II FZ 1376/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 29 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. B. i P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Wa 3113/11 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi M. B. i P. B. na decyzję Ministra Finansów z dnia 31 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2013 r., III SA/Wa 3113/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie M. B. oraz P. B. (dalej: Skarżący) na postanowienie tegoż Sądu z dnia 21 sierpnia 203 r., III SA/Wa 3113/11, odrzucające skargę kasacyjną w sprawie ze skargi Skarżących na postanowienie Ministra Finansów z dnia 31 sierpnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podano art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: p.p.s.a.). Postanowienie jest dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2. Przebieg postępowania przed Sądem pierwszej instancji: Uzasadniając swoje rozstrzygniecie WSA w Warszawie podał, że tenże Sąd wyrokiem z dnia 4 października 2012 r., III SA/Wa 3113/11, oddalił skargę Skarżących na ww. postanowienie Ministra Finansów. W piśmie z dnia 19 grudnia 2012 r. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku, którą WSA w Warszawie odrzucił postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2013 r., z uwagi na fakt, iż została ona sporządzona osobiście przez Skarżących. W piśmie z dnia 30 sierpnia 2013 r. Skarżący wnieśli zażalenie na postanowienie z dnia 21 sierpnia 2013 r., które to zażalenie zostało sporządzone osobiście przez Skarżących. 3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (Sądu pierwszej instancji): Odrzucając zażalenie Skarżących, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zostali oni pouczeni, iż postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej może być zaskarżone zażaleniem, które powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Jednakże pomimo pouczenia Skarżący sporządzili swoje zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2013 r. osobiście. Z akt sprawy nie wynika zaś, aby byli uprawnieni do osobistego sporządzenia tego środka zaskarżenia. Na mocy art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Stąd też stosownie do treści art. 178 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Sporządzanie przez Skarżących ich zażalenia z naruszeniem art. 194 § 4 p.p.s.a. powoduje, iż zażalenie to jest niedopuszczalne, co w konsekwencji uzasadnia jego odrzucenie. 4. Stanowisko Skarżących w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym: Wnosząc do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenia na ww. postanowienie WSA w Warszawie z dnia 18 grudnia 2013 r., Skarżący stwierdzili, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej i nie stać ich na adwokata, stąd wszelkie pisma procesowe, w tym skargę kasacyjną, sporządzają osobiście. 5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5.1. Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego polega oddaleniu. Zaskarżone postanowienie WSA w Warszawie odpowiada prawu, bowiem prawidłowo Sąd odrzucił zażalenie Skarżących na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną, które to zażalenie - wbrew wymogom art. 194 § 4 p.p.s.a. - nie zostało sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. 5.2. W myśl art. 194 § 4 p.p.s.a. zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 175 § 2 w zw. z art. 194 § 4 p.p.s.a.). Ponadto, w sprawach wskazanych w art. 175 § 3 p.p.s.a. zażalenie takie może sporządzić także doradca podatkowy i rzecznik patentowy. Wymóg ten ma na celu zapewnienie zażaleniu odpowiedniego poziomu merytorycznego i formalnego, gdyż temu środkowi odwoławczemu, jak i skardze kasacyjnej stawia się wysokie wymagania formalne, których niezachowanie grozi odrzuceniem pisma bez merytorycznego rozpoznania. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 p.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną (por. postanowienia NSA: z dnia 25 października 2011 r., II OZ 970/11; z dnia 7 maja 2014 r., II FZ 543/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez adwokata, radcę prawnego lub podmioty wskazane w art. 175 § 2 lub § 3 p.p.s.a. jest nieusuwalnym brakiem (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2004 r., OZ 713/04). Zawarte w art. 194 § 4 p.p.s.a. pojęcie "sporządzenie" należy rozumieć jako "napisanie i podpisanie" zażalenia w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej, ponieważ to podpis wprost wskazuje osobę, która sporządziła zażalenie (por. B. Gruszczyński, A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2013, s. 652 i 559). 5.3. W rozpoznawanej sprawie jest bezspornym, że Skarżący wnieśli do WSA w Warszawie zażalenie na postanowienie tegoż Sądu odrzucające skargę kasacyjną, które to zażalenie nie było podpisane przez żadnego profesjonalnego pełnomocnika wskazanego w art. 175 p.p.s.a. Tym samym wniesiony środek odwoławczy nie spełniał wymogu uregulowanego w art. 194 § 4 p.p.s.a., a tym samym podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny. Obowiązek ustanowiony w ww. przepisie p.p.s.a. ma charakter bezwzględny i żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Okolicznością taką nie może być podniesiona przez Skarżących w zażaleniu sytuacja braku możliwości opłacenia profesjonalnej pomocy prawnej. W takim przypadku, zgodnie z art. 199 w związku z art. 246 § 1 p.p.s.a. stronie postępowania sądowoadministracyjnego przysługuje możliwość wnioskowania o zwolnienie od kosztów sądowych. W sprawie Skarżących postanowieniem z dnia 3 marca 2014 r., III SA/Wa 3113/11, WSA w Warszawie odmówił zmiany swojego wcześniejszego postanowienia z dnia 4 marca 2013 r., III SA/Wa 3113/11, którym odmówiono przyznania radcy prawnego w ramach prawa pomocy. To postanowienie uprawomocniło się na skutek oddalenia zażalenia postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 lipca 2013 r., II FZ 236/13. 5.4. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.