II FZ 132/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia S. [...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gd 899/18 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi S.[...] sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 4 lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie Postanowieniem z 29 listopada 2018 r., I SA/Gd 899/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę Spółki na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 4 lipca 2018 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Sąd wyjaśnił, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 września 2018 r. wezwano Spółkę do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu lub jego uwierzytelnionego odpisu określającego sposób reprezentacji skarżącej (KRS), w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, kierowana na adres skarżącej, została awizowana po raz pierwszy w dniu 27 września 2018 r. Powtórne awizowanie przesyłki miało miejsce w dniu 5 października 2018 r. W dniu 12 października 2018 r. przesyłkę, zgodnie z opisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, wydano osobie uprawnionej do reprezentacji przed sądem adresata będącego osobą prawną – panu R. C. (k. 30 akt sądowych). W dniu 19 października 2018 r. Spółka nadała w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą aktualny odpis z KRS r. (data stempla pocztowego - k. 38 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, termin do usunięcia braku formalnego skargi upłynął bezskutecznie z dniem 18 października 2018 r., ponieważ wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi zostało doręczone Spółce w sposób zastępczy (w drodze fikcji doręczenia) w dniu 11 października 2018 r. Zgodnie z art. 73 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 wskazanej ustawy, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, które umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w rzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego okresu, liczonego od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej wezwanie do usunięcia braku formalnego skargi, a także późniejszego odbioru przez pana R. C., doręczenie przesyłki uznaje się za dokonane (w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a.) z dniem 11 października 2018 r., w związku z czym 7-dniowy termin przewidziany na usunięcie braku formalnego skargi upłynął z dniem 18 października 2018 r. Brak formalny skargi nie został przez Spółkę usunięty, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Spółka wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie i zaskarżyła je w całości zarzucając mu naruszenie: a) art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego błędna zastosowanie i uznanie, że brak formalny skargi w zakreślonym przez Sąd terminie nie został przez stronę skarżącą uzupełniony, co spowodowało odrzucenie skargi, w sytuacji gdy skarżący odebrał przesyłkę poleconą zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi w dniu 12 października 2018 r. oraz wykonał zobowiązanie Sądu w dniu 19 października 2018 r., w tym dokonując czynności w terminie; b) art. 73 § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w przedmiotowej sprawie doszło do doręczenia zastępczego przesyłki poleconej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi, a przesyłka powinna ulec zwrotowi do nadawcy z upływem 11 października 2018 r. na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie, w sytuacji, gdy przesyłka została doręczona bezpośrednio skarżącemu w dniu 12 października 2018 r., gdyż zgodnie z adnotacjami doręczyciela poczynionymi na kopercie - mającymi przymiot daty pewnej – pierwsza próba doręczenia nastąpiła w dniu 27 września 2018 r. a w dniu 5 października 2018 r. miała miejsce druga próba doręczenia , zatem termin odbioru przesyłki upływał w dniu 12 października 2018 r., tym samym Sąd nie był uprawniony do zastosowania fikcji doręczenia, ponieważ adnotacje doręczycieli pocztowych potwierdzone stemplami pocztowymi oraz sama treść awiza nie zostały dokonane prawidłowo. Mając powyższe na uwadze wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie podlega oddaleniu. W myśl art. 73 p.p.s.a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w artykułach poprzedzających (tj. do rąk adresata lub dorosłego domownika), pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy (§ 1), a zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4), tj. po upływie czternastodniowego terminu od pierwszego dnia złożenia pisma w placówce pocztowej. W art. 73 § 1 i § 4 p.p.s.a. ustawodawca uregulował instytucję doręczenia zastępczego, która stanowi domniemanie odebrania przesyłki przez adresata. Ma ona miejsce wtedy, gdy adresat, pomimo zawiadomienia go o możliwości odbioru przesyłki, nie podejmuje jej w ciągu czternastu dni od dnia pozostawienia pierwszego awiza. Ostatniego dnia, tj. czternastego dnia od dnia pierwszej próby doręczenia, realizuje się skutek procesowy, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., a zatem następuje fikcja prawna doręczenia przesyłki adresatowi. Okoliczności tej, tj. uznania przesyłki za doręczoną, nie zmienia późniejsze odebranie jej na żądanie strony. Wydanie przesyłki po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 p.p.s.a., w wyniku bezprawnego przetrzymywania jej przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 p.p.s.a. Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez spółkę po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., potwierdzony stosownym stemplem pocztowym, nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4.p.s.a. Również wtedy będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. Jak wynika z akt sprawy, Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił daty zdarzeń mających wpływ na ocenę tego, czy pełnomocnik spółki uzupełnił w terminie braki formalne skargi. Przesyłka zawierająca powyższe wezwanie, kierowana na adres skarżącej, została awizowana po raz pierwszy w dniu 27 września 2018 r. Powtórne awizowanie przesyłki miało miejsce w dniu 5 października 2018 r. W dniu 12 października 2018 r. przesyłkę, zgodnie z opisem na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, wydano osobie uprawnionej do reprezentacji przed sądem adresata będącego osobą prawną – panu R.C. (k. 30 akt sądowych). W dniu 19 października 2018 r. – z uchybieniem terminu Spółka nadała w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą aktualny odpis z KRS r. (data stempla pocztowego - k. 38 akt sądowych). Obligowało to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do odrzucenia skargi na podstawie art. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie oddalił