II FZ 134/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf- Kalamala po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia RP na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 2 listopada 2023 r., sygn. akt I SA/Lu 524/23 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi RP na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 9 marca 2023 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego os osób fizycznych za 2016 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przywrócić termin do wniesienia skargi.

Postanowieniem z 2 listopada 2023 r., I SA/Lu 524/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lubinie odmówił RP (zwanemu dalej Skarżącym) przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżący argumentował, że awizowanie przesyłki od organu rzeczywiście potwierdza pocztowy system śledzenia przesyłek, jednak Skarżący we wskazanych dniach awizowania przebywał w domu, listonosz u niego nie pojawiał się, nie miał też w oddawczej skrzynce pocztowej żadnego awiza. Zatem nie było rzeczywistej próby doręczenia przesyłki. Dodał, że codziennie sprawdza skrzynkę pocztową. Po powzięciu wiedzy o wadliwym doręczeniu, 3 sierpnia 2023 r. Skarżący zgłosił reklamację na działanie poczty i czeka na rozpatrzenie reklamacji, gdyż przysługuje na to poczcie 30 dni. W ocenie skarżącego uchybienie terminu do wniesienia skargi wynika wyłącznie z winy operatora pocztowego. Zarządzeniem z 27 września 2023 r. WSA wezwał Skarżącego do udzielenia odpowiedzi, czy poczta rozpatrzyła złożoną reklamację. Skarżący poinformował sąd, że do dnia sporządzenia tego pisma poczta "nie udzieliła pełnej i ostatecznej odpowiedzi". Sąd zwrócił uwagę, że Skarżący nie nadesłał sądowi kopii pism otrzymanych z poczty dla uprawdopodobnienia swoich twierdzeń. Dlatego zdaniem sądu pierwszej instancji Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W zażaleniu wniesionym w terminie Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z pisma poczty z 9 sierpnia 2023 r. stanowiącego zawiadomienie o rozpatrzeniu skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy. Należy podkreślić, że Skarżący wykazał staranność w dbaniu o własne interesy. W związku z długim milczeniem organu Skarżący sam skierował do organu pismo 12 lipca 2023 r. z pytaniem, na jakim etapie znajduje się sprawa. Organ wówczas odpowiedział, że decyzja została już wydana 9 marca 2023, a wysłana na adres Skarżącego następnego dnia. Rzekomo była awizowana 14 marca 2023 r. i 22 marca 2024. i uznana za doręczoną 29 marca 2023 r. 3 sierpnia 2023 r. Skarżący wniósł reklamację na działanie poczty, podnosząc, że nie miał w skrzynce awizo. Skarżący wskazał, że nie przedstawił sądowi rozpatrzenia reklamacji bowiem z pisma tego niewiele wynika i jest ono wewnętrznie sprzeczne. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt I GZ 74/18 zauważył, że "za zaniedbanie nie można uznać sytuacji, kiedy przesyłka zaadresowana na właściwy adres nie zostaje doręczona ani nie pozostawiono w skrzynce zawiadomienia o próbie jej doręczenia. Oczywiście, jeśli znany jest fakt braku lub wadliwego doręczania przesyłek należy to zasygnalizować właściwej placówce pocztowej (np. w formie reklamacji) nie oznacza to jednak, że adresat może w jakikolwiek sposób swoimi działaniami wyeliminować uchybienia w doręczaniu przesyłek. Nie leży to po stronie jego obowiązków związanych z umożliwieniem dostarczenia przesyłki pod wskazany przez niego adres (tak też NSA w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2018 r. II OZ 41/18). (...) Oczywiście nie jest możliwe wykazanie, że taka okoliczność faktycznie miała miejsce w niniejszej sprawie. (...) Jednak wskazane dla przywrócenia terminu dla uchybionej czynności nie jest konieczne udowodnienie okoliczności mających wpływ na zaistniałe uchybienie, ale wystarczy uprawdopodobnienie wystąpienia takich okoliczności." Sąd podziela powyższy pogląd. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z okoliczności niniejszej sprawy wynika, że Skarżący wykazywał zainteresowanie przebiegiem własnej sprawy – sam skierował przecież pytanie do organu, na jakim etapie znajduje się sprawa. Nie można wykluczyć, że awizo nie zostało pozostawione w skrzynce Skarżącego. Jak wynika bowiem z pisma poczty: "Czynności związane z podjęciem doręczenia przesyłek przez operatora oraz ich awizowanie nie wymagają uwierzytelnienia ich wykonania". Zatem nawet operator pocztowy nie posiada wiedzy, czy stosowne awizo znalazło się w skrzynce pocztowej. Skoro nie posiada wiedzy, to nie może twierdzić, że na pewno zostało tam umieszczone. Jednocześnie Skarżący nie może przedstawić dowodu, że takiego awizo nie dostał, może jedynie tak twierdzić. Co do nieprzekazania sądowi pierwszej instancji odpowiedzi na reklamację – NSA nie zgadza się ze stanowiskiem sądu pierwszej instancji, że stanowiło to wyraz niewykazania staranności w dbaniu o własne interesy. NSA podziela stanowisko Skarżącego, że pismo poczty ustosunkowujące się do reklamacji jest pismem ogólnym, które nie wnosi nic do sprawy. Jest reakcją na pismo zawierające reklamację, ale Skarżący na poprzednim etapie uprawdopodobnił już złożenie reklamacji. Z pisma tego nie wynika, że operator pocztowy posiada dowód na prawidłowe umieszczenie awizo w skrzynce, a w niniejszej sprawie właśnie kwestia prawidłowego umieszczenia awizo stanowiła sedno problemu. Zdaniem NSA z akt niniejsze sprawy wynika, że nie ma podstaw aby Skarżącemu zarzucić brak należytej staranności w dbaniu o własne interesy, co ma wpływ na kwestię przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W ocenie NSA okoliczności i dowody znajdujące się w aktach sprawy są zatem wystarczające dla uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona i że w sprawie zachodzą przesłanki do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi. 2 sierpnia 2023 r. Skarżący odebrał pismo od organu, z którego dowiedział się, że w jego sprawie została wydana decyzja. Wniosek o przywrócenie terminu został nadany 9 sierpnia 2023 r. (k. 17), zatem w terminie. W kopercie znajdowała się również skarga, czyli Skarżący dokonał czynności, której terminowi uchybił. Skarżący zachował wymogi formalne do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, składając go w ustawowym siedmiodniowym terminie liczonym od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, kiedy to skarżący powziął wiadomość o wydanej decyzji. Równocześnie skarżący dokonał czynności, której nie dokonał w terminie tj. wniósł skargę. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie z 2 listopada 2023 r., I SA/Lu 524/23 i przywrócił termin do dokonania uchybionej czynności. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 86, art. 188 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.