II FZ 1320/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , , po rozpoznaniu w dniu 2 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Gl 526/14 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej z dnia 7 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji w sprawie umorzenia zaległości podatkowej postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r., sygn. akt I SA/Gl 526/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej: "WSA") odmówił K. G. (dalej: "Skarżący") wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku – Białej (dalej: "SKO") z dnia 7 marca 2014 r. utrzymującej w mocy swoją decyzję z dnia 12 grudnia 2013 r., o stwierdzeniu z urzędu nieważności decyzji Burmistrza P. z dnia 21 września 2010 r., , którą umorzono Skarżącemu i uczestnikowi postępowania J. G. zaległość obejmującą drugą ratę podatku od nieruchomości za 2010 r. w kwocie 12.016 zł wraz z odsetkami w wysokości 230 zł. Podstawą prawną powyższego orzeczenia był art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."). W uzasadnieniu postanowienia WSA wskazał, że w złożonej do Sądu skardze Skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik Skarżącego wniosek oparł na art. 61 § 2 pkt 1 p.p.s.a., dodając, że w przypadku nieuwzględnienia tego żądania przez organ, kieruje je do sądu stosownie do § 3 tego artykułu. W uzasadnieniu zaakcentował, że zaskarżona decyzja kreuje obowiązek zapłaty zaległości podatkowej, a uzyskanie w oparciu o nią tytułu wykonawczego sprawi, iż możliwe będzie prowadzenie postępowania egzekucyjnego i dokonanie nieodwracalnych czynności egzekucyjnych skierowanych do majątku Skarżącego. Dodał równocześnie, że spełnienie świadczenia pozbawi Skarżącego możności skorzystania z ulgi podatkowej w dotychczasowym zakresie, gdyż jedną z przesłanek umorzenia zaległości podatkowej jest fakt jej istnienia. Mając zatem na względzie wysokość zaległości podatkowej, jak również to, że wskutek uiszczenia tej należności wygaśnie zobowiązanie podatkowe Skarżącego, wyraził przekonanie, iż wykonanie zaskarżonej decyzji przed rozpoznaniem skargi prowadzić będzie do wyrządzenia mu znacznej szkody i spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki. W piśmie z dnia 2 czerwca 2014 r. SKO oznajmiło, że nie orzekało w przedmiocie tego wniosku. W ocenie WSA, wniosek Skarżącego o wstrzymanie wykonania opisywanej na wstępie decyzji SKO okazał się nieuzasadniony. Sąd pierwszej instancji powołując się na ustawowe przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej wskazał, że Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek argumentów, które mogłyby przemawiać za uwzględnieniem żądania. W ocenie Sądu powodem takim nie jest ani sugerowana wadliwość decyzji, ani ewentualność uwzględnienia skargi na nią wniesionej, ponieważ kwestia zgodności z prawem zaskarżonego aktu stanowi przedmiot oceny dopiero na etapie badania zasadności skargi. Podobnie możliwość wyegzekwowania należności nie może przemawiać za wstrzymaniem wykonania decyzji, gdyż egzekucja stanowi naturalne następstwo braku dobrowolnego spełnienia świadczenia. Końcowo Sąd podniósł, że takie ograniczenie uzasadnienia rozpatrywanego żądania nie pozwala na uznanie, by w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Na powyższe postanowienie Skarżący złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. polegające na nieuwzględnieniu wniosku Skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu, w skutek błędnego przyjęcia, że Skarżący nie przedstawił jakichkolwiek argumentów, które mogłyby przemawiać za uwzględnieniem jego żądania w tym przedmiocie, podczas, gdy Skarżący podał, że wykonanie zaskarżonej decyzji organu przed rozpoznaniem skargi prowadzić będzie do wyrządzenia mu znacznej szkody i spowoduje skutki niemożliwe do odwrócenia, bowiem w przypadku wyegzekwowania od Skarżącego zaległości podatkowej zostanie on pozbawiony możliwości uzyskania ulgi podatkowej w dotychczasowym zakresie, gdyż ta zaległość podatkowa – jako warunek sine qua non ulgi podatkowej – nie będzie już istniała, a zatem nie będzie też mogła być umorzona. Mając na uwadze powyższą argumentację, Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu w całości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1 tegoż artykułu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie przy tym okoliczności, które uprawdopodabniałyby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na stronie. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu pierwszej instancji, Skarżący nie wykazał, że w jego sytuacji – na skutek wykonania zaskarżonego aktu – zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pomimo, że Skarżący we wniosku w sposób lakoniczny przywołał twierdzenia dotyczące możliwych skutków wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, to jednak nie wskazał okoliczności, które mogłyby sugerować wystąpienie tych skutków oraz nie przedstawił w tym względzie żadnych dowodów. Ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez Skarżącego, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych dowodów, nie mogły w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd pierwszej instancji o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Skarżący również nie skonkretyzował swoich twierdzeń, ani ich nie uzasadnił w należyty sposób w zażaleniu skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego na ww. postanowienie WSA. Uzasadnienie zażalenia ogranicza się do powtórzenia ogólnikowej argumentacji wyrażonej we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. W tym kontekście Naczelny Sąd Administracyjny w pełni przychyla się do oceny Sądu pierwszej instancji. Ponadto, zasadnicze znaczenie dla rozpoznawanej sprawy ma charakter prawny decyzji, objętej wnioskiem Skarżącego. Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją utrzymano w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji w sprawie umorzenia zaległości w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Zauważyć w tym miejscu należy, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Z zaskarżonej decyzji, którą stwierdzono, że ulgę płatniczą przyznano Skarżącemu z rażącym naruszeniem prawa, nie wynika zatem wprost obowiązek uiszczenia umorzonej uprzednio zaległości podatkowej. Nie kreuje ona zatem obowiązku podatkowego, nie obliguje adresata do określonego zachowania, nie może być również wykonana w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest to zatem akt prawny nienoszący znamion wykonalności, niezależnie od tego, że jego wydanie otwiera możliwość wyegzekwowania od Skarżącego (ustalonej inną decyzją administracyjną) zaległości podatkowej objętej nieważną decyzją o jej umorzeniu. Z powyższego wynika zatem, że zaskarżona decyzja należy do tej kategorii aktów administracyjnych, które nie posiadają przymiotu wykonalności, a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu jej wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza również, że nie znajduje uzasadnienia wniosek Skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. Art. 209 p.p.s.a., który reguluje kwestię zwrotu kosztów postępowania, nie ma bowiem zastosowania do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Z uwagi na powyższe Sąd żądania tego nie uwzględnił. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.