. Zasadą bowiem jest, że wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru (art. 252 § 2 u.p.p.s.a.). Jeśli natomiast w ocenie sądu informacje w nim zawarte okażą się niewystarczające lub wzbudzą wątpliwości, sąd może w trybie art. 255 u.p.p.s.a. wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Niezłożenie ich przez skarżącego skutkuje rozpoznaniem wniosku na podstawie informacji zebranych w aktach sprawy. Sąd administracyjny pierwszej instancji rozpoznał wniosek G.K. o przyznanie prawa pomocy w prawidłowy sposób. Uwzględnił bowiem dane wskazane przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy dotyczące jego stanu majątkowego i rodzinnego oraz słusznie uznał, że z punktu widzenia norm art. 246 § 1 u.p.p.s.a. wniosek skarżącego o zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania nie był uzasadniony. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny działając w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 2 u.p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.